تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 595

مساهمون:

ص٥٩٥
اوليا كه ابو النجاش ظهير الدين عبد الرحمن بزغش باشد .

بزغشيه

(
bozqociye
) ج ا . پ . طايفه‌اى منسوب به بزغش .

بزغم

(
bazqam
) ا . پ . يك نوع درخت خاردارى و مغيلان .

بزغمه

(
bazaqme
) و (
bazaqame
) ا . پ . طلحب و بزغسمه .

بزغنج

(
bozqonj
) و بزغند (
bozqond
) ا . پ . چيزى است مانند مازو عفص كه بدآن پوست را دباغت كنند و از درخت پسته حاصل مىشود و نوعا درخت پسته يك سال پسته بار آورد و يك سال بزغنج .

بزغه

(
bazqe
) ا . پ . چوبى كه شاخهء انگور را بر آن اندازند تا به زمين نرسد .

بزغه

(
bazaqe
) ا . پ . چلپاسه .

بزغه

(
bozqe
) ا . پ . دهره و تبر كه عبارت از حربه‌ايست دسته‌دار و سرش مانند داس و مردم دار المرز درخت را بدان اندازند .

بزفل

(
bazfal
) و بزقل (
bazqal
) ا . پ . كرم گل سرخ .

بزفند

(
bazfand
) ص . پ . تنبل و كاهل و سست و ناتوان .

بزق

(
bazq
) م . ع . بزق بزقا ( از باب نصر ) : خدو انداخت . و بزقت الشمس : روشن شد آفتاب . و بزق الارض : تخم ريخت در آن زمين .

بزق

(
bazaq
) ا . پ . وزغ و غوك . و نام گياهى .

بزقدم

(
boz - qadam
) ص پ . جبان و ترسو و بزدل . و شخص پست و حقير و فرومايه . و ناتوان و عاجز .

بزك

(
bozak
) ا . پ . پرنده‌اى سياه رنگ كه منقار درازى دارد و بيشتر بر كنار آبها و گاه بر سر درخت نشيند و آواز بلند كند .

بزك

(
bazak
) ا . پ . نوعى از سرخس كه در جاهاى مرطوب رويد .

بزكى

(
bazak
) ا . ع . شتاب روى .

بزگله

(
boz - gale
) ا ج . پ . گلهء بزخواه وحشى و خواه اهلى باشد .

بزل

(
bazl
) ا . ع . سختى و شدت يق امر ذو بزل اى ذو شدة .

بزل

(
bazl
) م . ع . بزل الشيئ بزلا ( از باب نصر ) : شكافت آن چيز را . و بزل فلان الخمر و غيرها : درآوند شراب و جز آن سوراخ كرده برآورد آن را . و بزل الشراب : پالود آن شراب را . و بزل الامر : يك سو كرد كار را . و كذلك بزل الراى و بزل ناب البعير بزلا و بزولا : برآمد دندان نيش شتر .

بزل

(
bozl
) ا . ع . گوسپند ماده .

بزل

(
bozl
) و (
bezol
) ع . ج . بزول .

بزل

(
bozzal
) و (
bozol
) و (
bezl
) ج بازل .

بزلاء

(
bazl '
) ا . ع . بلاى بزرگ . و كار هاى سخت . و رأى نيكو . و فلان نهاض ببزلاء : فلان كسيست كه به كارهاى بزرگ قيام مىكند . و ص . حظة بزلاء : حظى كه فاصل حق و باطل باشد .

بزله

(
bazle
) ا . پ . سخن شيرين و نيكو و زيبا . و لطيفه . و بزله گفتن ف ل . : سخن شيرين گفتن . و لطيفه گفتن .

بزم

(
bazm
) ا . پ . عيش . و مجلس شراب و طرب و مهمانى . و ضيافت . و محفل و انجمن و مجلس انس . و خيمه و سراپرده .

بزم

(
bazm
) ا . ع . عزيمت بر كارى . و سخن درشت .

بزم

(
bazm
) م . ع . بزم عليه بزما ( از باب ضرب و نصر ) : گزيد وى را بدندان پيشين . و بزم الناقة : دوشيد شتر را به انگشت سبابه و انگشت نر و بزم فلانا ثوبه : ربود جامهء فلان را . و بزم بالحمل : برداشت بار را . و بزم على الامر : عزيمت كرد بر آن كار . و بزم القول : سخن درشت گفت . و بزم الشيئ : شكست آن چيز را . و بزم الوتر : گرفت آن زه را بانگشت سبابه و انگشت نر سپس ول كرد آن را .

بز ماده

(
boze - m de
) ا . پ . مادينهء از بز .

بزم‌آرا

(
bazm - r
) و بزم‌آراى (
bazm - r y
) ص . پ . آنكه مجلس عيش و مهمانى را آرايش مىكند .

بزم‌افزون

(
bazm - afzun
) ا خ . پ . نام زنى .

به زمان

(
bazm n
) و (
bozm n
) ا . پ . ميل و خواهش . و ص . مست و اندوهگين .

بزماورد

(
bazm - vard
) ا . پ . يك نوع خوردنى است از گوشت پخته و خاگينه و تره كه در نان تنگ پيچند و مانند نواله سازند و با كارد بريده خورند .

بزمايون

(
bazm yun
) ا خ . پ . گاوى كه فريدون را شير مىداد .

بزمة

(
bazmat
) ا . ع . يك بار خوردن . و وزن سى درم .

بزمجه

(
boz - maje
) و بزمچه (
boz - mace
) ا . پ . بزغه و چلپاسه .

بزمخة

(
bazmaxat
) م . ع . بزمخ بزمخة : تكبر كرد .

بزم‌ساز

(
bazm - s z
) ا . پ . تهيه‌كنندهء مهمانى . و تهيه كرده شده براى مهمانى .

بزمگاه

(
bazm - g h
) و بزمگه (
bazm - gah
) ا . پ . جاى بزم و مجلس عيش و طرب و شادى و ضيافت خانه . و ا خ . نام كتابى در مقامات صوفيه . و بزمگاه بلاغت ا . ميدان فصاحت و محل مباحثه و سخن‌ورى و مكالمه .

بزمونه

(
bazmune
) ا . پ . نام روز