تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 777

مساهمون:

ص٧٧٧
تازى القوم : با هم نزديك شدند و يا با هم نشستند آن گروه .

تازيان

(
t ziy n
) م ف . پ . تاخته تاخته . و دوان دوان . و تاخت‌كنان .

تازيان

(
t ziy n
) ا پ . ج . تازى . عربان و مردمان عرب . و اسبان عربى . و سگان شكارى .

تازيانه

(
t zi ne
) ا . پ . چابك . و شلاق . و قمچى . و تازيانه خوردن : واقع شدن تازيانه بر كسى . و تازيانه زدن و يا تازيانه كردن : كسى را با تازيانه سياست كردن و تنبيه نمودن .

تازيانه خور

(
t zi ne - xor
) ص . پ . تازيانه زده شده و سياست شده .

تازيانه زن

(
t zi ne - zan
) ا . پ . آنكه تازيانه مىزند و سياست مىكند .

تأزية

(
ta'zeyat
) م . ع . ازى الحوض تأزية و تؤزيا : ازاء ساخت براى آن حوض .

تأزيج

(
ta'zij
) م . ع . ازجه تأزيجا : بنا نمود و دراز گردانيد آن را .

تازيخانه

(
t zi - x ne
) ا . پ . جائى كه سگ‌هاى شكارى را در آنجا نگاه مىدارند .

تازيدن

(
t zidan
) ف ل م . پ . دويدن . و سير كردن . و حمله كردن . و زادن . و پيدا شدن . و آتش افروختن و مشتعل كردن . و پيچاندن . و خم كردن . و سوراخ نمودن . و گرو بستن . و مبارزت نمودن . و شايستن و سزاوار شدن .

تأزير

(
ta'zir
) م . ع . ازار پوشانيدن . و قوى ساختن يق فلان از رحيطان - الدار يعنى پائين ديوارهاى خانه را فلان كاهگل كرده مستحكم گردانيد .

تازى زبان

(
t zir - zab n
) ا . پ . زبان عربى .

تازى سوار

(
t zi - sav r
) ص . پ . مسلط بر عرب .

تازيك

(
t zik
) ا و ص . پ . تاجيك .

تازى كارد

(
t zi - k rd
) ا . پ . ساطور .

تازى نژاد

(
t zi - nej d
) ص . پ . عربى الاصل و كسى كه اصلش عرب باشد .

تاژ

(
t j
) ا و ص . پ . چادر و خيمهء كرباسى و جز آن . و تازيانه . و نازك و ظريف و لطيف .

تاس

(
t s
) ا . پ . تلواسه و اضطراب و بىطاقتى . و ميل و شهوت به خوردن چيزهاى نامناسب و غير معتاد چنان كه در زنان آبستن پيدا شود . و پياله و طاس . و نيز تاس : مكعب كوچكى داراى شش سطح كه در روى آنها نقطه‌هاى چند نشان كرده و با آن نرد بازى مىكنند .

تاسا

(
t s
) ا . پ . اندوه و ملالت . و بيقرارى و تيره‌روئى از غم و الم .

تاسانيدن

(
t s nidan
) و تاسايانيدن (
t s y nidan
) ف م . پ . خفه كردن .

تاس‌باز

(
t s - b z
) ا . پ . نردباز . و جادوگر . و افسون‌گر .

تأسر

(
taassor
) م . ع . تأسر عليه : بهانه كرد و درنگ نمود .

تاسع

(
t se '
) ا . ع . نهم و نه گرداننده و يقال تاسع تسعة و تاسع ثانية و لا يجوز تاسع تسعة . و اليوم التاسع : روز نهم .

تأسف

(
taassof
) م . ع . تأسف عليه : دريغ و درد خورد و اندوهگين گرديد بر وى .

تأسف

(
taassof
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اندوه و فيرولاغ . و افسوس و حسرت . و پشيمانى و ندامت . و دريغ . و تأسف خوردن : دريغ خوردن .

تاسل

(
taassol
) م . ع . تأسل اباه : مانند پدر خود گرديد .

تاسمصت

(
t semsat
) ا . پ . بلغت بربرى ترنج .

تاسمه

(
t sme
) ا . پ . چرم خام . و دوال چرمى . و موى شانه كردهء بر فراز پيشانى چسبانيده .

تأسن

(
taasson
) م . ع . تأسن الرجل : در چاه در آمد مرد و از بوى بد آن بيهوش گرديد . و تأسن الماء : متغير شد آب . و تأسن اباه : اخلاق پدر خود گرفت . و تأسن : ياد كرد عهد گذشته را و تأخير و درنگ كرد . و تأسن عليه : بهانه جست به روى .

تاسوعاء

(
t su
) ا . ع . روز نهم محرم .

تاسومة

(
t sumat
) ا . ع . نعلين .

تاسه

(
t se
) ا . پ . اندوه و ملالت . و اضطراب و بىقرارى . و تيرگى روى از غم و الم . و فشار و فشردگى گلو بسبب سيرى و يا ملال و اندوه . و ميل و خواهش به خوردن چيزى نامناسب چنان كه در زنان آبستن پيدا مىشود و تاس و كيارا نيز گويند و بتركى و يار گويند . و آواز نفس كشيدن و نفس بر آوردن مردمان فربه . و مرطوب . و پى در پى نفس زدن مردم و اسب و جز آن از كثرت گرما و تلاش كردن و دويدن .

تاسه‌زده

(
t se - zade
) ص . پ . مبتلا بتاسه .

تاسهمت

(
t sehamt
) ا . پ . - مأخوذ از بربرى - يك نوع گياه ترشى . و ترنج .

تاسه‌واسه

(
t se - v se
) ا . پ . كلمهء واسه از اتباع است يعنى اضطراب و تلواسه و بيقرارى .

تآسى

(
ta si
) م . ع . غم‌خوارى نمودن و تعزيت كردن بعضى مر بعض را .

تأسى

(
taassi
) م . ع . تسلى گرفتن .

تأسى

(
taassi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اقتدا . و تأسى كردن : اقتدا كردن به پيشواى خود .

تأسية

(
ta'seyat
) م . ع . اندوه نمودن براى كسى و تسلى دادن اورايق اساه تأسية .