ساختن و تمام نمودن چيزى را يق اعطاه الله عضوا مؤربا : داد او را خداى عضو كامل و استوار .
تارية
(
ta'reyat
) م . ع . اريت الدابة و اريت لها تارية : آرية ساختم براى آن ستور . و اريت الشيئى : ثابت گردانيدم و استوار ساختم اين چيز را . و اريت النار :
بر افروختم و بسيار مشتعل ساختم آتش را و يا آتش دان ساختم براى آتش . و اريت عن الامر : پنهان كردم حقيقت اين كار و ظاهر كردم غير آن را .
تاريث
(
ta'ris
) م . ع . ارث القوم تاريثا : ورغلانيد بعضى را بر بعض . و ارث اثنار : بر افروخت آتش را .
تاريج
(
ta'rij
) م . ع . ورغلانيدن . و اوارجة درست كردن .
تاريخ
(
ta'rix
) م . ع . ارخ الكتاب تاريخا : تاريخ نوشت آن كتاب را .
تاريخ
(
t rix
) ا . ع . غايت و نهايت چيزى يق فلان تاريخ قومه يعنى بفلان منتهى مىشود شرف قوم وى . و نيز تاريخ :
مأخوذ از ماه روز پارسى و بمعنى آن .
تاريخ
(
t rix
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حفظ كردن زمانى را كه در آن امر عظيمى واقع شده تا به آن نسبت دهند اتفاقاتى را كه در ازمنهء آينده و پس از آن واقع مىشود و ظهور مىيابد مثلا تشريف فرمائى حضرت خير البشر صلى اللّه عليه و آله را از مكه بمدينه و ظهور شركت و قوت اسلام را كه در روز جمعهء 16 تموز ماه رومى سال 622 ميلادى واقع شد تعيين نموده و حفظ كردند و آن را مبدء تاريخ اسلام كه تاريخ هجرى گويند قرار دادند و از آن ببعد هر اتفاقى كه در عالم واقع شود به آن نسبت مىدهند و حفظ مىكنند . و تاريخ اسكندر كه تاريخ رومى گويند مبدء آن 312 سال قبل از تاريخ ميلادى است .
و تاريخ جلالى : منسوب بجلال الدين سلطان ملك شاه سلجوقى مبدء آن سال 1079 تاريخ ميلادى است . و تاريخ يزدجردى :
منسوب به يزدگرد پادشاه ساسانى مبدء آن سال 632 تاريخ ميلادى است .
تاريخ دار
(
t rix - d r
) ص . پ . مورخ و داراى تاريخ .
تاريخ دان
(
t rix - d n
) ص . پ . مورخ و داناى علم تاريخ .
تاريخى
(
t rixi
) ص . پ . منسوب بتاريخ .
تآرير
(
ta rir
) ع . ج . تؤرور (
to'rur
) .
تاريز
(
ta'riz
) م . ع . ارز الوتد تاريزا : ثابت گردانيد آن ميخ را .
تاريس
(
ta'ris
) م . ع . ارسه تاريسا :
كار و خدمت گرفت از وى . و نيز تاريس :
كشاورز گرديدن .
تاريش
(
ta'ric
) م . ع . ارش النار تاريشا : بر افروخت آتش را . و ارش بين القوم : بدى افگند ميان قوم . و ارش الحرب : برانگيخت جنگ را .
تاريض
(
ta'riz
) م . ع . چرانيدن گياه زمين را و طلب نمودن آن را . و نيت روزه كردن و آماده شدن براى روزه . و آراسته نمودن كلام . و گران كردن وزن چيزى را .
و اصلاح نمودن . و درنگ كردن فرمودن .
و براى اصلاح مشك در آن آب و يا شير و يا روغن و يا رب انداختن .
تاريف
(
ta'rif
) م . ع . ارف على الارض تاريفا ( مجهولا ) : گردانيده شد حد براى زمين . و قسمت كرده شد . و تاريف الحبل : گره بستن رسن .
تاريق
(
ta'riq
) م . ع . ارقه تاريقا :
بيدار داشت آن را .
تاريك
(
ta'rik
) م . ع . ارك الحجلة تاريكا : پوشيد و آراست حجله را باريكه .
تاريك
(
ta'rik
) ص . پ . چيزى كه روشن نباشد . و تيره و تار و ظلمانى و كدر . و ابر دار .
تاريك جان
(
t rik - j n
) ص . پ .
تباه و خراب . و تيره ضمير . و سيه دل .
تاريك چشم
(
t rik - cacm
) ص . پ .
آنكه بينائى چشم وى كم باشد . و كوتاهنظر .
تاريك چهر
(
t rik - cehr
) ص . پ .
سيه روى مانند شب .
تاريكدان
(
t rik - d n
) ا . پ . جاى تاريك و تار .
تاريك دل
(
t rik - del
) ص . پ . تباه و خراب . و تيره ضمير و سيهدل .
تاريك رو
(
t rik - ru
) ص . پ . سيه روى . و ترشروى . و سختروى .
تاريك روز
(
t rik - rovz
) ص . پ .
سيه روز و سيهبخت .
تاريكى
(
t riki
) ا . پ . عدم روشنائى .
و ظلمت و تيرگى و سياهى .
تارين
(
t rin
) ص . ا . پ . تيره و تاريك .
و تارى كه آب درخت تار باشد .
تاز
(
ta'z
) م . ع . تاز الجرح تازا ( از باب فتح ) : مندمل شد آن زخم . و تاز القوم فى الحرب : در جنگ با يكديگر نزديك شدند آن گروه .
تاز
(
t ez
) ص . ع . عير تاز : خر استوار خلقت .
تاز
(
t z
) ا و ص . پ . معشوق و محبوب .
و سفله و فرومايه . و كمينه و امردى كه مايل بفساق باشد . و سگ تازى و سگ شكارى . و تازنده و شتابكننده و حملهكننده . و اسب تاز : كسى كه اسب مىتازد و حمله مىكند .
و نيز تاز مرادف است با تاخت .