تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 907

مساهمون:

ص٩٠٧
و بر هم نشاندن باران زمين را يق المطر يعزز الارض و منها . و نير تعزيز : دشوار كردن .

تعزيل

(
ta'zil
) م . ع . يك‌سو ساختن و جدا نمودن .

تعزيم

(
ta'zim
) م . ع . خواندن آيات قرآنى در عزايم .

تعزيه

(
ta'zie
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تعزيت و برپا دارى عزاى حضرت سيد الشهدا صلوات اللّه عليه و روضه‌خوانى و شبيه .

تعزيه‌دار

(
ta'zie - d r
) ا . پ . برپا دارندهء تعزيه و روضه‌خوانى .

تعزيه دارى

(
ta'zie - d ri
) ا . پ . روضه‌خوانى .

تعزيه‌گير

(
ta'zie - gir
) ا . پ . تعزيه‌دار .

تعس

(
ta's
) ا . ع . بدى و دورى و نگونسارى و هلاكى يق تعسا له .

تعس

(
t s
) م . ع . هلاك شدن و بر روى در افتادن و خوار گرديدن ( و الفعل من فتح و سمع ) يعنى اذا خاطبت قلت تعست ( از باب فتح ) و اذا حكميت قلت تعس ( از باب سمع ) و تعسه الله يعنى هلاك گرداند او را خداى .

تعس

(
taes
) ص . ع . هلاك‌شونده و به روى در افتاده .

تعسر

(
taassor
) م . ع . تعسر على الامر : دشوار و سخت گرديد بر من كار و ملتوى گشت . و تعسر عليه القول : ملتبس و مشتبه گرديد به روى سخن .

تعسر

(
taassor
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دشوارى و سختى .

تعسعس

(
taas'os
) م . ع . بوئيدن بوى و بشب شكار جستن گرگ و جز آن .

تعسف

(
taassof
) م . ع . بىراه رفتن و خميدن از راه . و ستم كردن . و بر فوت چيزى ملول شدن .

تعسق

(
taassoq
) م . ع . آزمند شدن . و چفسيدن . و لازم گرفتن . و ستيهيدن در طلب چيزى .

تعسن

(
taasson
) م . ع . تعسن اباه : به پدر خود مانست . و تعسن الشيئ : جست نشان و مكان آن چيز را . و تعسنت الارض : رويانيد زمين اندك از گياه .

تعسير

(
ta'sir
) م . ع . خلاف كردن . و از سوى چپ آمدن . و دنب برداشتن شتر در وقت دويدن . و دشوار كردن - نقيض تيسير يق اللهم يسر و لا تعسر .

تعسيف

(
ta'sif
) م . ع . مانده گردانيدن يق عسفه تعسيفا .

تعسيل

(
ta'sil
) م . ع . طعام ساختن با انگبين . و توشه دادن انگبين را . و انگبين فراهم آوردن زنبوران در خانه .

تعسين

(
ta'sin
) م . ع . سبك گردانيدن تنگى سال پيه شتران را .

تعشب

(
taaccob
) م . ع . گياه تر چريدن و فربه گرديدن شتر .

تعشق

(
taaccoq
) م . ع . عاشقى نمودن .

تعشق

(
taaccoq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عشق و عشق‌ورزى و محبت و دوستى .

تعشم

(
taaccom
) م . ع . خشك شدن .

تعشن

(
taaccon
) م . ع . تعشن النخلة : پيروى و تلاش نمود اصل شاخ خرمابن را .

تعشنط

(
taacnot
) م . ع . تعشنطت المراة زوجها : در آويخت زن با شوى و خصومت نمود .

تعشى

(
taacci
) م . ع . طعام شبانگاهى خوردن و شبكور شدن - و اذا قيل لك تعش قلت ما بىتعش و لا تقل ما بىعشاء .

تعشيب

(
ta'cib
) م . ع . گياه تر رويانيدن زمين .

تعشية

(
ta'ceyat
) م . ع . عشى الطير : آتش افروخت زير آشيانه تا مرغان كور گردند و شكار كرده شوند . و عشاه : طعام شبانگاهى خورانيد آن را . و عشى الابل : بشب چرانيد شتران را . و عشى عنه : نرمى و ملاطفت نمود بر وى .

تعشير

(
ta'cir
) م . ع . ده يك از اموال قوم گرفتن . و بده زبان بانگ كردن خر و زاغ و ده ماه بر آمدن بر آبستنى اشتر . و ده آيه كردن مصحف را . و عشرت القوم تعشيرا : نه نفر بودند آن قوم و يك نفر افزودم تا ده نفر شدند .

تعشيش

(
ta'cic
) م . ع . كم شاخ و باريك تنه گرديدن درخت . و آشيانه ساختن مرغ . و خشك شدن گياه و زمين . و كره بستن نان و خشك گرديدن آن . الحديث لا تملا بيتنا تعشيشا : يعنى دغلى و خيانت در طعام نكنيد كه پنهان نمائيد در هر گوشهء خانه چيزى و خانه مانند آشيانه گردد .

تعشين

(
ta'cin
) م . ع . بخواست خود گفتن . و اندازه كردن .

تعص

(
taas
) م . ع . تعص تعصا ( از باب سمع ) : دردگين شد اعصاب او از بسيار رفتن .

تعص

(
taas
) ا . ع . پيچيدگى پى پا و معص . مر . معص (
maas
) .

تعصب

(
taassob
) م . ع . عصابه بر سر بستن و عصبيت كردن . و دعواى عصبيت نمودن . و قناعت نمودن به چيزى و راضى شدن به آن . و ميان بستن از گرسنگى .

تعصب

(
taassob
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حميت و عصبيت و بر نايشتى و جانب دارى و طرفدارى و حمايت و حمايت مذهبى .

تعصر

(
t sor
) ا خ . ع . نام پدر قبيله‌اى از تازيان كه باهله از آن قبيله است .

تعصر

(
taassor
) م . ع . فشرده شدن