تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 578

مساهمون:

ص٥٧٨
ف م . پ . بمرتبهء اعلى رسانيدن . و ترك دادن و فراموش كردن .

برطام

(
bert m
) ا . ع . مرد ستبر لب . و لب ستبر .

برطانيقى

(
bart niqi
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى بستان افروز .

برطايل

(
bart yel
) اخ . پ . بطور افسانه جزيره ايرا گويند در حوالى هندوستان كه از يكى از درختان آن بانگ عظيم و صداى مهيب برميآيد . و يا كوهى است در آن جزيره كه هر شب صداى طبل و دهل و سنج از آن كوه برميآيد .

برطبق

(
bar - tebq
) و (
bar - tabaq
) م ف . پ . مطابق و موافق .

بر طرف

(
bar - taraf
) م ف . پ . در كنار و جداگانه . و بكنار . و بىجا و خارج از موقع . و بر طرف بودن و يا بر طرف شدن ف ل . : بكنار نهاده شدن . و تأخير كرده شدن تا هنگام ديگر و پرداخته شدن . و تمام كرده شدن . و بر طرف كردن ف م . بكنار نهادن . و دور كردن . و رها كردن . و بيرون كردن . و بر طرف نهادن : بكنار نهادن . و جداگانه نهادن . و برداشتن . و بىجا و بىموقع نهادن . و برانداختن . و رد كردن . و نگاهداشتن . و باقى گذاشتن . و تمام كردن . و لطيفهء بر طرف يعنى شوخى بكنار .

بر طرفى

(
bar - tarafi
) ا . پ . رهائى .

برطل

(
bortol
) و (
bortoll
) ا . ع . كلاه تاجدار اعلا .

برطلة

(
bartalat
) م . ع . برطل الحوض . سنگ برطيل نهاد در زه حوض . و برطل فلانا : رشوت داد فلان را .

برطلة

(
bortollat
) ا . ع . چتر . و سايبان كوچك .

برطله

(
bartale
) و (
bortole
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كلاه زير عمامه .

برطم

(
bartam
) ص . ع . عاجز در بيان .

برطمة

(
bartamat
) ا . ع . نوعى از بازى .

برطمة

(
bartamat
) م . ع . برطم برطمة : آماسيد از خشم . و برطمه : بخشم آورد او را ( لازم و متعدى ) . و برطم الليل : تاريك شد شب .

برطنة

(
bartanat
) ا . ع . نوعى از بازى مانند برطمة .

برطيسقون

(
bartisqun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گل سرخ كه در خواص شبيه به گل مختوم است .

برطيل

(
bertil
) ا . ع . سنگ دراز و آهن دراز پهن كه بدان آسيا را تيز كنند . و كلنگ و رشوت . ج : براطيل .

برعث

(
bar'as
) اخ : ع . نام موضعى .

برعث

(
bor'os
) ا . ع . حلقهء دبر . ج : براعث .

برعس

(
ber'es
) ا . ع . ماده شتر بسيار شير .

برعكس

(
bar - aks
) م ف . پ . بر خلاف و واژگون . و بر ضد .

برعل

(
bor'ol
) ا . ع . بچهء كفتار . و بچهء دبر كه جانورى است مانا بگربه و خردتر از آن و بپارسى آن را دنگ گويند .

برعم

(
bor'om
) ا . ع . غلاف ميوهء درخت و شكوفه . و غنچهء ناشكفته . ج : براعم .

برعمة

(
bar'amat
) م . ع . برعمت الشجر : شكوفه آورد درخت .

برعمة

(
bor'omat
) ا . ع . بمعنى برعم ج : براعم .

برعوم

(
bor'um
) ا خ . ع . موضعى در عربستان . وا . بمعنى برعم (
bor'om
) . ج : براعيم .

برعومة

(
bor'umat
) ا . ع . بمعنى برعم (
bor'om
) . ج : براعيم .

برعيس

(
ber'is
) ص . ع . شكيباى بر سختى و ناقهء نجيب بسيار شير .

برغ

(
barq
) و (
bareq
) و (
baraq
) ا . پ . بندى كه از چوب و خاشاك و خاك و گل در جلو آب بندند .

برغ

(
barq
) ا . ع . لعاب دهان .

برغ

(
baraq
) م . ع . بناز و نعمت زيستن كردن ( و الفعل من سمع ) .

برغاب

(
barc - b
) ا . پ . بند آب و جايى كه جلو آب را بسته باشند تا آب در آن جمع گردد .

برغاز

(
berq z
) ا . پ . بچهء گاو وحشى يا وقتى كه با مادر خود برفتار آيد .

برغازة

(
berq zat
) ا . ع . مؤنث برغاز .

برغاليدن

(
bar - q lidan
) ف م . پ . بهيجان آوردن . و افگندن . و بركندن .

برغثة

(
barqasat
) ا . ع . رنگى مانند رنگ سپرز .

برغز

(
borqoz
) ا . ع . برغاز . و مرد بد خلق .

برغز

(
barqaz
) ا . ع . مر . برغاز .

برغست

(
barqast
) ا . پ . گياهى خود روى كه در اراضى مزروع رويد و در آشها داخل كنند و يكى از اجزاى سبزى صحرائى طهرانيها مىباشد و آن را قچه نيز گويند . و طلحب و جل وزغ . و جوى آبى كه برزگران از منبع بجانب كشت برند .

برغستوا

(
barqast - v
) ا . پ . آشى كه از برغست سازند .

برغش

(
barqac
) ا . ع . پشه .

برغل

(
borqol
) ا . ع . بلغور .

برغلانيدن

(
bar - qal nidan
) ف م . پ .