تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 590

مساهمون:

ص٥٩٠
و حاجى و زائر مكه .

برهنه‌سرى

(
barahne - sari
) ا . پ . بىپوشاكى سر مانند سر حاجيان در هنگام احرام . و امتناع و ممانعت . و نااميدى و مأيوسى و محرومى .

برهنه‌گو

(
barahne - gu
) ص . پ . آنكه بىپرده و بىملاحظه سخن مىگويد .

برهوت

(
barahut
) و (
borhut
) ا . خ . ع . چاهى عميق در حضرموت كه كسى فرود آمدن بتك آن نتواند و يقال فيه ارواح الكفار الحديث : خير بئر حفرت فى الارض زمزم و شر بئر فى الارض برهوت و نيز برهوت : نام وادى كه اين چاه در آن واقع شده .

برهود

(
barhud
) ص . پ . بيهوده و بىفايده و ياوه و بىمعنى و اندكى سوخته شده .

برهودن

(
barhudan
) ف ل . م . پ . سوزاندن و سوختن و از اثر آتش تغيير رنگ داده شدن . و گم راه شدن و بيراه شدن .

برهون

(
barhun
) و (
borhun
) ا . پ . هاله و گريبان و طوق گردن و پرهون و كمربند . و دايره‌اى كه با پرگار كشند و هر چيزى كه مانند دايره احاطه كند مر فضاى خالى را . و چوب‌بند و خاربست و حصار و در خانه و محوطه و خانهء كوچك . و آرايش و زينت . و كمرگاه و كمر كوه .

برهوه

(
barhuh
) و (
barhove
) ا . پ . مابون و ملوط و مخنث .

برهيختن

(
barhixtan
) ف م . پ . مطلق بركشيدن و برآوردن . و تربيت كردن و آموختن .

برهيون

(
barhyun
) ا . پ . برهون .

برى

(
bary
) م . ع . برى السهم بريا ( از باب ضرب ) : تراشيد آن تير را . و به راه السفر : مانده و لاغر كرد آن را سفر .

برى

(
bary
) ا . خ . ع . نام موضعى .

برى

(
bar
) ا . ع . خاك .

برى

(
bor
) ع . ج برة (
borat
) .

برى

(
borr
) ا . ع . كلمهء طيبه و كلام خوب محبت‌آميز مطبوع .

برى

(
bariy
) ص . ع . سهم برى : تير تراشيده يا نيكو تراشيده .

برى

(
barri
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دشتى - خلاف بحرى . و جنگلى و دهاتى و وحشى و خارجى و روئيده شده در خشكى .

برى

(
borriy
) ا . خ . ع . از اعلام است .

برئ

(
bari '
) ص . ع . پاك از چيزى و بيزار . ج : بريئون و براء (
bor '
) و (
ber '
) و ابراء (
abr '
) و (
abre '
) و (
bor '
) و به شدهء از بيمارى ج : (
ber '
) .

برى

(
bari
) و برئ (
bari '
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بيزار و برى شدن : بيزار شدن و برئ الذمه : اداى دين و بيرون‌شدگى از ضمانت و استخلاص از امرى كه شخص ملزم شده بود .

بريات

(
barey t
) ع . ج برئة (
bareat
) و ج . برية (
bareyyat
) .

برياش

(
bary c
) ا . پ . تفرقه و پاشيدگى .

بريان

(
bery n
) ا . ص . پ . كباب شده و پخته شده و كباب و بريان كردن : پختن و كباب كردن .

بريان محلا

(
bery n - mohall
) ا . پ . كباب و نان و پياز .

برئة

(
bareat
) ص . ع . مؤنث برئ . ج : برئات و بريات و برايا .

برئة

(
bareat
) ا . ع . مخلوق و مردم و هر چيز خلق شده ج : برايا .

برية

(
bareyyat
) ا . ع . مخلوق و مردم . ج : بريات و برايا .

برية

(
barreyyat
) ا . ع . صحرا و زمين بىكشت ج : برارى .

بريت

(
barrit
) ا . ع . صحرا لغة فى برية ج : براريت .

بريت

(
berrit
) ا . ع . دليل ماهر . و زمين هموار . وا خ . دو موضع در بصره .

بريت

(
barit
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - باصطلاح كيميا اكسيد باريوم .

بريت

(
boryat
) ا . خ . ع . نام اسبى .

بريج

(
barij
) ا . خ . پ . طايفه‌اى از افغان . و حسابى كه شامل مقدار وافر باشد .

بريجتون

(
berijtun
) ا . خ . پ . شهر حاكم نشين جزيرهء بارباد .

بريجن

(
barijan
) ا . پ . تنورى كه در آن كماج و نان سنگك پزند .

بريح

(
barih
) ا . ع . بروح و شكارى كه از دست راست صياد بجانب دست چپ وى رود . وا . خ . نام شخصى و ابن بريح : زاغ و ام بريح : زاغ و بلا .

بريح

(
borayh
) ا . خ . ع . پدر بطنى از عرب .

بريخ

(
barix
) ا . ع . شكسته پشت .

بريخ

(
bar - yax
) م ف . پ . يعنى به روى يخ و بريخ زدن : از خاطر محو نمودن و نام نبردن و فراموش كردن و ناپديد ساختن و معدوم گردانيدن و هيچ انگاشتن . و بريخ نوشتن : هيچ انگاشتن و بىاثر كردن و ضايع ساختن كارى و كار بىاثر و بىمدار نمودن و كار بيهوده كردن .

بريد

(
barid
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - ردهء هر چيز بر ترتيب . و استرانى كه بهر دوازده ميل براى سوارى نامه‌بران سلطان مرتب دارند و پيغامبر و نامه‌بران بر اين ستور و قاصد چالاك ج : برد (
borod
) . و دو فرسخ و يا دوازده ميل و يا مسافت دو منزل . و پروانك كه دو منزل پيشاپيش شيرنداو آواز كند و خيل البريد : اسبان چاپارى و صاجت البريد : فرستندهء رسول و سكة البريد : محله‌اى در خوارزم