تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 352

مساهمون:

ص٣٥٢
اكائد (
ak ed
)

اكادر

(
ak der
) ع . ج اكدر .

اكاديد

(
ak did
) ج ا . ع . فرقه فرقه يق رأيتهم اكاديد : ديدم ايشان را فرقه فرقه .

اكاذيب

(
ak zib
) ع . ج اكذوبة (
okzubat
) .

اكاذيب

(
ak zib
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - دروغ‌ها . و خبرهاى دروغ .

اكار

(
ok r
) ا . پ . زارع و كشاورز . و باغبان .

اكار

(
akk r
) ا . ع . كشاورز و زارع . ج : اكرة (
akarat
) .

اكارة

(
ek rat
) م . ع . خوار پنداشتن كسى را و سست و ناتوان شمردن يق اكرت عليه .

اكارس

(
ak res
) ا . پ . قسمى از سماروغ و قارچ كه در جاى نمناك و متعفن مانند زير خمرهء شراب و جائى كه پهن و سرگين ريخته باشند رويد .

اكارس

(
ak res
) ع . ج اكراس . و ج ج كرس . و اكارس القلائد اذا ضممت بعضها الى بعض .

اكارع

(
ak re '
) ع . ج كراع . و اكارع الارض ج ا . : كرانه‌هاى بعيد و منتهاى زمين الحديث : كانوا يكرهون الطلب فى اكارع الارض - قيل المراد به شدة الحرص فى طلب الرزق فى اقطار الارض . و نيز اكارع : مردمان دون و فرومايه .

اكارم

(
ak rem
) ع . ج اكرم .

اكاسة

(
ek sat
) م . ع . چون واوى باشد بر سه پا رفتن ستور . و برداشتن شتر را و بر زمين افگندن . و چون يائى بود پدر فرزندان زيرك شدن . و فرزندان زيرك آوردن .

اكاسر

(
ak ser
) و اكاسرة (
ak serat
) ج . كسرى (
kasr
) .

اكاسم

(
ak sem
) ع . ج كيسوم (
kaysum
) . و خيل اكاسم : اسبان بسيار انبوه .

اكاف

(
ek f
) و (
ok f
) ا . ع . گليم ستبر كه در زير پالان بر پشت خر نهند و بپارسى خوىگير و عرق‌گير نيز گويند . ج : اكف

اكاف

(
akk f
) ا . ع . خوىگير ساز و عرق‌گير ساز .

اكاكة

(
akk kat
) ا . ع . سختى از سختيهاى زمانه .

اكال

(
ak l
) ا ع . طعام يق ماذقت اكالا : اى شيئا من طعام . و زحمت ماده شتر از پشم درآوردن بچه در شكمش .

اكال

(
ak l
) م . ع . اكلت الناقة اكالا زحمت يافت ناقه بخارش رحم از پشم برآوردن بچه در شكمش . و اكلت الاسنان : خرد شدند دندانها و افتادند ( و الفعل من سمع ) .

اكال

(
ok l
) و (
ek l
) م . ع . خوردن بعضى مر بعضى را .

اكال

(
ok l
) ا . ع . خارش . و ج اكل و اكل .

اكال

(
ak l
) و (
ok l
) م . ع . اكلنى رأسى اكالا و اكلة (
eklatan
) مر . اكلة .

اكال

(
ek l
) م . ع . آكل مؤاكلة و اكالا . مر . مؤاكلة (
mo kalat
) .

اكال

(
akk l
) ص . ع . خورنده و قاضم .

اكالب

(
ak leb
) ع . ج كلب (
kalb
) .

اكاليل

(
ak lil
) ع . ج اكليل (
eklil
) .

اكام

(
ek m
) ا . ع . خوىگير . و ج اكمة .

اكام

(
ok m
) ا خ ع . كوهى .

اكامه

(
ak me
) و (
ok me
) ا . پ . غذائى كه از رودهء گوسپند سازند و آن را از گوشت و مصالح پر و آكنده مىكنند .

اكاميم

(
ak mim
) ع . ج اكمام و ج ج كم (
kamm
) .

اكانة

(
ek nat
) م . ع . فروتن گردانيدن و خوار و بدحال ساختن .

اكائد

(
ak ed
) ج ا . ع . دوالهائى كه بدان قرپوس زين را بر دو پهلوى آن بندند .

اكباء

(
akb '
) ع . ج كبا (
keb
) .

اكباء

(
ekb '
) م . ع . دود كردن و آتش نادادن آتش‌زنه . و متغير كردن يق اكبى وجهه اى غيره .

اكباب

(
ekb b
) م . ع . پيش كسى آمدن و اقبال نمودن . و لازم گرفتن يق اكب عليه . و خميدن و ميل كردن بسوى كسى يق اكب له . و بر روى افگندن . و نگون و بر روى افتادن ( لازم و متعدى ) يق اكب على الامر قوله تعالى
أَ فَمَنْ يَمْشِي مُكِبًّا
على وجهه اهدى .

اكباح

(
ekb h
) م . ع . لگام باز كشيدن ستور را تا بازايستد از رفتن . و بلند گردانيدن يق قد اكبح - مجهولا - .

اكباد

(
akb d
) ع . ج كبد (
kabd
) و كبد (
kebd
) و كبد (
kabed
) و فلان يضرب اليه اكباد الابل اى يرحل اليه فى طلب العلم و غيره و سود الاكباد دشمنان . و نيز اكباد : ج كبد (
kabed
) .

اكبار

(
akb r
) ع . ج . كبر (
kabar
) .

اكبار

(
ekb r
) م . ع . بزرگ ديدن كسى را . و بزرگ پنداشتن . و پليدى كردن كودك . و بيمار شدن زن . و مذى يا منى آوردن مرد .

اكباش

(
akb c
) ص . ع . ثوب اكباش : جامه‌اى كه رشته‌اش را دوباره ريسند همچو