تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 909

مساهمون:

ص٩٠٩
فروختن شتران در عطن . و پوست را در دباغ نهادن جهت دباغت تا موى آن بريزد .

تعظعظ

(
taaz'oz
) م . ع . تعظعظ اليه : برگشت بسوى آن و قولهم لا تعظينى و تعطعظى اولى بصيغهء نهى از وعظ يعظ و دومى بصيغهء امر از عظعظ يعنى اندرز مكن من را و برگرد بسوى نفس خود و آن را پند بده و تعظعظى بضم تاء نيز گفته‌اند اى لا يكن منك امر بالصلاح و ان تفسدى انت فى نفسك .

تعظل

(
taazzol
) م . ع . تعظلوا عليه : گرد آمدند بر وى .

تعظلم

(
taazlom
) م . ع . تاريك شدن شب و سخت تاريك شدن آن .

تعظم

(
taazzom
) م . ع . بزرگى نمودن و بزرگ منشى كردن .

تعظيب

(
ta'zib
) م . ع . در تأخير انداختن كارى را .

تعظيل

(
t zil
) م . ع . مجتمع شدن بر چيزى .

تعظيم

(
ta'zim
) م . ع . بزرگ كردن و بزرگ داشتن . و به بزرگى صفت نمودن و بزرگ شمردن . و استخوان استخوان بريدن گوسپند را . و در امر بزرگ در آمدن .

تعظيم

(
ta'zim
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - توقير و احترام و بيمورى و حرمت و تكريم و ادب و سلوك متواضعانه و كرنش . و تعظيم دادن و يا تعظيم كردن : توقير نمودن و احترام كردن و كرنش كردن و سلام با كرنش كردن .

تعظيما

(
ta'ziman
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - از روى عظمت و بزرگى . و تعظيما لشأنه : از جهة بزرگوارى شأن و مرتبهء او .

تعفج

(
taaffoj
) م . ع . تعفج البعير فى مشيته : كج رفت شتر .

تعفر

(
taaffor
) م . ع . خاك آلود گرديدن و در خاك غلطيدن . و بر زمين زده شدن . و فربه گرديدن وحشى .

تعفرت

(
taafrot
) م . ع . در گذشتن در امور . و مبالغه نمودن با تيزى خاطر . و ديوى نمودن . و ديو شدن .

تعفف

(
taaffof
) م . ع . باز ايستادن از حرام و از سؤال از مردم . و بتكلف پارسائى نمودن . و باقى شير ماندهء در پستان دوشيدن و خوردن .

تعفق

(
taaffoq
) م . ع . تعفق بفلان : پناه آورد بفلان . و تعفق بشيئ : پنهان گرديد در پس آن چيز .

تعفن

(
taaffon
) م . ع . عفن الشيئ تعفنا : سخت پوسيده گرديد آن چيز از ترى كه به دو رسيده بود . و عفن اللحم : برگشت بوى آن گوشت و يق عفنه تعفينا فتعفن للمطاوع .

تعفن

(
taaffon
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گند و بوى بد و عفونت و گنديدگى . و تعفن كردن : گنديده شدن و بوى گند كردن .

تعفى

(
taaffi
) م . ع . ناپديد شدن و نيست گرديدن .

تعفية

(
ta'feyat
) م . ع . ناپديد گرديدن و نيكو گردانيدن بعد فساد ( شدد للمبالغة ) و عفى عليهم الخبال تعفية يعنى مردند .

تعفير

(
ta'fir
) م . ع . آميختن گوسپندان سياه را با گوسپندان سپيد مايل بسرخى . و خاك آلوده كردن . و در خاك غلطانيدن . و در زير خاك دفن كردن . و بر زمين زدن كسى را . و باز داشتن گاه گاه حيوان وحشى ماده شير را از بچه بارادهء فطام . و پستان به گل آلوده كردن زن بجهة فطام طفل خود . و خشك كردن گوشت را بآفتاب بر ريگ تفسان . و سپيد كردن . فى الحديث ان امراة شكت اليه ان ما لها لا يزكو فقال ما الوانها فقالت سود فقال عفرى اى استبدلى اغناما بيضا فان البركة فيها .

تعفيص

(
ta'fis
) م . ع . رنگ كردن بمازو .

تعفيف

(
ta'fif
) م . ع . خورانيدن بقيهء شيرى كه در پستان مانده باشد .

تعفيق

(
ta'fiq
) م . ع . عفق الغنم بعضها على بعض : بر همديگر باز گردانيد گوسپندان را از جانب آنها .

تعفيل

(
ta'fil
) م . ع . اصطلاح عفل كردن و نسبت نمودن كسى را بسوى آن .

تعفين

(
ta'fin
) م . ع . برگردانيدن بو و مزهء گوشت را يق عفن اللحم تعفينا .

تعفين

(
ta'fin
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تخمير . و باصطلاح دواسازى خيسانيدن داروئى را در شراب و سركه و الكل و عرق كشمش و جز آن در مدت معين و صاف كردن و در مداواى مرضا به كار بردن . و حالت تعفين : حالت تخمير .

تعقب

(
taaqqob
) م . ع . تعقب فلان رايه : نيك يافت فلان پايان و عاقبت رأى خود را . و تعقبته : مؤاخذه نمودم وى را بر گناهى كه داشت . و تعقب عن الخبر : شك كرد در آن خبر و دوباره پرسيد . و تعقب فلانا : طلب كرد از فلان عورت او و يا لغزش او را .

تعقبل

(
taaqbol
) م . ع . پس كسى آمدن و پيروى كسى را نمودن يق تعقبله تعقبلا .

تعقد

(
taaqqod
) م . ع . برآمدن نورد زيرين چاه و در آمدن زبرين آن در پهنائى و گشادگى چاه . و ستبر شدن . و گره بستن ريگ و رشته و جز آن . و تعقدت الدبس : دفزك گرديد دو شاب و ستبر شد و تعقدت قوس قزح : مانند عقدهء بناگشت قوس و قزح .

تعقر

(
taaqqor
) م . ع . پيوسته باريدن باران . و مجتمع شدن پيه شتر ماده در همهء اندام