تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 513

مساهمون:

ص٥١٣

بازنج

(
b zenj
) و (
b znej
) ا . پ . باد پيچ و جنبان . و روپوش گهواره و پارچه‌اى كه در وقت خوابانيدن به روى گهواره اندازند .

بازنجان

(
b zenj n
) ا . پ . بادنجان .

بازنده

(
b zande
) ا . پ . قسمى از كبوتر . و ص . بازىكننده .

بازنيچ

(
b z - nic
) ا . پ . باد پيچ .

بازو

(
b zu
) ا . پ . قسمتى از دست كه از دوش تا آرنج بود . و با هو و هر يك از دو چوب كنار درگاه . و قوت و قدرت . و اطراف تخت خوابگاه . و پارچه‌اى كه مغان در هنگام غسل دور كمر مىپيچند . و رفيق و مصاحب . و آنكه در سرود با كسى همراهى مىكند . و آهوى نر . و آهوى ماده . و غزال و اندازه و گز . و بازو افراختن ف ل . : بلند كردن بازو و محكم كردن دست براى گرفتن چيزى . و بازوى چيزى داشتن : لايق بودن براى كردن كارى . و داراى قوت و توانائى بودن . و بازو خوردن : پذيرفتن مصادمه از بازو . و بازو دادن ف م . : يارى كردن و معاونت نمودن . و بازو زدن : زدن با بازو . و بازو ستون كردن ف ل . : محكم نمودن و سخت كردن بازوى چپ را در هنگام كشيدن كمان . و بازو گشادن : سخى و جوانمرد بودن و گشاده دست بودن .

بازوبند

(
b zu - and
) ا . پ . هر چيزى كه بر بازو بندند خواه از سنگهاى قيمتى باشد و يا غير آن .

بازودراز

(
b zu - der z
) ص . پ . مردم دراز دست . و غالب و مستولى و ظالم و ستمگر .

بازور

(
b zur
) ا خ . پ . جادوگرى تورانى كه در سپاه افراسياب بود .

بازور

(
b - zovr
) ص . پ . باقوت و توانائى . و سخت .

بازوشتن

(
b zuctan
) ف م . پ . پيچيدن و احاطه كردن . و چين افگندن .

بازو گشاده

(
b zu - goc de
) ا . پ . عارض و دادخواه . و نيازمند و محتاج .

بازه

(
b ze
) ا . پ . گشادگى ميان دو دست چون آنها را از هم بگشايند . و قلاج . و باع . و قسمى از باز . و فاصلهء ما بين دو ديوار كه در كوچه باشد . و ما بين دو كوه كه عبارت از دره بود . و چوب كلفت و گنده‌اى كه قپان و ترازو از آن آويزند . و چوب دستى چوپانان و عصا .

بازى

(
b ziy
) ا . پ . يك باز .

بازى

(
b zi
) ا . پ . قمار . و لعب . و فريب . و گوى كوچك . و بازى كردن ف ل . : قمار كردن . و لعب كردن . و بازى خوردن : فريب خوردن . و بازى دادن ف م . : فريب دادن . و سرگرم كردن .

بازى

(
b zi
) ا . پ . بازندگى مانند قمار بازى و عروسك بازى و عشقبازى .

بازى

(
b zi
) ا . ع . باز كه مرغ شكارى باشد . ج . بزاة و بوازى و ابؤز (
a 'oz
) و بؤز (
bo'z
) و بيزان .

بازيار

(
b zy r
) ا . پ . برزيگر و زارع . و بازبان .

بازيافت

(
b z - y ft
) ا . پ . دوباره يافتن هر چيزى .

بازيافتى

(
b z - y fti
) ص . پ . منسوب و متعلق به بازيافت .

بازيج

(
b zij
) ا . پ . ساعت شب . و هر چيزى كه جهت بازى كردن كودك بگهواره آويزان كنند . و گردن‌بند و گلوبند . و زنجير و تسبيح .

بازيجا

(
b zi - j
) ا . پ . جاى بازى و محل بازى خواه قمار باشد و يا لعب .

بازيچه

(
b zice
) ا . پ . آلت و چيزى كه بدان بازى كنند . و مصغر بازى . و كار آسان . و بازيچهء روم و زنگى : شب و روز . و انقلاب زمانه . و بازيچه‌گزار كردن ف ل . : بازى كردن براى تماشاى كودكان .

بازيدن

(
b zidan
) ف ل . پ . بازى كردن و باختن . و پريدن . و كوشش كردن . و ف م . ببازى مشغول كردن . و غارت كردن . و مكرر كردن . و فدا كردن و قربان نمودن .

بازيره

(
b - zeyre
) ا . پ . حصه و پاره‌اى از شب . و ص . زن‌پرست و شهوتى . و بازيرهء اول : پاس اول شب . و بازيرهء آخر : پاس آخر شب .

بازيزه

(
b zize
) ص . پ . زن‌پرست و زن دوست .

بازيكنان

(
b zi - kon n
) ص و م ف . پ . بازىكننده . و خوشحال و مسرور .

بازيگاه

(
b zi - g h
) ا . پ . بازيجا .

بازيگر

(
b zi - gar
) ا . پ . بندباز و شعبده‌باز .

بازيگرن

(
b zi - garn
) و بازيگرنى (
b zi - garni
) ا . پ . زن بازيگر .

بازيگوش

(
b zi - guc
) ص . پ . مسرور و شادمان . و داراى عشوه . و شهوتى . و ول‌گرد . و مشغول ببازى .

بازينت

(
b - zinat
) ص . پ . آرايش شده و داراى زينت . و خوش‌روى .

بازيور

(
b - zivar
) ص . پ . زينت‌شده و آرايش‌شده .

باژ

(
b j
) ا . پ . باج و خراج . مر . باج . و باز و قلاج و باع يعنى گشادگى ما بين دو دست چون آنها را بطور افقى از هم باز كنند . و جزيه يعنى زريكه مسلمانان از اهل كتابى كه در تحت حمايتشان درآمده باشند گيرند . و دوش . و بازو . و يك بند انگشت .