تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 576

مساهمون:

ص٥٧٦
جستن . و جست‌وخيز كردن .

برسم

(
barsam
) ا . پ . شاخه‌هاى باريكى بدرازى يك وجب كه از درخت گز و هوم و يا انار برند و رسم بريدن برسم چنين است كه اول برسم‌چين را پادپادى كنند . يعنى شستشو دهند و زمزمه نمايند يعنى دعائى كه در وقت شستن تن و خوردن خوراك و ارتكاب عبارات بر زبان مىرانند خوانند آنگاه برسم را ببرند و برسم‌دان را پادپادى نموده در آن نهند . و چون خواهند نسكى از نسكهاى زند را خوانند و يا عبادت كنند و يا تن شويند و يا چيزى خورند چند دانه از برسمها از برسمدان برآورده بدست گيرند . و عدد برسمها در هر كارى تفاوت مىكند مثلا در خواندن نسك و نديداد سى و پنج عدد و در خواندن نسك يشت بيست و چهار و در هنگام چيز خوردن پنج . و از شرايط برسم بدست گرفتن پاكيزگى تن و لباس است . و برسمهائى كه در خواندن نسك و نديداد به كار برده‌اند پس از اتمام عمل باطل شده و بايد آنها را دور ريخت ولى در ساير اعمال مىتوان با همان برسم كه به كار برده‌اند باز هم اعمال ديگر بجاى آورد . و اين عمل از اعمال دين بهى مىباشد .

برسم‌چين

(
barsam - cin
) ا . پ . كارد مخصوص كه دسته‌اش نيز از آهن باشد و با آن برسم برند .

برسمدان

(
barsam - d n
) ا . پ . ظرفى مانند قلمدان از طلا و نقره و مانند آنها كه برسمها را در آن گذارند .

برسن

(
berson
) ا . پ . پنبه و قطن .

برسن

(
borson
) ا . پ . حلقه‌اى چوبين و يا مؤئين كه از بينى شتر گذرانيده و مهار را بدان بندند . و حلقهء مرصعى كه زنان در بينى كنند . و عروس . و يوغ . و گردن‌بند .

برسنج

(
barsanj
) ص . پ . بر وزن و برابر .

برسنگ

(
bar - sang
) ا . ع . چيزى كه بر يك لنگهء از بار براى هم وزن كردن با لنگهء ديگر آويزان كنند . و موازنه و ص . هم وزن .

برسو

(
bar - su
) ا . پ . نوك و قله و سر . و برسوى گوش : نوك گوش . و بر سوى ران : استخوانى در ران حيوانات باركش كه بجانب خارج برجستگى دارد .

برسوله

(
barsule
) ا . پ . قرصى مركب از جوز و بزباز و بنگ و ديگر ادويهء گرم .

برسى

(
barsi
) ا . پ . تعب‌انگيزى . و بيزارى .

برسيان

(
barsi n
) ا . پ . پر سياوشان . و عصاى چوپان .

برسيانا

(
barsi n
) ا . پ . رستنى از جنس كرفس .

برسياوشان

(
bar - si vec n
) ا . پ . پر سياوشان .

برسياه

(
bar - si h
) ص . پ . سياه رنگ . و گندم‌گون . وا . خلط سودا .

به رسيدن

(
barasidan
) ف ل . پ . منتهى شدن . و كامل گشته شدن . و معدوم گشته شدن و محو گرديده شدن . و منسوخ شدن . و صرف شدن .

برسيم

(
bersim
) ا . ع . دانهء نباتى كه برطبه ماند مگر برگ آن از رطبه بزرگتر است . و ا خ . كوچه‌اى بمصر .

برسين

(
barsin
) ا . پ . شبدر .

برسينا

(
barsin
) ا . پ . گياهى دوائى كه در دفع خارش استعمال مىكنند .

برش

(
barc
) ا . پ . ميل . و يك نوع معجون مخدرى كه بر شعثا نيز گويند .

برش

(
borc
) ع . ج ابرش و برشاء .

برش

(
berc
) و (
barec
) ا . پ . زمام و دمبالهء افسار .

برش

(
barac
) پ . ضمير مركب يعنى بر او .

برش

(
barac
) پ . كلمهء مركب از برواش يعنى سينهء او .

برش

(
barac
) م . ع . برش الفرس برشا ( از باب سمع ) : ابرش گرديد آن اسب .

برش

(
barec
) ا . پ . پرگار . و بثره و جوشش .

برش

(
borec
) ا . پ . تراش . و قطعه . و مقراض شده .

برش

(
barac
) ا . ع . خجكهاى سپيد و سياه بر اسب بر خلاف رنگ آن . و خجك ناخن .

برش

(
borrec
) ا . پ . تيزى شمشير و كارد و جز آن .

برشاء

(
barc '
) ص . ع . مؤنث ابرش . و بسيار گياه يق سنة برشاء . و ارض برشاء يعنى بسيار گياه مختلف الالوان .

برشاء

(
barc '
) ا . ع . ما ادرى اى البرشاء هو يعنى نمىدانم كيست او از جماعت مردم . و دخلنا فى البرشاء : درآمديم در مردم . و ا خ . لقب مادر ذهل و شيبان و قيس پسران ثعلبه . و آنها را بنو البرشاء گويند .

بر شاخ آهوان

(
bar - c xe - hu n
) ص . پ . هر چيز محال ممتنع الحصول .

برشاع

(
berc '
) ا . ع . مرد گول ذفزك بدنما و بدخو .

برشام

(
berc m
) ا . ع . تيزى نظر .

برشام

(
berc m
) م . ع . برشم برشمة و برشاما . مر . برشمة .

برشان

(
barc n
) ا . پ . امت هر پيغمبرى كه باشد .

برشاوش

(
barc vac
) ا . پ . برج ثور از بروج دوازده‌گانه .

برشة

(
borcat
) ا . ع . خجكهاى سياه و