تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 592

مساهمون:

ص٥٩٢
هر چيزى . و قسمت عمده . و باد شمال شرقى و شكاف . و نام آتشكده‌اى و پايهء برين : بلندترين پله و چرخ برين : آسمان و كرهء سماوى و فردوس برين و يا خلد برين : بهشت بالائين و ابدى و بهجت و عشرت‌انگيز .

برين

(
borin
) ا . پ . پارچهء كوچك و هلال مانندى كه از خربزه و هندوانه بريده باشند .

برين

(
berin
) ا . پ . هر سوراخ عموما و سوراخ تنور خصوصا و در تنور و آب نتن و راه فاضلاب .

برين

(
borin
) و (
berin
) ع . ج برة (
borat
) .

برين

(
barrayne
) ا . ع . تثنيهء بر ايالاتى كه متصل‌اند به بحر ابيض و اسود .

برينش

(
borinec
) ا . پ . بريدن و برش و شكم‌روش و زحير كه گويا شكم را از شدت درد مىبرند . و مقراض .

برينقدر

(
barinqadar
) م ف . پ . علاوه بر اين و با وجود اين .

برينكه

(
barinke
) پ . كلمه‌اى كه در بيان چيزى استعمال مىكنند .

برينكه

(
barinke
) ا . پ . دانش .

برينه

(
berine
) ا . پ . برين و هر سوراخ عموما و سوراخ تنور خصوصا .

بريون

(
baryun
) ا . پ . گرداگرد دهان . و برنون . و ديباى تنگ و حرير نازك .

بريون

(
barivan
) و (
beryavn
) و (
beryun
) ا . پ . علتى در پوست آدمى كه هر چند برميآيد پهن مىگردد و خارش مىكند و بتازى قوباء گويند .

بريئون

(
bari'un
) ع . ج برئ .

بريه

(
borayh
) و بريهم (
borayhem
) . ا . خ . تصغير ابراهيم .

بز

(
baz
) ا . پ . رسم و آئين و قاعده و قانون و روش و طرز . و زمين و پشتهء بلند و تيغهء كوه و غبغب گاو نر و مخفف بزم .

بز

(
baz
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جامه و جامهء اعلا و گران‌بها .

بز

(
baz
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - باصطلاح كيميا هر جسمى كه چون با اسيدى تركيب شود توليد ملح كند .

بز

(
boz
) ا . پ . قسمى از گوسپند بىدمبه كه داراى شاخهاى راست بدون اعوجاج است و داراى كركى است خيلى نرم‌تر از پشم ساير اقسام گوسپند و نر و ماده مىباشد و بز گرفتن : گول زدن و مسخره كردن .

بز

(
bez
) ا . پ . زنبور .

بز

(
bazz
) ا . ع . جامه يا متاع خانه از جامه و متاع تاجر از جامه و سلاح المثل : آخر البز على القلوص اى هذا آخر عهدى بهم لا اراهم بعده و نيز بز : ا . خ . دهى در عراق و بز النهر : آخر نهر .

بز

(
bazz
) م . ع . بز بزا و بزيزى (
bezziz
) ( از باب نصر ) : غالب شد و ربود المثل : من عزبز اى من غلب اخذ السلب و بز الشيئ : گرفت آن چيز را به ستم و قهر .

بز

(
bozz
) ا . ع . لقب ابراهيم بن عبد اللّه نيشابورى محدث . معرب بز فارسى .

بزا

(
baz
) ا . ع . كجى پشت نزديك سرين و يا مشرف شدن وسط پشت بر سرين يا بيرون آمدگى سينه و درآمدگى پشت يا بيرون‌آمدگى سرين .

بزابز

(
baz bez
) ا . ع . زورآور بددل و غلام سبك روح در سفر .

بزاة

(
boz t
) ع . ج بازى .

بزاج

(
bez j
) م . ع . بازج مبازجة و بزاجا مر مبازجة را .

بزاخة

(
boz xat
) ا . خ . ع . موضعى كه در آن مسلمانان را در خلافت ابى بكر صديق رضى اللّه عنه جنگ واقع شد .

بزاختن

(
boz xtan
) ف م . پ . گداختن و ذوب كردن . و صاف كردن .

بزاد برآمده

(
baz d - bar - made
) ا . پ . زن بسيار پير كه سال بسيار بر او گذشته باشد .

بزادرة

(
baz derat
) ع . ج بازدار پارسى : كسانى كه صاحب باز مىباشند .

بزادى

(
baz di
) ا . پ . سنگ سبز دريائى و گوهرى سبز رنگ كه زبرجد نيز گويند .

بزار

(
bazz r
) ا . ع . بلغت اهالى بغداد فروشندهء روغن كتان و لقب جمعى كه روغن كتان مىفروختند .

بزاريدن

(
boz ridan
) ف م . پ . گداختن و ذوب كردن .

بزاز

(
baz z
) ا . پ . تسمهء چرمى و بند كفش .

بزاز

(
boz z
) ا . پ . فانهء درودگران و يا كفش‌دوزان .

بزاز

(
bazz z
) ا . ع . جامه‌فروش و متاع فروش . و جماعتى از محدثين .

بزاز

(
b zz z
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آنكه پارچه‌هاى پنبه‌ئين مانند چيت و چلوار و جز آن مىفروشد .

بزازة

(
bez zat
) ا . ع . جامه و متاع فروشى و شغل بزاز .

بزازستان

(
bazz zest n
) ا . پ . بازار بزازها .

بزازى

(
bazz zi
) ا . ص پ . - مأخوذ از تازى - منسوب به بزاز و شغل بزاز .

بزاع

(
boz '
) ا . ع . مرد ظريف چرب زبان و زيرك .

بزاعة

(
baz at
) م . ع . بزع الغلام بزاعة ( از باب كرم ) : ظريف و مليح و باكياست گرديد آن كودك .