تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 591

مساهمون:

ص٥٩١
و منسوب به آن را بريدى گويند .

بريد

(
barid
) ا . پ . پيك و قاصد و نامه‌بر و قاصد پياده . و مسافت دو فرسخ و يا دوازده ميل . و بريدخوش : نويد قاصد خوش‌خبر . و بريد فلك : ماه و ستارهء زحل .

بريدگان

(
boridag n
) ا . پ . مختون و ختنه‌شده و ج بريده .

بريدگى

(
boridagi
) ا . پ . شكاف و برش و قطع و جدائى . و تقسيم .

بريدن

(
baridan
) ف م . پ . قاصد فرستادن .

بريدن

(
boridan
) و (
borridan
) ف م . پ . جدا كردن و قطع كردن . و گذشتن و عبور كردن . و جدا شدن و قطع شدن . و ختنه كردن و قطع علاقهء خويشاوندى كردن . و فرار كردن .

بريدنى

(
boridani
) ص . پ . منسوب و متعلق ببريدن .

بريده

(
baride
) ا . پ . رهگذر و معبر تنگ و گدار و پاياب .

بريده

(
boride
) ص . پ . قطع شده و پارچهء اندازه شدهء براى لباس و جز آن .

بريده دم

(
boride - dom
) ص . پ . دم كوتاه شده .

بريده‌زبان

(
boride - zab n
) ص . پ . خاموش و ساكت .

بريده‌گوش

(
boride - guc
) ص . پ . گوش بريده .

بريدى

(
baridi
) ص . پ . منسوب به سكة البريد خوارزم .

برير

(
barir
) ا . ع . نخستين بر درخت پيلو .

بريره

(
barire
) ا . پ . راه و طريق .

بريز بريز

(
beriz - beriz
) م . ف . پ . مغلوب شده و شكست خورده و منهزم و رو بفرار نهاده و نيز اين كلمه را در درخواست و دعا استعمال مىكنند يعنى ترحم كن و يارى نما و خداحافظ شما .

بريزن

(
barizan
) ا . پ . بريجن و تنور كماچ‌پزى .

بريزن

(
berizan
) ا . پ . غربال . و ترش پالا و پرويزن . و تاوه . و تنورى كه از گل ساخته شده باشد . و صمغى كه بارزد نيز گويند .

بريزه

(
berize
) ا . پ . حسن لبه . و يك نوع صمغى دوائى . و چيزى كه روى گران جهة لحيم كردن و وصل نمودن برنج و مس و مانند آنها به كار برند . و مرهمى كه به روى زخم رفاده كنند .

بريسال

(
baris l
) ا . پ . والى و حاكم يمن .

بريسمان

(
be - rism n
) م ف . پ . يعنى با ريسمان و بريسمان كس در چاره مرو يعنى جان خود را به حرف ديگرى در خطر نينداز .

بريش

(
baric
) ص . ع . فرس بريش : اسب چپار يعنى اسبى كه نقطهاى خلاف رنگ اصلى خود بر بدن دارد .

بريش

(
beric
) ا . پ . پاشيدگى و فرونشاندگى .

بريشم

(
baricem
) ا . پ . ابريشم .

بريشم‌گر

(
baricem - gar
) ا . پ . ابريشم‌ساز .

بريشم‌نواز

(
baricem - nav z
) ا . پ . پردازندهء ساز رشته‌دار .

بريشوى

(
baricavi
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - عصر روز يكشنبه و عيد پاك و هر عيدى . و تهيه و تدارك .

بريص

(
baris
) ا . ع . گياهى مانند سعد . وا . خ . موضوعى بدمشق . و درخش و تابش چيزى . و ابو بريص : يك نوع مرغى .

بريعة

(
bari'at
) ص . ع . زن كامل در فضل و جمال و عقل .

بريغ

(
beriq
) ا . پ . خوشهء انگور .

بريق

(
bariq
) ا . ع . درخشندگى .

بريق

(
bariq
) م . ع . برق برقا و بريقا مر . برق .

بريق

(
borayq
) ا خ ع . نام شاعرى .

بريقة

(
bariqat
) ا . ع . شيرى كه بر آن پيه يا قدرى روغن ريخته باشند ج : برائق .

بريقة

(
borayqat
) ا . ع . ماده بز كه در وقت دوشيدن بدين نام خوانده مىشود .

بريك

(
barik
) ص . ع . بركت يافته يق طعام بريك .

بريك

(
barik
) ا . ع . افروشه و يا خرماى تركه با مسكه خورند ج : برك (
bork
) .

بريك

(
borayk
) ا خ . ع . شهرى بيمامه . و جماعتى از محدثين .

بريكان

(
borayk ne
) ا . ع . - بصيغهء تثنيه - نام دو برادر از شجاعان عرب كه يكى بريك (
borayk
) و ديگرى بارك نام داشت .

بريكة

(
barikat
) ا . ع . افروشه .

بريم

(
barim
) ا . ع . صبح . و دو رشتهء سرخ و سپيد كه زنان با هم تافته بر ميان و بازو بندند و هر چيزى كه در آن دو رنگ مختلف باشد و ريسمانى دو رنگ مزين بجواهر و جز آن كه زنان بر ميان و بازو بندند . و حمايل مهره‌ها كه براى دفع چشم زخم در گلوى اطفال كنند . و اشك آميخته بسرمه . و جماعت از هر جنس مردم . و لشكرى كه از قبايل متفرقه گرد آمده باشد . و افسون . و گلهء گوسپندان از بز و ميش . و مرد متهم .

بريمان

(
barim ne
) ا . ع . - بصيغهء تثنيه - جگر و كوهان شتر كه بدرازا بريده برشته و مانند آن پيچند .

بريمة

(
barimat
) ا . ع . درفش و بر ماه و ارهء مدورى كه جمجمه را بدان سوراخ كنند .

بريمة

(
boraymat
) ا . خ . ع . از اعلام است .

برين

(
barin
) پ . مخفف بر اين مانند بنابراين .

برين

(
barin
) ص ا . پ . بالائين و بلندترين و بالاترين و برترين و عالىترين . و دائم و ابدى . و مطبوع و نيكوئى هر چيزى و اعلائى
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 591 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )