تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 575

مساهمون:

ص٥٧٥

برزه

(
borze
) ا . پ . يك قسم درختى كه صمغ عربى مىدهد .

برزه برز

(
barze - barz
) ا . پ . مزرعهء كاشته شده . و پارچه‌اى كه از ابريشم و پشم بافته باشند .

برزه‌كار

(
barze - k r
) ا . پ . برزكار و زارع و كشاورز .

برزه‌گاو

(
barze - g v
) ا . پ . گاو زراعت كه زمين را بدان شيار كنند .

برزه‌گر

(
barze - gar
) ا . پ . زارع و برزگر .

برزهى

(
barzahiy
) ص . ع . منسوب به برزة .

برزى

(
barzi
) ا . پ . زارع و دهقان و كشاورز .

برزى

(
barziy
) ص . ع . رجل برزى : مرد زيرك و پارسا .

برزى

(
borz
) ا خ . ع . دهى در واسط . و دهى از مضافات بغداد .

برزى

(
borzi
) ا خ . ع . لقب ابى حاتم ابن فضل مروزى .

برزيدن

(
barzidan
) ف م . پ . ورزيدن و مواظبت كردن . و كشت نمودن . و نگاهدارى نمودن . و ف ل . لايق بودن . و موافقت نمودن و بطور عادت مشغول بودن بكارى .

برزيدن

(
barzidan
) ف ل . پ . بطور شايسته ملبس شدن .

برزيق

(
barziq
) ا . پ . روستائى بىادب و درشت .

برزيق

(
berziq
) ا ج . ع . گروه مردم و سوار . و يا گروه اسبان بدون سوار . وا . و راههاى گرد راه بزرگ . ج : برازيق .

برزيگر

(
barzigar
) ا . پ . برزگر و زارع .

برزيگرى

(
barzigari
) ا . پ . كشت و زراعت .

برزين

(
barzin
) ا . پ . آتش . و برزن و كوى . و صحرا . و محله . و ميدان شهر . و ا خ . يكى از موبدان دين زردشتى كه آتشكدهء آذر برزين را كه آتشكدهء ششم باشد او بنا نهاد . و نام مبارزى ايرانى .

برزين

(
berzin
) ا . ع . جامى كه از غلاف طلع سازند .

برزين كروس

(
barzin - korus
) ا خ . پ . نام موبدى .

برزيه

(
barziah
) ا خ . ع . قلعه‌اى در شام .

برژ

(
barj
) ص . پ . كامل و تمام و درست و بلند و رفيع . و باجلال تمام . وا . قوت و توانائى . و گرداب .

برس

(
bars
) ا . پ . چوبى كه بر بينى شتر كنند و ريسمان مهار را بدان بندند . و خود مهار را نيز گويند يعنى ريسمانى كه بر بينى گاو و ساير ستور گذرانند . و مهميز .

برس

(
bars
) م . ع . برس برسا ( از باب سمع ) : تشدد كرد بر غريم .

برس

(
bers
) ا . پ . پنبه و قطن .

برس

(
bors
) ا . پ . ميوهء سرو كوهى .

برس

(
bers
) ا خ . ع . دهى ما بين كوفه و حله .

برس

(
bers
) و (
bors
) ا . ع . پنبه . و يا چيزى مانند پنبه . و پنبه گياه بردى كه به فارسى لوئى گويند .

برس

(
bers
) و (
bars
) ا . ع . مهارت و حذاقت دليل و راه‌نما .

برساء

(
bars '
) ا . ع . مردم يق ما ادرى اى البرساء هو .

برسات

(
baras t
) ا . پ . - مأخوذ از سانسكريت - فصل باران هندوستان .

بر ساختن

(
bar - s xtan
) ف م . پ . تعليم دادن و آموختن . و بانجام رسانيدن .

برسام

(
bars m
) ا . پ . ورمى حاد كه در سينهء آدمى بهم رسد و در اصطلاح طب ذات الجنب گويند .

برسام

(
bers m
) ا . ع . - مأخوذ از برسام فارسى - ذات الجنب .

برسان

(
bars n
) ا . پ . دوشاب سياه رنگ خوشبوى .

برسان

(
bars n
) و (
bers n
) ا ج . پ . امت هر پيغمبرى و گروه آدميان .

برسان

(
bors n
) ا . پ . اژدها .

برسانيدن

(
bors nidan
) ف ل . پ . به رسيدن .

بر سبيل

(
bar - sabil
) م ف . پ . بر طريق و بر منوال و بر وجه .

برسد !

(
barasad
) ا . پ . - كلمهء ترجى - كاش بيايد كه بگذرد .

بر سر

(
bar - sar
) م ف . پ . روى سر . و يا در سر . و در انجام . و بر سر آمدن ف م . : فتح كردن . و افزودن . و وسعت دادن . و بر سر آن اين نهادن : تسليم كردن و واگذاشتن چيزى را به ديگرى . و بر سر آوردن : بانجام رسانيدن . و كشف كردن . و بر سر پا ايستادن ف ل . : روى پا قرار گرفتن . و آماده و مهيا شدن . و بر سر حساب آمدن : حاضر شدن براى حساب . و صلح كرده شدن . و راضى و خشنود شدن . و بر سر رسيدن : بهنگام رسيدن . و بر سر سخن رفتن : براى گفتگو حاضر شدن . و بيان كردن . و بر سر زدن : بىخود شدن . و در انديشه شدن و متفكر بودن . و بر سر كار : در موقع كار . و بر سر چشم : روى چشم و با كمال ميل .

بر سر افگندنى

(
bar - sar - afgandani
) ا . پ . برقعى كه بر سر مىاندازند .

برس غنچه

(
bors - qonce
) ا . پ . ثمرة العرعر كه ميوهء سر و كوهى باشد .

برسكيزيذن

(
bar - sekizidan
) ف ل پ .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 575 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )