تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 470

مساهمون:

ص٤٧٠

ايام

(
ey m
) ا . ع . دود . ايم (
oyom
) ج .

ايام

(
ey m
) م . ع . آم اياما ( از باب ضرب ) : دود كرد زنبور خانه را تا انگبين چيند .

ايام

(
oy m
) و (
ey m
) ا . ع . بيمارى مر شتران را .

ايام

(
ayy m
) ع . ج يوم (
yavm
) : روزها . و ايام الله : نعمتهاى خداوند عالم و ايام العرب : وقايع عرب . و ايام باحورا : روزهاى بحران . و يوم ذو ايام : روز سخت و روز آخر ماه .

ايام

(
ayy m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روزگار و روزها و موسمها و فصلها و هنگام و مدتى از زمان و اوقات . و ايام بسر بردن : زندگانى كردن و روزگار به آخر رسانيدن . و ايام بوقلمون : روزگار دگرگون و ناپايدار . و ايام شادى : روزهاى جشن عروسى . و ايام عشر : دههء عاشورا . و ايام معدورات : سه روز پس از قربانى كردن در مكه . و ايام معلومات : ده روز اول ذى حجه . و ايام هفته : بهين و يا بهينه كه غفوره نيز گويند .

اياما

(
ayy man
) ع . اى اى اسم ما .

ايامن

(
ayymen
) ج . ايمن (
ayman
) و ج . يمين (
yamin
) .

ايامى

(
ayyma
) ع . ج ايم (
ayyem
) .

ايامين

(
ay min
) ع . ج يمين (
yamin
) .

ايان

(
ayy na
) و (
eyyana
) ع . يعنى كى و كلمه‌ايست كه بواسطهء آن سؤال از زمان مىكنند مانند متى مانند قوله تعالى :
أَيَّانَ مُرْساها .

ايان

(
ay yne
) ع . تثنيهء اى (
ayyo
) .

ايانا

(
eyy n
) ع . اسم مبهم با ضمير منصوب يعنى ما

ايانق

(
ay neq
) ع . ج ناقة (
n qat
) .

اياويم

(
ay vim
) ع . ج ايام و ج ج يوم . و يوم ذو اياويم : روز سخت و روز آخر ماه .

اياوين

(
ay vin
) ع . ج ايوان .

اياه

(
ey ho
) ع . اسم مبهم با ضمير منصوب جهة مذكر يعنى او . و جهة مؤنث اياها . و جهة جمع مذكر اياهم يعنى آنها و جهة تثنيه مذكر و مؤنث اياهما . و جهة جمع مؤنث اياهن يعنى آنها .

اياى

(
ey ya
) ع . اسم مبهم با ضمير متكلم يعنى من .

ايايا

(
ay y
) ا . ع . جرئت . و كلمهء امر يعنى تندتر برو .

اياير

(
oy yer
) ا . ع . موضعى در حوران .

ايايل

(
ay yel
) ع . ج : ايل (
eyyal
) و (
oyyal
) و (
ayyol
) .

ايائم

(
ey em
) ع . ج ايم (
ayyem
) .

ايباء

(
ib '
) ا . ع . با انگشت اشاره كردن از پيش رو تا پيش آيد . و ايماء : اشارهء از پس .

ايباء

(
ib '
) م . ع . اوبات الارض ايباء : بيمارىناك گرديد آن زمين . و اوبى الفصيل ( مجهولا ) : ناگوار شد شير آن بچه شتر را .

ايباد

(
ib d
) م . ع . جدا ساختن .

ايبار

(
ib r
) م . ع . پشمناك شدن .

ايباس

(
ib s
) م . ع . بعلف خشك رسيدن و خشك گياه گرديدن . يق ايبست الارض . و خشك گردانيدن چيزى را . و پياده رفتن . و ايبس بصيغهء امر يعنى خاموش باش .

ايباش

(
ib c
) م . ع . شتافتن . و گياه رويانيدن زمين و آميختهء علف گرديدن آن .

ايباص

(
ib s
) م . ع . درخشيدن زمين به پيدا شدن گياه در آن و بسيار گياه گرديدن آن . و درخشيدن آتش و زبانه زدن آن .

ايباط

(
ib t
) م . ع . سست كردن . و جراحت وارد آوردن و خون ريختن .

ايباق

(
ib q
) م . ع . بند كردن . و باز داشتن . و هلاك نمودن .

ايبال

(
ib l
) م . ع . آبل الرجل ايبالا : خداوند شتران بسيار گرديد آن مرد .

ايبال

(
ib l
) ا . ع . گروهى از پرندگان و اسبان و شتران و نيز پىدرپى آينده از ايشان . ابابيل ج .

ايبالة

(
ib lat
) ا . ع . دستهء كاه و يا علف خشك .

ايباه

(
ib h
) م . ع . دانستن و دريافتن .

ايبة

(
aybat
) و (
eybat
) م . ع . آب اوبا و ايبة و ايبة . مر . اوب (
avb
) .

ايبة

(
ibat
) ا . ع . آبى كه در نيم روز خورند .

ايبد

(
aybad
) ا . پ . شرارهء آتش .

ايبد

(
aybad
) ا . ع . رستنى و گياهى .

ايبس

(
aybas
) ا . ع . خشك . و ساق بىگوشت و استخوان . و كرانهء پيشين ساق كه بىگوشت باشد و ايابس (
ay bes
) ج .

ايبك

(
ibak
) ا . پ . بت و صنم .

ايبك

(
aybak
) ا خ . پ . شهرى در بدخشان .

ايبل

(
aybal
) و (
aybol
) ا . ع . مهتر ترسايان و پارساى ترسايان و صاحب ناقوس .

ايبلى

(
ayboliyy
) و (
aybaliyy
) ا . ع . ايبل .

اية

(
ayyat
) ع . مؤنث اى و ايتما : كلمهء مركب از اية و از ما .

ايتاء

(
it '
) م . ع . آتى اليه الشيى : ايتاء آورد بسوى آن آن چيز را و آتى فلانا : پاداش داد فلان را .