تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 517

مساهمون:

ص٥١٧
از تازى - حقيقة و در باطن و در حقيقت .

باطنة

(
b tenat
) ا خ . پ . نام دهى در ساحل درياى عمان . و خانه‌ها و بازارهاى شهر بصره و يا كوفه كه بهم اتصال دارند . وا . كنارهء نمايان شهر كه دور از خانه‌ها باشد .

باطن‌بين

(
b ten - bin
) ص . پ . آنكه درون و باطن هر چيزى مىنگرد .

باطنى

(
b teni
) ص . پ . منسوب و متعلق به باطن .

باطنية

(
b teniyat
) ج ا خ . ع . طايفه‌اى از شيعه .

باطية

(
b tiat
) و باطئة (
b teat
) ا . ع . خنور سفالين كه در آن شراب نگاه مىدارند . و ابريقى كه در سر ميز از آن در پياله‌هاى كوچك شراب مىريزند . ج : بواطى .

باطيسه

(
b tise
) ا . پ . باطسه و مزرعه و جلگه .

باطيه

(
b tie
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باديه و ظرفهاى سفالين شراب .

باع

(
b '
) ا خ . ع . باز و ارش كه مقدارى باشد معين از سر انگشت ميانهء دست راست تا سر انگشت ميانهء دست چپ چون دستها را از هم گشاده دارند . و بزرگى و كرم و فلان طويل الباع اى ذو بسطة و كرم . ج : ابواع .

باعة

(
b at
) ا . ع . باعة الدار : صحن سراى . و ناودان بام خانه .

باعة

(
b at
) ع . ج بايع .

باعث

(
b 'es
) ا . ع . فرستنده و برانگيزنده . ا خ . يكى از نامهاى ايزد تبارك و تعالى و هو الذى يبعث الخلق اى يحييهم بعد الموت .

باعث

(
b es
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سبب و موجب و جهت و شوند . و مصنف . و باعث ليل و نهار ا خ . خداى تبارك و تعالى . و آفتاب .

باعثية

(
b esiyat
) ا . ع . سببيت و موجبيت .

باعجة

(
b ejat
) ا . ع . جاى فراخ از وادى . و باعجة القردان ا خ . نام موضعى .

باعد

(
b ed
) ا . ع . دور . ج : بعد (
ba'd
) يق ما انت منا ببعد . و قولهم تنح غير باعد يعنى نزديك شو .

باعد

(
b ed
) ص . ع . در مبالغه گويند بعد باعد يعنى دورى بسيار دور .

باعربا

(
b erb
) و باعربان (
b erb n
) ا خ . ع . شهرى بناحيهء نصيبين . و دهى بموصل و گفته‌اند باعرباى : الذين ليس لابوابهم اغلاق .

باعزم

(
b - azm
) ص . پ . باثبات و استوار .

باعظم

(
b - ezam
) ص . پ . بزرگوار .

باعق

(
b eq
) ا . ع . باران شديد و سخت و توجبهء بزرگ .

باعق

(
b eq
) ص . ع . سخت آوازكننده .

باعك

(
b ek
) ص . ع . احمق و نادان .

باعوث

(
b us
) ا . ع . در ترسايان بمنزلهء استسقا مىباشد مر مسلمانان را .

باعورا

(
b ur
) ا خ ع . پدر بلعم كه در زمان موسى عليه السلام بود .

باغ

(
b q
) ا . پ . محوطه‌اى كه نوعا محصور است و در آن گل و رياحين و اشجار مثمر و غير مثمر و سبزى آلات و جز آنها غرس و زراعت مىكنند و بتازى حديقه گويند . و چهرهء محبوب . و گيتى و روزگار و جهان . و باغ ارم : باغ شداد بن عاد . و باغ بديع : اشارهء به بهشت . و باغ رنگين : گيتى و جهان . و باغ رفيع : بهشت . و باغ زاغان : نام باغى در هرات . و باغ سخا : گيتى و جهان و روزگار . وا . مردم صاحب همت . و باغ پر ستاره : باغ پر از گلهاى شكفته . و باغ سياوشان ا خ . نام نوائى از موسيقى . و باغ شيرين : نام نوائى از موسيقى و لحن چهارم از سى لحن باربد . و باغ قدس : بهشت . و باغ ليل و نهار : اشاره ببارى تعالى . و آفتاب . و باغ نظر : باغى در كرمان . و باغ وسيع : بهشت .

باغات

(
b q t
) پ . ج باغ .

باغبان

(
b q - b n
) ا . پ . كسى كه پرستارى از باغ مىكند و نگهبان باغ .

باغبانى

(
b q - b ni
) ا . پ . پرستارى باغ و باغبانى نمودن ف م . : پرستارى كردن از باغ .

باغ پيرا

(
b q - pir
) ا . پ . باغبان .

باغچ

(
b qac
) ا . پ . انگور نيم‌پخته .

باغچوان

(
b qce - v n
) ا . پ . باغبان باغچه .

باغچه

(
b q - ce
) ا . پ . مصغر باغ و باغ كوچك . و هر كرتى از باغ بزرگ .

باغچه‌بندى

(
b q - ce - bandi
) ا . پ . آرايش كرتهاى باغ . و باغچه‌بندى كردن ف م . : كرتهاى باغ را ساختن .

باغر

(
b qer
) ا . پ . مر . باغره .

باغرض

(
b - qaraz
) ص . پ . مغرض و داراى غرض .

باغره

(
b qere
) ا . پ . گره و آماسى كه در عضوى بهم رسد بسبب زخم و آزار عضو ديگر مانند گرهى كه در كش‌ران از دنبل و يا زخم پا عارض شود . و گرههائى كه در گردن از جراحت سر پديد آيد .

باغز

(
b qez
) ا . ع . نشاط . و بنشاط آورنده . و تيزى . و مرد اقدام‌كنندهء بر فجوز و منهمك در آن . و در بدى از حد درگذشته .

باغزية

(
b qeziyat
) ا . ع . نوعى از جامهء خز و يا جامه‌اى مانند حرير .