تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 589

مساهمون:

ص٥٨٩
باشد .

برهات

(
berah t
) ع . ج برهة (
barhat
) .

برهات

(
borah t
) ع . ج برهة (
borhat
) .

برهان

(
barh n
) ا . پ . خوشحالى و شعف .

برهان

(
barh n
) ا . خ . ع . نام چند نفر .

برهان

(
borh n
) م . ع . بره عليه برهانا : حجت اقامه كرد بر آن .

برهان

(
borh n
) ا . ع . حجت و بيان واضح . ج : براهين و از اعلام است .

برهان

(
borh n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حجت و دليل و فرنود و نخشه - و فرق ما بين دليل و برهان آنكه دليل عام و برهان خاص است . و باصطلاح منطق برهان قياسى است مركب از مقدمات يقينى تا نتيجه دهد مقدمهء ديگرى را كه يقينى بود نه ظنى چنان كه گويند كل انسان حيوان و كل حيوان جسم پس نتيجهء يقينى بدست آيد كه كل انسان جسم باشد و برهان ترسى : دليل ترسى و برهان قاطع : دليل قطعى . و نام كتابى در لغات فارسى تأليف محمد حسين تبريزى متخلص به برهان . و برهان مسيح : زنده گردانيدن مرده و شفا دادن بيمار و اجابت دعوات .

برهان‌پور

(
barh n - pur
) ا . خ . پ . شهرى در هندوستان .

برهانج

(
barh naj
) ا . خ . پ . پارچهء مثلثى از جامه كه چاپق گويند .

برهانراج

(
borh nr j
) ا . پ . كلام الزام‌آور .

برهانى

(
borh ni
) ص . پ . منسوب به برهان و دليل برهانى : دليل الزام‌آور .

بره‌بند

(
barre - band
) ص . پ . كارآزموده و حاذق و با وقوف .

برهة

(
barhat
) ا . ع . روزگار و زمان دراز ج : بره (
berah
) و برهات (
berah t
) .

برهة

(
borhat
) ا . ع . روزگار و زمان دراز . ج بره (
borah
) و برهات (
borah t
) .

برهختن

(
barhaxtan
) و (
barhextan
) ف م . پ . ادب كردن و تربيت كردن و نيك آموختن . و بركشيدن و برآوردن . و زخم كردن .

برهخته

(
barhaxte
) و (
barhexte
) ص . پ . تربيت شده و ادب شده .

برهرهة

(
barahrahat
) ا . ع . زن سپيد جوان نازك و زن با گوشت لرزان اندام .

برهل

(
barhal
) ا . پ . نام ميوه‌اى .

برهليا

(
barheli
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گياه رازيانه .

برهم

(
bar - ham
) ص . پ . م ف . با همديگر و با يكديگر . و فراهم‌آمده و مجتمع . و با هم و درهم . و شوريده و پريشان و مضطرب و مشوش . و پريشانى و آشفتگى و برهم زدن : باز كردن و بستن و به قوت بستن مانند در و پنجره و مخلوط كردن و پريشان كردن . و مداخله كردن و منع كردن . و سرنگون كردن و خراب كردن و پايمال كردن و برهم شدن : پريشان شدن . و افزوده شدن و تلف گشتن و برهم نهادن : پريشان ساختن و آزردن و آشفتن . و به روى يكديگر گذاشتن و برهم ديگر خوردن : تصادم به يكديگر كردن مانند زانو و بريدن و برهم دوزى كردن : بستن درزها مانند درز تخته‌هاى كشتى .

برهمپتر

(
barahmapotar
) ا . پ . - مأخوذ از سنسكريت - بمعنى پسر برهما . و نام رود بزرگى كه در نزديكى دكا ملحق برود گنگ مىشود .

برهمة

(
barhamat
) م . ع . پيوسته نگريستن و مژه برهم نازدن .

برهمة

(
barhamat
) و (
borhamat
) ا . ع . غلاف بر درخت و شكوفه و يا غنچهء ناشكفته .

برهم‌خوردگى

(
bar - ham - xordegi
) ا . پ . فساد و اضطراب و فتنه و آشوب .

برهم درهم

(
bar - ham - dar - ham
) ص . پ . م ف . پريشان و مضطرب و مشوش و زير و بالا و سرنگون .

برهم‌زدگى

(
bar - ham - zadegi
) ا . پ . اغتشاش و پريشانى و آشفتگى و غوغا و فساد و فتنه و آشوب و اضطراب .

برهمن

(
barahman
) و (
barhaman
) و

برهمند

(
barahmand
) و برهمه (
barahme
) ا . پ . بت‌پرست و حكيم و دانشمند آتش‌پرستان و نجيب و اصيل هنود و پير و مرشد بت‌پرستان .

برهم‌نشسته

(
bar - ham - necaste
) ص . ع . تاريكى هنگفت و ستبر .

برهنة

(
barhanat
) م . ع . برهان اقامه كردن .

برهنگى

(
barahnegi
) ا . پ . عريانى و بىپوشاكى .

برهنه

(
barahne
) ص . پ . عريان و بىحجاب و ناپوشيده و بىمعاش . و آسمان صاف بىابر . و برهنه كردن : عريان كردن و بىحجاب كردن و نقاب برداشتن . و غارت كردن . و پوست برگرفتن . و برهنه حرف زدن : آشكار و بىپرده گفتن .

برهنه استخوان

(
barahne - ostox n
) ص . پ . لاغر .

برهنه پا

(
barahne - p
) و برهنه‌پاى . (
barahne - p y
) ص . پ . پابرهنه و بىكفش .

برهنه‌جو

(
barahne - jov
) ا . پ . جو پوست‌كندهء سپيد كرده .

برهنه‌روى

(
barahne - ruy
) ص . پ . بىحجاب و بىنقاب و روى گشاده .

برهنه‌سر

(
barahne - sar
) ا . پ .