تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 515

مساهمون:

ص٥١٥
و نفيس . و ا خ . نام دهى ببغداد .

باسقات

(
b seq t
) ع . ج باسقة (
b seqat
) .

باسقة

(
b seqat
) ا . ع . ابر سپيد . و بلا و سختى .

باسقة

(
b seqat
) ص . ع . خرمابن بالنده ج : باسقات و بواسق .

باسك

(
b sok
) ا . پ . خميازه و دهن دره . و خواب‌آلودگى . و باسك كردن ف ل . : خميازه كشيدن .

باسگونه

(
b sgune
) ا . پ . بخشش و انعام .

باسل

(
b sel
) ص . ع . شجاع و دلير . ج : بسل (
bosl
) . و سخن زشت و سخت . و شير ترش . و نبيذ تند . و مرد زشت و ترش روى از خشم و يا شجاعت . وا . شير بيشه .

باسلوس

(
b selus
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - پادشاه .

باسليق

(
b seliq
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - شاه‌رگى در دست .

باسليقه

(
b - saliqe
) ص . پ . باذوق . و آنكه كارهاى وى آراسته و مرتب و خوش‌آيند باشد .

باسمج

(
b smej
) و باسمنج (
b samenj
) ا خ . پ . نام قصبه‌اى در دو فرسخى تبريز .

باسمر

(
b smar
) ا . پ . باقلا .

باسمه

(
b sme
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - چاپ و طبع . و باسمه كردن ف م . : چاپ كردن .

باسمه‌چى

(
b sme - ci
) ا . پ . چاپچى و آنكه مباشر كار چاپ و طبع مىباشد .

باسمه‌خانه

(
b sme - x ne
) ا . پ . چاپ‌خانه و تافته‌خانه و مطبعه .

باسم

(
b sem
) ص . ع . تبسم‌كننده .

باسن

(
b sen
) ع . ج باسنة (
b senat
) .

باسنان

(
b sen n
) ا خ . ع . شهرى بخوزستان .

باسنة

(
b senat
) ا . ع . گاوآهن . و آلات كارى گران . و جوال ستبر از كتان روى . ج : باسن .

باسنگ

(
b - sang
) ص . پ . گران‌بار . و عظيم القدر و با تمكين .

باسور

(
b sur
) ا . ع . نوعى از بيمارى مقعد و بينى . ج : بواسير .

باسوس

(
b sus
) ا . پ . بيخ كبر رومى .

باسوط

(
b sut
) ا . ع . نوعى از پالان - ضد مفروق .

باسه

(
b se
) ص . پ . سيه روى و بىآبرو و رسوا . و گناهگار .

باسهم

(
b - sahm
) ص . پ . مهيب و هولناك و مخوف .

باسيج

(
b sij
) ا . پ . چلچله و پرستو .

باسيدن

(
b sidan
) ف م . پ . محافظت كردن و حراست كردن .

باسيره

(
b sire
) ا . پ . شاعر . و تاريخ‌گو . و قصه‌خوان . و كشتزار .

باش

(
b c
) ا . پ . سكنهء شهروده و جز آن و قديم .

باش !

(
b c
) پ . كلمهء امر يعنى بمان . و توقف كن و درنگ كن . و انتظاركش . و ساكن بمان .

باش

(
b c
) پ . ضمير مركب بمعنى با او .

بأش

(
ba'c
) م . ع . بأشه بأشا ( از باب فتح ) : بر زمين زد او را . و ما باشته بشيئى : دفع نكردم او را به چيزى . و ما باش منى : باز نماند او از من .

باشا

(
b c
) ا . پ . موجود . و مخفف بادشاه كه پادشاه بود . و وزير بزرگ و حاكم و والى . و قسمى از باز شكارى .

باشام

(
b c m
) ا . پ . مطلق پرده خواه پردهء در و يا پردهء ساز باشد . و پيه و چربى .

باشامه

(
b c me
) ا . پ . چادر و مقنعه و معجرى كه زنان بر سر اندازند .

باشانه

(
b c ne
) ا . پ . پيه و چربى . و روغن گردو . و چيزهاى پراكنده .

باشانه

(
b c ne
) ص . پ . منتخب و برگزيده .

باشت

(
b ct
) ا . پ . چوب بزرگى كه سقف خانه بدان پوشند . و ا خ . موضعى از كوهگيلويه كه الوار باوى منزل دارند و بدين جهت آن را باشت باوى گويند .

باشترك

(
b ctarak
) ا . پ . سار و پرستو .

باشتين

(
b ctin
) ا . پ . بار و ميوه‌اى كه از ميان درخت برآيد بىآنكه گل كند . و ا خ . بلوكى از سبزوار كه پادشاهان سربداريه در آنجا حكمرانى مىكردند .

باشد !

(
b cad
) پ . كلمهء امر غائب از بودن يعنى بماند . و توقف كند .

باشر

(
b cer
) ا خ . ع . قلعه‌اى نزديك حلب و آن را تل باشر نيز گويند . و باشرى منسوب به آن .

باشش

(
b cec
) ا . پ . سكونت و اقامت . و اقامتگاه و منزل و بودباش .

باشق

(
b caq
) ا . ع . معرب باشه كه مرغ شكارى بود . ج : بواشق .

باشقه

(
b ceqe
) ا . پ . چركى كه از كار كردن در دست و اعضا بهم رسد .

باشكو !

(
b cku
) پ . كلمهء امر يعنى نگاهدار . و توجه كن .

باشكوه

(
b - cokuh
) ص . پ . با جلال و باعظمت .

باشگوگ

(
b cgug
) ص . پ . هنرور و عالم . و زرنگ و چابك و زيرك در تدبير كارها .

باشگون

(
b cgun
) و باشگونه