تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 593

مساهمون:

ص٥٩٣

بزاعة

(
boz at
) و (
bez at
) ا خ . ع . شهرى نزديك حلب .

بزاغة

(
baz qat
) ا . خ . ع . موضعى نزديك حلب .

بزاق

(
boz q
) ا . ع . خدو و آب دهان . و انجوخ . و نيز حلزون .

بزال

(
bez l
) ا . ع . آهنى كه بدان سوراخهاى مبزل شراب و يا سوراخ آوند شراب را گشايند .

بزال

(
boz l
) و (
baz l
) ا . ع . سوراخى كه در آوند شراب كنند تا برآيد .

بزالة

(
baz lat
) م . ع . بزل الراى بزالة ( از باب كرم ) : مستقيم گرديد آن راى .

بزان

(
baz n
) ا . ص . پ . جهنده و وزنده و باد .

بزان

(
bez n
) م . ع . بازن مبازنة و بزانا مر . مبازنة .

بزان

(
boz n
) ا خ . پ . دهى در اصفهان .

بزانة

(
boz nat
) ا خ . پ . دهى در اسفراين .

بزانه

(
baz ne
) ص . پ . باد وزنده .

بزاواء

(
baz v '
) ص . ع . زن كوژ پشت .

بزايانيدن

(
baz y nidan
) ف م . پ . كمك كردن مر زن را در زحمت و امداد كردن در زائيدن .

بزباز

(
bazb z
) ا . پ . بسباسه كه قشر دويم جوزبوا باشد .

بزباز

(
bazb z
) ا . ع . غلام سبك روح در سفر . و ناى آهنين كه بر دهان دمهء آهنگران است . و فرج .

بزباز

(
boz - b z
) ا . پ . شعبده‌بازى كه بز و بوزينه را با هم مىرقصاند .

بزبچه

(
boz - bace
) ا . پ . بزغاله و بچهء بز .

بزبز

(
bozboz
) ا . ع . زورآور بددل . و غلام سبك روح در سفر .

بزبزة

(
bazbazat
) م . ع . بزبز الرجل : بىآرام و تفته كرد مرد را و بزبز الشيئ : ربود آن چيز را و فروانداخت و نيز بزبزة : سخت راندن و شتافتن و گريختن . و بسيار جنبيدن . و به اصلاح آوردن چيزى و بسيار گفتن .

بزبها

(
boz - bah
) ص . پ . كم‌قدر و كم بها و پست و بىقدر .

بزپونتن

(
bazpunetan
) ف م . پ . بلغت زند دادن .

بزة

(
bezzat
) ا . ع . سلاح و هيئت يقال هو حسن البزة .

بزة

(
bozzat
) ا خ . ع . نام محدثى .

بزج

(
bazj
) م . ع . بزج الرجل بزجا ( از باب نصر ) : فخر نمود آن مرد و بزج فلانا على القوم : برانگيخت فلان را بر آن قوم .

بزج

(
bazaj
) ا . خ . ع . از اعلام است

بزجامه

(
bazj me
) ا . پ . لباس باشكوه و گران‌بها .

بزخ

(
bazx
) م . ع . تمام بردن و بعصا زدن بر پشت كسى ( و الفعل من فتح ) .

بزخ

(
bozx
) ع . ج ابزخ و بزخاء .

بزخ

(
bazax
) م . ع . برآمدن سينه و در آمدن پشت ( و الفعل من سمع ) .

بزخاء

(
bazx '
) ص . ع . زن برآمده سينه و درآمده پشت . ج : بزخ (
bozx
) .

بزخيد

(
bozxid
) ا . پ . مادهء بز .

بزداغ

(
bazd q
) و (
bezd q
) و (
bozd q
) ا . پ . مصقل و پزداغ و افزارى كه بدان زنگ آئينه و تيغ و مانند آن را بزدايند و جلا دهند .

بزداييدن

(
bezd yidan
) ف م . پ . پاك كردن زنگ از روى آئينه و جز آن و جلا دادن .

بزدة

(
bazdat
) ا . خ . پ . نام دهى از مضافات نسف .

بزدل

(
boz - del
) ص . پ . جبان و ترسو .

بزدودن

(
bezadudan
) ف م . پ . بزدائيدن و جلا دادن و پاك كردن زنگ .

بزر

(
bazr
) م . ع . زدن بعصا . و تخم ريختن و آب بينى انداختن . و پر كردن . و توابل در ديگ ريختن ( و الفعل من نصر ) .

بزر

(
bazr
) ا . ع . فرزند و بچه . و آب بينى يق ما اكثر بزره اى ولده .

بزر

(
bazr
) و (
bezr
) ا . ع . تخم و زغير و تخم پيله . ج : به زور و ديگ‌افراز . ج : ابزار و ابازير . و بزر البنج : تخم گياه بنج كه از مخدرات قويه است و بزر الكتان : بزرك

بزر

(
bazr
) ا . پ . تخم و هر تخمى كه براى زراعت مىافشانند .

بزرا

(
bazr
) ا . پ . بلغت زند تخم زراعت مطلقا يعنى هر چيزى كه جهت خوردن حيوانات كاشته مىشود .

بزراء

(
bazr '
) ا . ع . زن بسيار فرزند .

بزرج

(
bozorj
) ا . ع . معرب بزرگ و بمعنى آن .

بزرجمهر

(
bozorjmehr
) ا . خ . ع . معرب بزرگمهر وزير نوشيروان .

بزرخانه

(
bazr - x ne
) ا . پ . آسياى عصارى و روغن‌گيرى .

بزرقطونا

(
bazre - qotun
) ا . ع . اسفرزه .

بزرك

(
bazrak
) ا . پ . تخم كتان و هر تخم خرد و كوچك .

بزركار

(
bazrk r
) ا . پ . برزگر و زارع .

بزرگ

(
bazarg
) ا . پ . تخم كتان .

بزرگ

(
bozorg
) ا . ص . پ . - نقيض كوچك - و كبير و عظيم . و كلان و فراخ . و بىپايان و عظيم الجثه . و توانا . و شريف و رئيس