تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 896

مساهمون:

ص٨٩٦
بهم النوى : دور انداخت آنها را نوى .

تطاوع

(
tat vo '
) م . ع . فرمان‌بردارى نمودن و نرم گردنى نمودن .

تطاول

(
tat vol
) م . ع . گردن دراز كردن بوقت نگريستن به چيزى . و گردن‌كشى و تكبر نمودن . و بلند گرديدن . و افزون شدن . و فخر نمودن در درازى بنا و بلندى آن .

تطاول

(
tat vol
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تكبر و خودبينى و غرور و گستاخى و درشتى و بىشرمى و ظلم و جور و تعدى و زبردستى و دست‌برد و درازدستى و تصرف ناحق . و تطاول كردن : ظلم و جور كردن . و معامله كردن با درشتى و گستاخى .

تطاول پيشه

(
tat vol - peyce
) ص . پ . ظالم و جابر و متعدى .

تطاير

(
tat yor
) م . ع . پراكنده شدن . و دراز گرديدن . الحديث خذ ما تطاير من شعرك : و در گرفتن ابر همهء آسمان را .

تطبب

(
tatabbob
) م . ع . طبابت و پزشكى كردن كسى كه علم طب نمىداند .

تطبج

(
tatabboj
) م . ع . تطبج فى الكلام : سخنهاى گوناگون و رنگارنگ گفت .

تطبطب

(
tatabtob
) م . ع . تطبطب الماء : بانك كرد آب .

تطبع

(
tatabbo '
) م . ع . تطبع بطباعه تطبعا : خوى وى گرفت و تطبع الاناء : پر گرديد آوند . و كذا تطبع النهر . و تطبع امرا : بتكلف و بخلاف طبع كرد كار را . و يقال الطبع يغلب التطبع .

تطبق

(
tatabboq
) م . ع . برابر شدن يق اطبقه فتطبق . و تو بر تو پوشيدن چيزى را .

تطبيب

(
tatbib
) م . ع . آويختن مشك به چوب خانه و دوغ زدن . و نيفه بر ديبا دوختن تا فراخ شود . و درز مشك را بدوال دوختن ( شدد للمبالغة ) .

تطبيخ

(
tatbix
) م . ع . جنبيدن . و باليدن كودك . و پير شدن .

تطبيس

(
tatbis
) م . ع . گل اندود كردن .

تطبيع

(
tatbi '
) م . ع . پر كردن دلو و مشك را . و پليد گردانيدن چيزى را

تطبيق

(
tatbiq
) م . ع . دست ميان دوران نهادن در ركوع . و رسيدن شمشير بر پيوند وقت زدن و جدا كردن يق انه تطبق المفصل للرجل . و هر دو دست را با هم برداشتن و نهادن اسب در دويدن . و سم بر سم نهادن در رفتن و دويدن . و همه جا رسانيدن ابر باران را و همهء زمين را فرو گرفتن آب باران . و برابر كردن . و موافق نمودن . و طبق الشيئ : در گرفت تمامهء آن چيز را و شامل گشت . و طبق السحاب الجو : پوشيد ابر هوا را . و طبق الماء وجه الارض : فرو گرفت آب زمين را .

تطبيق

(
tatbiq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مطابقه و مقابله و موافقت و برابر كردن دو چيز را با هم . و پشك .

تطبيل

(
tatbil
) م . ع . دهل نواختن .

تطحين

(
tathin
) م . ع . آرد كردن .

تطرب

(
tatarrob
) م . ع . سرود گفتن و در طرب آوردن و شادمان كردن .

تطرتم

(
tatartom
) م . ع . تطرتم فى الطين : آلوده به گل گرديد .

تطرثث

(
tatarsos
) م . ع . گياه طرثوث چيدن يق خرجوا يتطرثثون .

تطرز

(
tatarroz
) م . ع . نگارين شدن جامه يق طرز الثوب فتطرز .

تطرس

(
tatarros
) م . ع . چيزى پاك و نفيس خوردن . و برى گرديدن و و پرهيز كردن از چيزى يق تطرس عن الشيئ .

تطرش

(
tatarroc
) م . ع . به شدن از بيمارى . و تطرش بالبهائم : آورد و برد چارپايان را .

تطرف

(
tatarrof
) م . ع . تطرفت الناقة : در اطراف چراگاه چريد آن ماده شتر و نياميخت با ديگران .

تطرق

(
tatarroq
) م . ع . عبور كردن از يكديگر در راه و مزاحم شدن و اذيت كردن . و مسافرت نمودن . و منشعب شدن و جدا شدن .

تطرق

(
tatarroq
) ا . ع . مقابلى . و جدائى . و بىقرارى . و مقابلى الفاظ مترادف .

تطرم

(
tatarrom
) م . ع . تطرم فى كلامه : خفى و پنهان گفت سخن را .

تطريب

(
tatrib
) م . ع . در طرب آوردن . و سرود گفتن و نيكو كردن آواز . و كشيدن بجانب چيزى . و دراز كردن آواز و قرائت .

تطرية

(
tatreyat
) م . ع . طراه : تر و تازه نمود آن را و نم كرد جامه را . و طرى الطيب : بگشاد بوى خوش را و آميخت به چيزى ديگر تا معطر گرداند آن را . و كذلك طرى الطعام و طرى الغسلة : پرورد دست شستنى را ببوى خوش . و كذلك طرى العود .

تطريح

(
tatrih
) م . ع . افگندن و دور كردن ( شدد للمبالغة ) و طويل و دراز ساختن بنا را يق طرح البناء اذا طوله . و كذا طرح الجدار .

تطريد

(
tatrid
) م . ع . طرد السوط : دراز كشيد تازيانه را . و نيز تطريد : دور كردن فرمودن كسى را .

تطريز

(
tatriz
) م . ع . نگارين كردن جامه را يق طرز الثوب تطريزا .

تطريس

(
tatris
) م . ع . سياه كردن به آب و باز نوشتن بر نبشته .

تطريش

(
tatric
) م . ع . پراكنده كردن .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 896 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )