تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 910

مساهمون:

ص٩١٠
او . و دراز گرديدن گياه .

تعقف

(
taaqqof
) م . ع . خميدن و كج گرديدن يق عقفت الشيئ فتعقف .

تعقفر

(
taaqfor
) م . ع . هلاك شدن يق عقفرته الدواهى فتعقفر .

تعقل

(
taaqqol
) م . ع . پاى را دو تا كرده بر بن ران و يا پيش مقدم زين نهادن يق تعقل الرجل . و هوش به خود آوردن . و تعقل بكفيه : در يك ديگر در آورد انگشتان هر دو دست را تا بر اشتر ايستاده سوار شود . و تعقل الدواء بطنه : بند آورد دوا شكم او را . و تعقل البعير : بست وظيف و ساق آن شتر را با هم .

تعقل

(
taaqqol
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دريافت و ادراك و تفكر و تفهم . و تعقل كردن : فكر كردن در كارى و دريافتن و هوشيدن .

تعقم

(
taaqqom
) م . ع . آمد و شد كردن يق مكان قفر تعقم فى جوانبه السباع .

تعقيب

(
ta'qib
) م . ع . زرد شدن ميوهء عرفج . و از پس كسى در آمدن و در پى او رفتن . و دوباره در جنگ كفار رفتن در يك سال . و تردد و آمد و شد نمودن بكوشش در طلب چيزى . و دوباره كردن كارى را . و تعقيب الصلاة : نشستن بعد نماز جهة دعا . و انتظار و درنگى و التفات كردن در چيزى . و منه الحديث : من عقب فى صلوة فهو فى الصلاة . و قوله تعالى
وَلَّى مُدْبِراً وَ لَمْ يُعَقِّبْ يا مُوسى *
اى لم يعطف و لم ينتظر . و نيز تعقيب : بدل چيزى گرفتن .

تعقيب

(
ta'qib
) ا . ع . استثنا يق ليس فى صدقته تعقيب اى استثناء . و نماز بعد تراويح .

تعقيب

(
taqib
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اذكار و اورادى كه پس از اداى نماز خوانند .

تعقيبات

(
ta'qib t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تعقيب‌هاى پس از نماز .

تعقيه

(
ta'qeyat
) م . ع . خورانيدن چيزى به بچهء نوزاده تا بيرون آورد آنچه در شكم وى باشد يق عقى الصبى تعقية : و انداختن تير در هوا يق عقى بسهمه . و بلند پريدن مرغ يق عقى الطائر و عقى العقاب تعقية : از دورى و بلندى گرد چيزى گرديد آن عقاب .

تعقيد

(
ta'qid
) م . ع . جوشانيدن و ستبر كردن و گره‌دار ساختن بنا را . و سوگند كردن بىلغو و استثنا .

تعقير

(
ta'qir
) م . ع . نيك خسته كردن يق عقره تعقيرا ( للمبالغة ) .

تعقيف

(
ta'qif
) م . ع . كج گردانيدن چيزى را يق عقفت الشيئ تعقيفا

تعقيل

(
ta'qil
) م . ع عقل البعير : بست وظيف و ساق شتر را بهم ( شدد للكثرة ) . و عقله : عاقل گردانيد او را و منسوب كرد او را بسوى عقل . و عقل الكرم : غوره بر آورد درخت رز .

تعقيم

(
ta'qim
) م . ع . نازاينده گردانيدن يق عقمها الله . و خاموش كردن .

تعكب

(
taakkob
) م . ع . پيش آمدن اندوه بر كسى .

تعكبس

(
taakbos
) م . ع . تعكبس الشيئ : بر هم نشست آن چيز .

تعكبش

(
taakboc
) م . ع . تعكبش فيه الغصن : در آويخت آن شاخ با خار درخت .

تعكر

(
t kar
) ا خ . ع . نام قلعه‌اى در يمن . و كوهى از كوههاى عدن .

تعكر

(
taakkor
) م . ع . تيره و كدر گشتن .

تعكز

(
taakkoz
) م . ع . بر چوب‌دستى آهن‌دار تكيه كردن .

تعكس

(
taakkos
) م . ع . تعكس فى مشيته : برفتار مار رفت .

تعكش

(
taakkoc
) م . ع . دشوار گرديدن . و فراهم آوردن تننده پايهاى خود را جهة بافتن تارها . و باهم در آمده و در كشيده شدن چيزى . و پيچيده گرديدن موى و بر هم نشستن آن .

تعكص

(
taakkos
) م . ع . تعكص به على : زفتى نمود به آن بر من و نداد .

تعكظ

(
taakkoz
) م . ع . پيچيده و دشوار شدن كار و سخت گرديدن آن . و دشوار گرديدن سفر بر كسى . و دور شدن آن . و خود را در بند داشتن قوم تا فكر و تامل در كارى نمايند .

تعكف

(
taakkof
) م . ع . خود را بند كردن و باز داشتن .

تعكن

(
taakkon
) م . ع . نوردناك گرديدن شكم . و تو بر تو شدن چيزى .

تعكيب

(
ta'kib
) م . ع . دود بر آوردن آتش .

تعكية

(
ta'keyat
) م ع . چون واوى باشد بر شمشير و نيزه پى تر را بستن يق عكى على سيفه و رمحه تعكية . و چون يائى باشد مردن يق عكى زيد تعكية .

تعكير

(
ta'kir
) م . ع . در آميختن دردى به شراب و روغن و شيره و مانند آن . و تيره گردانيدن آب را .

تعكيز

(
ta'kiz
) م . ع . عكازة در بن نيزه كردن .

تعكيش

(
ta'kic
) م . ع . گره بر آوردن نان يق عكش الخبز تعكيشا .

تعكيظ

(
ta'kiz
) م . ع . عكظ عن حاجته : برگردانيد و باز داشت از نياز . و عكظه حاجته : باز داشت حاجت او را و بند نمود . و عكظ فى الايصاء : زيادتى كرد در اندرز .