تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 472

مساهمون:

ص٤٧٢

ائتفاظ

(
e'tef z
) م . ع . گرفتن چيزى ( ولى مستعمل نيست ) .

ائتفاك

(
e'tef k
) م . ع . ائتفكت البلدة باهلها : منقلب گرديدن آن شهر .

ائتقاط

(
e'teq t
) م . ع . ائتقط ائتقاطا : اقط ساخت .

ائتكاك

(
e'tek k
) م . ع . ائتك اليوم : گرم و بىباد شد روز . و ائتك الورد : انبوه‌ناك شد گل . و ائتك من الامر : عظيم شد اين كار بر وى و ننگ داشت از آن . و ائتك رجلاه : بهم زد هر دو پاى را و لرزيد .

ائتكال

(
e'tek l
) م . ع . ائتكل العضو : بعضى از آن عضو خورد سر بعضى ديگر را . و ائتكل منه : خشم گرفت و برانگيخته شد . و ائتكل عضبا : برافروخته شد از خشم .

ايتگر

(
itgar
) ا . پ . نام پادشاه خوارزم .

ايتگين

(
itgin
) ا . پ . خانه‌دار و خداوند خانه .

ايتگينى

(
itgini
) ا . پ . مالكيت و تصرف و تملك حقيقى و ايتگينى كردن : خانه دارى كردن .

ائتلاء

(
e'tel '
) و ايتلاء (
itel '
) م . ع . ايتلى ايتلائا : تكبر كرد و سوگند خورد و توانست و قولم : لادريت و لا ائتليت : يعنى نه دريافتى و نه توانستى دريافت .

ائتلاف

(
e'tel f
) م . ع . ائتلف ائتلافا : مجتمع گرديد . و سازوارى نمود يق الف بينهم فائتلفوا .

ائتلاف

(
e'tel f
) م . پ . - مأخوذ از تازى - مودت و دولتى و الفت و موانست و رفاقت و مصاحبت و مشاركت و ارتباط و پيوستگى و علاقه و اجتماع و موافقت .

ائتلاق

(
e'tel q
) م . ع . ائتلق البرق ائتلاقا : درخشيد برق .

ايتما

(
ayyatom
) ع . مؤنث ايما (
ayyom
) مر . ايما .

ائتماء

(
e'tem '
) م . ع . ائتمى بالشئى : اقتدا كرد به آن چيز و نيز ائتماء : قصد كردن .

ائتمار

(
e'tem r
) م . ع . ائتمر ائتمارا فرمان‌بردارى نمود و به رأى خود كارى كرد و كنكاش نمود . و ائتمر به : قصد آن كرد . و ائتمر القوم : بعضى از آن قوم امر كردند مر بعضى را .

ائتمام

(
e'tem m
) م . ع . ائتمه ائتماما : قصد كرد آن را . و ائتموا بالامام : اقتدا كرد نه به امام .

ائتمان

(
e'tem n
) م . ع . ائتمنه ائتمانا : اعتماد كرد او را . و امين گرفت و بىبيم و ترس گردانيد او را و اؤتمن فلان ( مجهولا ) : معتمد عليه شد فلان و ايمن گرديد .

ائتناف

(
e'ten f
) م . ع . از سرگرفتن كار و آغاز كردن آن .

ايتند

(
itand
) ا . پ . مبلغ نامعين و عدد نامعين .

ائتواء

(
e'tev '
) م . ع . ائتوى ائتوائا : بخشود و ترحم نمود و ائتويت منزلى و اليه : پناه گرفتم و جاى گرفتم در منزل خودم .

ايتوك

(
ituk
) ا . پ . مژده و نويد و خبر خوش .

ائتياب

(
e'ti b
) م . ع . بازگشتن . و بوقت شب آمدن بر آب .

ائتياد

(
e'tiy d
) م . ع . ائتاد ائتيادا : كج گرديد .

ائتيال

(
e'ti l
) م . ع . ائتال المال ائتيالا : اصلاح كرد مال را و رام نمود .

ائتيام

(
e'tiy m
) م . ع . ائتميت المراة ائنياما : بزنى درآوردم زن‌ايم را .

ايثاء

(
is '
) م . ع . چون مهموز باشد دردناك گردانيدن و كفته گردانيدن دست را و معيوب ساختن . و چون يائى باشد خداوند مركب شكسته شدن از ستور و يا كشتى .

ايثاب

(
is b
) م . ع . برجهانيدن .

ائثار

(
e's r
) م . ع . آثره ائثارا : بر گزيد او را و كرامت كرد او را . و نيز ائثار : عرض ديگران را بر عرض خود مقدم داشتن .

ايثار

(
is r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - برگزيدگى و ترجيح . و بخشش و عطا . و افشاندگى .

ايثاربخش

(
is r - baxc
) ا . پ . از القاب هوشنگ پسر سيامك .

ايثاف

(
is f
) م . ع . اثفت القدر ايثافا : نهادم ديك را بر ديگدان .

اثياق

(
is q
) م . ع . بند كردن و بستن يق اوثقه فيه اثياقا اى شده .

ائثام

(
e's m
) م . ع . آثمه ائثاما : در گناه افگند آن را .

ايثان

(
is n
) م . ع . اوثن زيدا ايثانا : دهش سترك داد زيد را . و اوثن من المال : افزون گرفت مال را .

ايجا

(
ij
) م ف . پ . اينجا .

ايجاء

(
ij '
) م . ع . چون مهموز باشد دور كردن . و يك سو گردانيدن . و بىنيل مقصود بازگرديدن . و سپرى شدن آب چاه . و چون يائى بود بخشيدن . و نيز زفتى كردن يق اوجى على اذا بخل . و سوده گردانيدن سم ستور را . و بىصيد بازگشتن صياد . و و جاء فروختن . و در زمين درشت رسيدن چاه كن و آب برنياوردن . و اعراض نمودن و بركشيدن يق اوجى عن كذا . و ناكس بىخير يافتن كسى را يق سالناه فاوجيناه .

ايجاب

(
ij b
) م . ع . اوجبه عليه ايجابا : ثابت و لازم گردانيد بر آن . و
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 472 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )