تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 529

مساهمون:

ص٥٢٩
بهط و بتات گويند .

بتا

(
bet
) پ . كلمهء امر يعنى بگذار .

بتا

(
bota
) پ . كلمهء ندا يعنى اى بت و اى صنم .

بتا

(
batt
) ا . پ . نوعى از طعام كه بتازى بهط و بتات گويند .

بتاء

(
bot '
) ا . ع . زمينى است نرم . و يا موضعى .

بتأ

(
bat '
) م . ع . بتا بالمكان بتا ( از باب فتح ) : اقامت نمود در آن جاى .

بتات

(
bat t
) م . ع . بت و بتة و بتاتا مر . بت . و طلقها بتة و بتاتا : طلاق به اين داد او را كه در آن رجعت جايز نباشد . و نيز تصدق صدقة بتة و بتاتا يعنى انقطعت من صاحبها و بانته بحيث لا رجعة له فيها . مر . بتة (
battat
) .

بتات

(
bat t
) ا . ع . توشه . و رخت عروس . و مسافر . و مرده . و متاع خانه . ج : ابتة (
abettat
) . الحديث : لا يخطوا عليكم البتات و لا يؤخذ منكم عشر البتات . و گويند هو على بتات امر اى مشرف عليه .

بتات

(
batt t
) ا . ع . بت باف و فروشندهء آن .

بتار

(
batt r
) و (
bot r
) ص . ع . سيف بتار : شمشير بران و كذلك بتار .

بتاره

(
bat re
) ا . پ . ليف جولاهگان و شومالان كه جاروب مانندى است كه بدان آش و آهار بر تار مالند .

بتازگى

(
be - t zegi
) م ف . پ . جديدا و بطور جديد و بطور تازه و مستحدثا .

بتاشه

(
bat ce
) ا . پ . حلوا از هر قبيل كه باشد .

بتاك

(
batt k
) ص . ع . بران .

بتامل

(
be - taammol
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - از روى انديشه و تفكر و دقت .

بتان

(
bot n
) پ . ج . بت .

بتان

(
bot n
) ا خ . ع . دهى از مضافات طريشيث كه ابو الفضل بتانى فقيه منسوب به آنجاست .

بتان

(
bet n
) و (
batt n
) ا خ . ع . دهى در حران كه از آنجاست احمد بتانى منجم .

بتانج

(
bot nj
) ا . پ . زن شوهردار و زنى كه يك شوهر بيش نكرده باشد .

بتانى

(
be - taanni
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور آرامى و سكون و وقار .

بتاوار

(
bat v r
) ا . پ . عاقبت و انجام و آخر كار .

بتاوان

(
bet v n
) م ف . پ . بعوض و بطور تاوان .

بتاور

(
bat var
) ا . پ . صحت و سلامت . و تندرستى .

بتاويه

(
bet vieh
) ا خ . پ . نام پايتخت جزيرهء جاوه و داراى 435000 نفر جمعيت .

بتايدن

(
bet yadan
) و بتاييدن (
bet yidan
) ف م . پ . گذاشتن و ترك كردن و گذشتن .

بتائل

(
bat el
) ع . ج بتيلة (
batilat
) .

بتبو

(
batbu
) ا . پ . كشك .

بت‌پرست

(
bot - parast
) ا . ص . پ . كسى كه بت را ستايش كند و عاشق .

بت‌پرستى

(
bot - parasti
) ا . پ . عبادت و پرستش بت .

بتة

(
betat
) م . ع . بت بالمكان بتة ( از باب ضرب ) : جاى گرفت و مقيم شد در آنجاى .

بتة

(
battat
) م . ع . بت بتا و بتة و بتاتا مر . بت . و لا افعله بتة و البتة : نخواهم كرد اين كار را هرگز . و اين كلمه را در امرى گويند كه رجوع در آن نباشد . و نصب آن بر مصدريه است اى قطعا و جزما .

بت‌تراش

(
bot - tar c
) ا . پ . ص . كسى كه بت مىسازد و بت مىتراشد .

بتخ

(
batx
) ا . پ . چيز افشرده .

بتخاك

(
botx k
) ا خ پ . موضعى نزديك كابل .

بتخال

(
bot - x l
) ا . پ . نام بتخانه .

بتخاله

(
bot - x le
) ا . پ . نام بتخانه . و آبلهء صورت .

بتخانه

(
bot - xane
) ا . پ . جائى كه بت را در آنجا گذاشته و ستايش كنند . و معبد بت‌پرستان . و ميخانه .

بتدريج

(
be - tadrij
) ف م . پ . - مأخوذ از تازى - متدرجا . و پايه پايه . و پىدرپى

بتر

(
batr
) م ع . بتره بترا ( از باب نصر ) : بريده كرد او را و نيز بتر : بريدن و ناتمام داشتن و از بيخ بركندن . و باصطلاح عروض جمع نمودن حذف و قطع در متقارب و مديد و در اين صورت از فعولن فع ماند . و فاعلات فعلن با سكان عين در هر دو .

بتر

(
botr
) ص . ع . ج . ابتر (
abtar
) و بتراء (
batr '
) .

بتر

(
batar
) م . ع . بتر بترا ( از باب سمع ) : دم بريده گرديد . و بىفرزند شد . و بىخير گرديد .

بتر

(
botr
) ا خ . ع . چند كوه در مقابل زباله . و موضعى باندلس . و عبد اللّه بن احمد بن بترى و مسلمه بترى بن محمد محدث‌اند .

بتر

(
batar
) و (
battar
) ص . پ . بدتر .

بتراء

(
batr '
) ص . ع . مؤنث ابتر . ج : بتر (
otr
) .

بتراء

(
batr '
) ا . ع . رسا و كامل . و ا خ . موضعى در راه تبوك و در نزديكى آن مسجد نبى صلى اللّه عليه و آله مىباشد . و خطبه‌اى كه در آن ذكر خدا و نعت رسول صلى اللّه عليه و آله نباشد . و