تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 577

مساهمون:

ص٥٧٧
سپيد بر اسب بخلاف رنگ آن . و خجك ناخن .

برشت

(
berect
) پ . ح م . برشتن .

بر شتر نشستن

(
bar - cotor - necastan
) ف ل . پ . آشكار كردن راز پنهانى را .

برشتن

(
berectan
) ف م . پ . بريان كردن . و بو دادن . و پختن .

برشتوك

(
baractuk
) ا . ع . قسمى از ماهى دريائى .

برشته

(
berecte
) ص . پ . بريان شده و پخته شده و بوداده . و مطبوع و مرغوب . و گل برشته : گل پخته .

برشجا

(
barcaj
) و برشجان (
barcaj n
) و برشخا (
barcax
) و برشخان (
barcax n
) ا خ . پ . موضعى ميان ايران و توران .

برشدن

(
bar - codan
) ف ل . پ . بالا رفتن و بلند شدن و برتر شدن . و فراهم آمده شدن و جمع كرده شدن .

برشست پا نشستن

(
bar - caste - p -
) (
necastan
) ف م . پ . مصمم شدن براى جماع كردن .

برشطة

(
barcatat
) م . ع . برشط اللحم : بريد گوشت را .

برشع

(
berce '
) ا . ع . مرد گول ذفزك بدنما و بدخو .

برشعثا

(
barca's
) ا . ع . معجون مخدرى كه جزء اعظم آن ترياك و بزر البنج است و به فارسى برش گويند .

برشقة

(
barcaqat
) م . ع . برشق اللحم : بريد و پاره پاره كرد گوشت را . و برشق فلانا بالسوط : زد فلان را با تازيانه .

برشك

(
barcak
) ا . پ . منگنه‌اى كه بدان شراب و يا روغن گيرند . و كمربند .

برشكال

(
barcak l
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - فصل باران .

برشكة

(
barcakat
) م . ع . برشك الجزور : جدا جدا و بخش بخش كرد آن شتر كشته را .

برشكستن

(
bar - cekastan
) ف م پ . اعراض نمودن و ترك دادن . و منصرف نمودن .

برشم

(
borcom
) ا . ع . نقاب .

برشمة

(
barcamat
) ا . ع . برشم له برشمة و برشاما : تيز و پيوسته نگريست بسوى آن . و برشم فلان : خاموش شد فلان از اندوه و خشم . و روى درهم كشيد . و نقطه‌هاى رنگارنگ كرد .

برشمردن

(
bar - comordan
) ف م . پ . حساب كردن و شماره نمودن .

برشن

(
barcan
) ا . پ . گياه طبى كه پاپيتال نيز گويند .

برشنان

(
barcon n
) ص . پ . هم‌مذهب و هم‌كيش و هم‌آئين .

برشوم

(
barcum
) ا . پ . نوعى از خرماى خشك .

برشوم

(
borcum
) و (
barcum
) ا . ع . نوعى از خرمابن در بصره كه نسبت بخرمابنان جاى ديگر زودتر بار مىدهد .

برشهى

(
barcahi
) ا . پ . پرهاى ريزهء پرز مانندى كه به روى بال مرغان است . و بال مرغان .

برشيان دارو

(
barci n - d ru
) ا . پ . عصا الراعى كه به فارسى سرخ مرد نيز گويند .

بر شير نر زين نهادن

(
bar - ceyre - nar -
) (
zin - nah dan
) ف م . پ . سخت غالب شدن و افزونى و زيادتى كردن .

بر شير نشستن

(
bar - ceyr - necastan
) ف . ل . پ . پنهان شدن .

برص

(
bars
) ا . ع . جانورى كوچك كه در چاه باشد .

برص

(
baras
) ا . ع . پيسى اندام . و سپيدى در ظاهر جلد . و سپيدى جاى زخم به شدهء ستور .

برص

(
baras
) م . ع . برص برصا ( از باب سمع ) : پيس اندام گرديد .

برص

(
bors
) ع . ج ابرص و برصاء .

برصاء

(
bars '
) ص . ع . مؤنث ابرص يعنى زن پيس اندام . و ارض برصاء : زمين گياه چريده . و حية برصاء : مار پيسه . ج : برص (
bors
) .

برصاء

(
bars '
) ا خ . ع . لقب شاعرى .

برصة

(
borsat
) ا . ع . خانهء جن و جائى در ريگستان كه گياه نروياند . ج : براص .

برصة

(
berasat
) ع . ج سام ابرص .

بر صحرا نهادن

(
bar - sahr - neh dan
) ف م . پ . آشكار و ظاهر ساختن .

برص‌زده

(
baras - zade
) ص . پ . مبتلا به برص و پيسى اندام .

برصوم

(
borsum
) ا . ع . غلاف قاروره و پوست پاره‌اى كه سر قاروره و مانند آن را بدان بندند .

برصيصا

(
barsis
) ا خ . پ . عابدى بوده كه بواسطهء گول شيطان گم‌راه شده .

برض

(
barz
) ص . ع . اندك يق برض اى قليل - خلاف غمر - ج : براض (
ber z
) و بروض (
boruz
) و ابراض (
abr z
) .

برض

(
barz
) م . ع . برض لى من ماله برضا ( از باب ضرب و نصر ) : اندك داد مرا از مال خود .

برضة

(
borzat
) ا . ع . جائى كه درخت نروياند . و آب كم و اندك .

برطاس

(
bart s
) ا خ . پ . نام شهرى در تركستان . مر . برتاس .

برطاس

(
bort s
) ا . خ . ع . از اعلام است و نام گروهى در سرحد روم كه بلادهاى فراخ دارند . و نام دهى در قدس .

بر طاق نهادن

(
bar - t q - neh dan
)
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 577 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )