تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 572

مساهمون:

ص٥٧٢
خيسانيده و باكره مخلوط نموده خشك كرده باشند .

بردائية

(
bard iyat
) ا خ . ع . دهى در نواحى اسكاف .

بردبار

(
bord - b r
) ص . پ . باصبر و با تحمل و پذيرفتار . و باركش . و بلاكش . و تاب‌آورنده . و با طمع ملايم . و كاهل در بر آوردن هر شغلى و كارى .

بردبارى

(
bord - b ri
) ا . پ . تاب و و تحمل و صبر و شكيبائى .

بردبرد !

(
bard - bard
) پ . كلمهء امر بمعنى بردابرد . مر بردابرد .

بردة

(
bardat
) ا . ع . علم است مر ميش را . و قولهم هو لبردة يمينى يعنى او بر من معلوم است . و هى لك بردة نفسها اى خالصا : او از براى تو خالص است و مسلم است نفس او مر ترا . و نيز بردة ا خ : نام قريه‌اى در نسف . و قريه‌اى در فارس .

بردة

(
baradat
) و (
bardat
) ا خ . ع . ناگوار و تخمه الحديث : اصل كل داء البردة .

بردة

(
bordat
) ا . ع . واحد برد يعنى يك جامهء خط دار و قولهم هما فى بردة اخماس در حق آن دو كس گويند كه با هم محبت دارند و هر دو يك كار كنند . و بردة الضان : نوعى از لبن و شير و نيز بردة ا خ . : نام زنى .

بردة

(
baradat
) ا . ع . وسط چشم . و ا خ . نام زنى .

بردج

(
bardaj
) ا . ع . معرب برد - اسير و بندى .

بردر

(
bardar
) ا . پ . برادر . و سرور .

بردر

(
bar - dar
) م ف . پ . بالاى در و زبر در . و بسوى در . و بردرآمدن ف ل . : سوى درآمدن . و بردرزدن و يا بردرشدن : بيرون شدن . و بردر عرفان زدن : بىحجاب شدن و ترك شرم و حيا كردن . و بردر نهادن ف م . : راندن و بيرون كردن .

بردس

(
berdes
) ص . ع . مرد خبيث و گردن‌كش . و مرد زشت و بد . و مرد متكبر .

بردس

(
bardes
) ا خ . ع . از اعلام است .

بردست گرفتن

(
bar - dast - gereftan
) ف م . پ . باور كردن .

بردع

(
barda '
) ا خ . ع . نام ولايتى كه در زمان سكندر نوشابه در آن حكمرانى مىكرد .

بردعة

(
bardaat
) ا . ع . گليم ستبر كه زير پالان بر پشت ستور نهند . و ا خ . شهرى در اقصاى آذربايجان . و صاحب قاموس گويد كه بردعة معرب برده‌دان است يعنى جاى بردگان و اسيران چه يكى از پادشاهان اسيران را بدانجا مىفرستاد .

بردعى

(
barda'iy
) ص . ع . منسوب به بردعة .

بر دفتر افگندن

(
bar - daftar - afgandan
) ف م . پ . در دفتر نوشتن . و ثبت كردن .

بردك

(
bardak
) ا . پ . افسانه و قصه . و فريب . و سحر و جادو .

بردك

(
bardak
) و (
bordak
) ا . پ . اغلوطه و لغز و چيستان و رمز .

بردگان

(
bardeg n
) پ . ج . برده .

بردگى

(
bardegi
) ا . پ . اسيرى و بندگى و غلامى .

بر دل خوردن

(
bar - del - xordan
) ف م . پ . بدخو كردن . و بىصبر و بىحوصله ساختن .

بر دل گرفتن

(
bar - del - gereftan
) ف ل . پ . رنجيده شدن و آزرده گشتن . و بىصبر شدن .

بردم

(
bar - dam
) م ف . پ . اين لحظه و اين ساعت . و الحال .

بردم

(
bardam
) ا خ . پ . نام قديم شهر بردع .

بردميدن

(
bar - damidan
) ف ل . پ . روئيدن و سبز شدن . و در غضب شدن و قهر آلود گرديدن . و سخن گفتن . و نفس رسانيدن و خود را پرباد كردن . و طلوع نمودن . و ظاهر شدن صبح و ستاره‌ها .

بردن

(
berdan
) ا . پ . تندى و تيزرفتارى و اسب جلد و تيزرو .

بردن

(
bordan
) ف م . پ . حمل كردن . و برداشتن . و خارج كردن . و دلالت كردن و انتقال دادن و از جائى به جائى حمل كردن . و گرفتن . و زن گرفتن و عروسى كردن . و بركشيدن و كشيدن . و حركت دادن . و دفع كردن . و جدا كردن . و نفع و سود يافتن در قمار و بازى . و برانداختن . و موقوف كردن و كم كردن و پست كردن شأن كسى . و روان كردن . و دوانيدن . و فرار دادن . و اطاعت كردن و بجاآوردن . و اعتقاد بردن : باور كردن . و حمله بردن : هجوم كردن و دشنام دادن . و در پناه كسى بردن : آوردن شخصى را در پناه و ملجاء كسى . و فرمان بردن : اطاعت حكم كردن و اجراى امر نمودن . و از دوستان بردن : جدا كردن از دوستان . و كار از پيش بردن : كامياب شدن بانجام كار . و نيك پرداختن كار . و حسد بردن ف ل . : رشك نمودن . و خصومت كردن . و روزگار بردن : زندگى كردن . و الفت گرفتن . و وقت تلف نمودن . و شك بردن : شبهه و گمان نمودن . و خدا بردن : اين فعل را بيشتر بطور استفهام استعمال مىكنند . و مىگويند خدا برد يعنى آيا بكجا خدا شما را دلالت مىكند .

بردنگ

(
bardang
) ا . پ . كوه كوچك