تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 906

مساهمون:

ص٩٠٦
از چوب . و واديج بستن رز را . و پيوسته افروخته ماندن هيزم . و عرش الحمار براسه : حمله كرد خر پس برداشت سر را و گشاد دهان را . و عرش الامر : درنگ نمود در كار .

تعريص

(
ta'ris
) م . ع . تير بر خانه نهادن تا مسقف سازند . و پشت خماندن . و سر فرود نياوردن شتر يق عرض البعير اذا ذل ظهره لا رأسه . و در صحن سراى گوشت وا افگندن جهة خشك شدن . و پاره‌پاره كردن گوشت . و يا گوشت بر خدرك انداختن و يا خاكستر آلودن و نيك ناپختن .

تعريض

(
ta'riz
) م . ع . بكنايه سخن گفتن خلاف تصريح يق عرضت له و به و منه المعاريض فى الكلام و هى التورية بالشيئ عن الشيئ . و پهن نمودن چيزى را . و فروختن رخت را بعرض و به غير جنس آن . و خورانيدن راه آورد را . و پيوسته خوردن بر يك ساله را . و صاحب عارضه و كلام گرديدن . و تعميه نمودن كاتب نبشته را . و بيان ناكردن . و چيزى عرض چيزى ساختن . و تمام ناپختن گوشت را . و نيم جوشانيدن آن را . و نشان پهن بر چارپاى نمودن . و پيش آوردن كسى را بر كارى . و قول سمرة من عرض عرضنا له و من مشى على الكلاء قذفناه فى النهر يعنى هر كه دشنام صريح ندهد پيش مىآيم او را بضرب خفيف و هر كه دشنام صريح دهد حد قذف جارى مىكنم بر او .

تعريف

(
ta'rif
) م . ع . شناسا كردن و آگاهانيدن - خلاف تنكير و به عرفات وقوف نمودن . و گم شده را جستن . و خوشبوى گردانيدن قوله تعالى عرفنالهم اى طيبها . و اسم نكره را معرفه كردن .

تعريف

(
ta'rif
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيان و توصيف و شناس و شناسان و معرفى . و ستايش و تحسين و تمجيد . و تعريف كردن : ستايش كردن و توصيف كردن . و بيان نمودن . و صفات پسنديده و اخلاق حسنه و كمالات صورى و معنوى كسى را بيان كردن و شناس نمودن و شناسان كردن .

تعريفات

(
ta'rif t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - توصيفات و بيانات و ستودگيها .

تعريفى

(
ta'rifi
) ص . پ . منسوب به تعريف و قابل ستايش و تحسين و تمجيد .

تعريق

(
ta'riq
) م . ع . ممزوج گردانيدن شراب را و پرنا كردن دلو و مشك را از آب . رگ‌دار كردن شراب را از آب .

تعريق

(
ta'riq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خوى كردن و عرق كردن .

تعريك

(
ta'rik
) م . ع . نشكنج گرفتن و سخت فشردن و فشردن .

تعريم

(
ta'rim
) ا . ع . آميختن .

تعز

(
taezz
) ا خ . ع . تختگاه و دار السلطنهء يمن .

تعزب

(
taazzob
) م . ع . ترك نمودن نكاح را يق تعزب فلان ثم تأهل .

تعزز

(
taazzoz
) م . ع . ارجمند گرديدن . و كمياب گشتن . و تنگ شدن سوراخ پستان شتر ماده . و سخت و درشت گرديدن گوشت .

تعزعز

(
taaz'oz
) م . ع . يك‌سو شدن و زجر پذيرفتن بز .

تعزل

(
taazzol
) م . ع . يك‌سو شدن و كناره گزيدن .

تعزم

(
taazzom
) م . ع . آهنك كردن بر كارى و دل نهادن و كوشش نمودن .

تعزوة

(
ta'zovat
) ا . ع . شكيبائى و خوبى شكيبائى .

تعزى

(
ta'z
) ا . ع . كلمه‌ايست كه جهة عطوفت و مهربانى خواستن استعمال مىكنند يق تعزى لقد كان كذا و كذا .

تعزى

(
taazzi
) م . ع . بار بستن و نسبت پذيرفتن راست باشد يا دروغ . الحديث من تعزى بعزاء الجاهلية فاعضوه بهن ابيه . مر . عزاء . و شكيبائى نمودن .

تعزيب

(
ta'zib
) م . ع . دور شدن و بسوى چراگاه دور رفتن .

تعزية

(
ta'zeyat
) م . ع . بصبر فرمودن مصيبت‌زده را .

تعزيت

(
ta'ziat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ماتم‌پرسى و سرسلامتى و پرسش خويشان مرده و امر بشكيبائى آنان . و تعزيت دادن : سرسلامتى دادن و امر فرمودن ماتم‌زدگان را به شكيبائى . و تعزيت كردن : ماتم‌پرسى كردن و شفقت و مهربانى كردن به كسان مرده . و تعزيت گفتن : امر فرمودن ماتم‌زدگان و خويشان مرده را بصبر و شكيبائى .

تعزيت پرسى

(
ta'ziat - porsi
) ا . پ . ماتم‌پرسى .

تعزيت خانه

(
ta'ziat - x ne
) ا . پ . مجلس فاتحه‌خوانى .

تعزيت نامه

(
ta'ziat - n me
) ا . پ . نامه‌اى كه در ماتم‌پرسى مىنويسند .

تعزير

(
ta'zir
) م . ع . نكوهيدن و ادب دادن . و بزرگ داشتن و بزرگ كردن . و يارى دادن و توانا كردن و مدد نمودن . و گران‌بار كردن ستور را - از لغات اضداد است .

تعزير

(
ta'zir
) ا . ع . ضربى كه كمتر از حد باشد و يا سخت‌ترين ضرب .

تعزير

(
ta'zir
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سياست و عقوبت . و تعزير كردن : عقوبت كردن .

تعزيز

(
ta'ziz
) م . ع . ارجمند گردانيدن و توانا كردن قوله تعالى
فَعَزَّزْنا بِثالِثٍ .