تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 901

مساهمون:

ص٩٠١

تعاطف

(
ta tof
) م . ع . تعاطف فى مشيته : سر جنبانيد در رفتار و نرم رفت و خراميد . و تعاطفوا : بر همديگر مهربانى نمودند .

تعاطى

(
ta ti
) م . ع . بدست گرفتن . و بناحق گرفتن چيزى را . و خوض كردن در چيزى . و دليرى كردن بر آن . و همديگر را نبرد كردن در گرفتن . و بر سر انگشتان پاى ايستاده دست سوى چيزى دراز كردن . قوله تعالى
فَتَعاطى فَعَقَرَ
اى قام على اطراف اصابع رجليه ثم رفع يديه فضربها . و مرتكب كارى شدن . و كار نيكو و گزيده كردن .

تعاطى

(
ta ti
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سپردن بيك ديگر و بهم ديگر دادن و عطا كردن .

تعاظل

(
ta zol
) م . ع . بگشنى در پى ماده بر زبر يكديگر رفتن سگان و ملخ و جز آن .

تعاظم

(
ta zom
) م . ع . تعاظمه : بزرگ شد بر وى . و امر لا يتعاظمه شيئ : كارى است كه چيزى نسبت به آن بزرگ نيست .

تعاف

(
ta ffa
) ع . كلمهء امر يق تعاف يا مريض يعنى دوا بكن . و تعاف ناقتك : بدوش ناقهء خود را بعد دوشيدن اول .

تعافر

(
ta for
) م . ع . سپيد گردانيدن تريد را .

تعافس

(
ta fos
) م . ع . كشتى گرفتن يقال تعافسوا اذا تعالجوا فى الصراع .

تعافف

(
ta fof
) م . ع . دوا كردن بيمار يق تعاف يا مريض . و دوشيدن ناقه را بعداول يق تعاف ناقتك . مر . تعاف .

تعافى

(
ta fi
) م . ع . صحت يافتن .

تعاقب

(
ta qob
) م . ع . پيروى كردن .

تعاقب

(
ta qob
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عقب و دنبال و پيروى . و جهد و كوشش . و از تعاقب يكديگر : از پس يكديگر .

تعاقد

(
ta qod
) م . ع . با همديگر عهد و پيمان نمودن . و در زير يكديگر رفتن سگان در پى ماده .

تعاقر

(
ta qor
) م . ع . با هم پى زدن ستور را جهة آزمايش پى زنى . و بمبارات كشتن شتر را يق تعاقرا اى عقرا ابلهما ليرى ايهما اعقر لها

تعاقل

(
ta qol
) م . ع . خردمندى نمودن بىخرد . و ديت را ميان هم ديگر قسمت نمودن .

تعاقم

(
ta qom
) م . ع . پيروى نمودن .

تعاكر

(
ta kor
) م . ع . بر يكديگر نيزه زدن قوم در پيكار و با هم در آميختن يق تعاكر القوم اذا اختلطوا .

تعاكظ

(
ta koz
) م . ع . با هم پيكار كردن . و حجت آوردن . و با هم نازيدن و فخر كردن .

تعال

(
ta la
) ع . كلمهء امر مشتق از تعالى يعنى بيا و در مذكر تعال گويند و در مؤنث تعالى و در تثنيه تعاليا و در جمع مذكر تعالوا و در جمع مؤنث تعالين .

تعال

(
ta ll
) م . ع . تعالت المراة : پاك گرديد زن از نفاس . و تعاللت الناقة : راندم ناقه را تا غايت رفتار آن .

تعالج

(
ta loj
) م . ع . عمل كردن . و مشغول شدن به چيزى . و با هم كوشش كردن .

تعالم

(
ta lom
) م ع . با هم دانستن . و تعالمه الجميع اى علموه .

تعالى

(
ta li
) م . ع . بس بلند شدن و برآمدن و اذا امرت منه قلت له تعال و لها تعالى . مر . تعال .

تعالى

(
ta ly
) پ . كلمهء فعل مأخوذ از تازى - يعنى بلند شد و اگرچه صيغهء ماضى است ولى بيشتر حال واقع مىشود مراسم الهى را مانند الله تعالى و خداى تعالى و حق تعالى يعنى برتر است خدا و هم‌چنين تعالى الله يعنى برتر است خدا . و تعالى شأنه : برتر است شأن او .

تعالين

(
ta layna
) ع . كلمهء امر كه در جمع مؤنث استعمال مىشود يعنى بيائيد . مر . تعال .

تعامس

(
ta mos
) م . ع . تعامس عنه : به قصد غافل نمود خود را . و تعامس على : مشتبه گذاشت بر من كار خود را و نادانسته آورد .

تعامش

(
ta moc
) م . ع . تغافل ورزيدن در چيزى .

تعامه

(
ta moh
) م . ع . سر گشته و متردد شدن در گمراهى و منازعت و جز آن .

تعامى

(
ta mi
) م . ع . كورى نمودن و كورى را به خود بستن .

تعانق

(
ta noq
) م . ع . دست در گردن يكديگر افگندن در محبت .

تعانيق

(
ta niq
) ع . ج . تعنوق (
to'nuq
) .

تعاود

(
ta vod
) م . ع . تعاود وافى الحرب و نحوه : بر يكديگر بر گرديدند هر فريق در جنگ و جز آن و ميل نمودند .

تعاوذ

(
ta voz
) م . ع . بهمديگر پناه بردن قوم .

تعاور

(
ta vor
) م . ع . دست بدست گردانيدن چيزى را و بنوبت گرفتن .

تعاوك

(
ta vok
) م . ع . با هم كارزار كردن و كوشش نمودن .

تعاون

(
ta von
) م . ع . يكديگر را يارى كردن .