تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 350

مساهمون:

ص٣٥٠
و يا بجانبى التفات نكردن و نگاه را مقابل داشتن . و به زمين هموار ميان دو پشته شدن . و سر دروا كردن قوله تعالى :
مُهْطِعِينَ مُقْنِعِي رُؤُسِهِمْ .
و دست برداشتن . و گردن دراز كردن شتر بحوض تا آب خورد . و گردانيدن ستور را سوى چراگاه . و خشنود گردانيدن . و نيازمند و محتاج ساختن . ( از اضداد است ) . و بلند شدن پستان گوسپند . يا عدم تصوب آن .

اقناف

(
eqn f
) م . ع . فروهشته و سست شدن گوش شخص . و صاحب لشكر بسيار گرديدن . و مجتمع و فراهم آمدن راى و تدبير كسى . و درست شدن كار او .

اقنان

(
aqn n
) ع . ج قن (
qenn
) .

اقنة

(
oqnat
) ا . ع . خانهء سنگين . ج : اقن (
oqan
) .

اقنة

(
aqennat
) ع . ج قن (
qenn
) .

اقنتالوقى

(
aqant luqi
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - باد آورد و شوكة البيضاء .

اقنتيون

(
aqantiun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - يك قسم گياهى خاردار .

اقنع

(
aqna '
) ص . ع . جمل اقنع : شترى كه در سر آن بلندى و در كرانهء گردن وى پستى باشد .

اقنف

(
aqnaf
) ص . ع . اسب سپيد گردن . و مرد خردگوش . و مرد ستبر بينى .

اقنوم

(
oqnum
) و (
aqnum
) ا . ع . اصل هر چيزى . ج : اقانيم (
aq nim
) . و ا خ . نام كتابى از يهودان . و نصارى گويند اقنوم عبارت از ظهورات بارى تعالى است و اب و ابن و روح القدس اشاره بدوست . و اقنوم سه است : اقنوم وجود و اقنوم علم و اقنوم حيوة . و اينها را نه عين دانند و نه زائد بر ذات جل جلاله عما يقولون .

اقنيز

(
eqniz
) ا . ع . خم كوچك .

اقنينان

(
eqnin n
) م . ع . نيكو شدن گياه . و بغايت سبزى و تازگى رسيدن مرغزار .

اقواء

(
eqv '
) م . ع . غنى و بىنياز شدن . و نيازمند و درويش گرديدن ( از اضداد است ) و جاى بجاى ستبر ساختن رسن را . و بدشت و خشكى فرود آمدن . و سپرى شدن توشه . و خالى گرديدن سراى . و خداوند ستور توانا شدن . و در قواء شدن قوم . و باصطلاح عروض مختلف الحركت آوردن قوافى شعر و برفع و جر و نصب آوردن روى . ولى اقواء بنصب كم است .

اقواب

(
aqv b
) ع . ج قوب .

اقوات

(
aqv t
) ع . ج قوت .

اقواز

(
aqv z
) ع . ج قوز .

اقواس

(
aqv s
) ع . ج قوس .

اقواط

(
aqv t
) ع . ج قوط .

اقواع

(
aqv '
) ع . ج قوع و قاع .

اقواق

(
aqv q
) ج ا خ . پ . طوايف سفيد هندى .

اقوال

(
aqv l
) ع . ج قول و قيل (
qayl
)

اقوال

(
aqv l
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - قولها و گفتار و سخن . و پندار . و عهد و پيمان .

اقوال

(
eqv l
) م . ع . بربستن بر كسى سخن را يق اقوله ما لم يقل : بربست بر او سخنى را كه او نگفته بود .

اقوام

(
aqv m
) ع . ج قوم .

اقوام

(
aqv m
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - خويشاوندان . و خويشاوند . و فرقه‌ها و گروهها و طايفه‌ها .

اقود

(
aqvad
) ص . ع . خوار و رام از شتر و از اسب . و درشت و استوار گردن . و بخيل بر زاد و توشه . و كوه دراز . و آنكه پيش آيد چيزى را و باز نگردد از آن . و فرس اقود : اسب دراز پشت و گردن . و رجل اقود : مرد دراز گردن . ج : قود . المثل : اقود من ظلمة - گويند ظلمة زنى بود از هذيل كه در جوانى بد كردار بود و چون پير شد قيادت را پيشهء خود قرار داد .

اقورار

(
eqver r
) م . ع . لاغر شدن . و پراگرفتن و چين‌دار شدن اندام . و برگرديدن . و فربه شدن . و رفتن گياه زمين .

اقوريات

(
aqvariy t
) و اقورين (
aqvarin
) ج ا . ع . بلاها يق لقيت منه الاقوريات : ديدم از وى بلاهاى چند . و كذلك لقيت منه الاقورين .

اقوس

(
aqvas
) ص . ع . كوزپشت .

اقوس

(
aqvas
) ا . ع . ريگ بلند . و زمان دشوار و تنگ . و بلاد دور . و روز دراز . يق رماه الله باحنى اقوس يعنى در بلا اندازد او را خداى .

اقوس

(
aqvos
) ع . ج قوس .

اقوع

(
aqvo '
) ع . ج قاع .

اقوف

(
aqvaf
) ص . ع . نيك پيشانىشناس يقال هو اقوفهم .

اقوم

(
aqvam
) ص . ع . راست‌تر و بر پاى داشته‌تر يق ما اقومه : چه چيزى بر پاى داشته است او را .

اقومارثون

(
aqum resun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - رازبانهء صحرائى .

اقومالى

(
aqum li
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - ماء العسل .

اقونيطون

(
aqunitun
) ا . پ . - مأخوذ يونانى - داروئى مخدر و مسكن كه يك قسم آن را باغبانهاى طهران گل تاج الملوك گويند .

اقوى

(
aqv
) ص . ع . قوىتر . و محكم‌تر . و تواناتر و زورآورتر .

اقويا

(
aqvi
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان قوى و توانا و زورآور - ضد ضعفا .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 350 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )