تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 347

مساهمون:

ص٣٤٧

اقعاص

(
eq ' s
) م . ع . برجاى كشتن كسى را يق ضربه و اقعصه اى قتله فى مكانه .

اقعاط

(
eq ' t
) م . ع . واشدن از كسى و جدا گرديدن يق اقعط القوم عنه . و فرياد كردن . و درشتى نمودن در سخن و فحش گفتن يق اقعط فى القول . و خوار و سبك داشتن .

اقعاع

(
eq '
) م . ع . به آب تلخ و فزك رسيدن قوم در كندن چاه . و فرود آمدن بدان آب .

اقعال

(
eq ' l
) م . ع . گل كردن درخت رز .

اقعام

(
eq ' m
) م . ع . بلند برآمدن آفتاب . و گزيدن مار و هلاك ساختن . و اقعم الرجل ( مجهولا ) بيمار گرديد آن مرد و كشت آن را بيمارى .

اقعب

(
aq'ob
) ع . ج قعب (
qa'b
) .

اقعد

(
aq'ad
) ا . ع همنشين و قريب الآباء از جد .

اقعدة

(
aq'edat
) ع . ج قعود (
qa'ud
) .

اقعس

(
aq'as
) ص . ع . مرد برآمده سينه و درآمده پشت . ج : قعس (
qo's
) . و اسب كه پشت پا و پست و پس آن بلند باشد . و شب دراز . و مرد سرافراز و بزرگ قدر و با عزت . وا . ارجمندى پايدار و ا خ . كوهى بديار ربيعه . و زمينى در يمامه . و نام چند نفر .

اقعطرار

(
eq'etr r
) م . ع . سپرى شدن دم از تا سه و دمه .

اقعم

(
aq'am
) ص . ع . كج‌بينى . ج : قعم (
qo'm
) .

اقعنداد

(
eq'end d
) م . ع . اقامت كردن در جاى يق اقعندد بالمكان .

اقعنساس

(
eq'ens s
) م . ع . سپسا يكى بازگشتن . و سپس ماندن .

اقعنصار

(
eq'ens r
) م . ع . كوتاهى كردن در كار كشت .

اقعنفار

(
eq'enf r
) م . ع . خويشتن در چيده نشستن . و بر سر پاى در وانشستن .

اقعى

(
aq'a
) ص . ع . آنكه سر بينى آن بلند و بر استخوان چسبان باشد .

اقعئلال

(
eqe'l l
) م . ع . اقعال الكرم اقعئلالا : گل كرد درخت رز .

اقفاء

(
aqf '
) ع . ج قفا (
qaf
) .

اقفاء

(
eqf '
) م . ع فزونى نهادن كسى را بر كسى . و خاص گردانيدن كسى را . به چيزى و برگزيدن كسى را بكارى . و قفى خوردن . و نواله‌بخش نهادن جهت مهمان . و برگزيدن بدان .

اقفاخ

(
eqf x
) م . ع . گشن خواه شدن ماده گاو يق اقفخت البقرة .

اقفار

(
eqf r
) م . ع . خالى شدن جاى . و بىآب و گياه گرديدن جاى . و از اهل دور افتادن مرد بصحرا . و بىطعام شدن . و بىنان خورش گرديدن . ما اقفر بيت فيه خل . و گرسنه گشتن . و خالى و بىآب و گياه يافتن جاى را . و اقفرت البلد اى وجدت قفرا .

اقفاص

(
aqf s
) ع . ج قفص (
qafas
) .

اقفاص

(
eqf s
) م . ع . خداوند پنجره يا مرغ شدن .

اقفاف

(
aqf f
) ع . ج قف (
qoff
) .

اقفاف

(
eqf f
) م . ع . بازايستادن ماكيان از بيضه و يا جمع شدن بيضه در شكم آن . و رفتن اشك از چشم و بلند برآمدن سياههء چشم .

اقفال

(
aqf l
) ع . ج قفل (
qofl
) .

اقفال

(
eqf l
) م . ع گماشتن بر كسى نگاه را يق اقفلهم اقفالا . و اقفلم على الامر : فراهم آورد ايشان را بر كارى . و نيز اقفال : قافله گردانيدن . و قفل كردن در را يق اقفل الباب و عليه . و خشك كردن و بازداشتن لشكر را از رفتن .

اقفان

(
eqf n
) م . ع . از پس گردن كشتن گوسپند را .

اقفد

(
aqfad
) ص . ع . فروهشته گردن و يا ستبر گردن ج : قفد (
qofd
) . و آنكه بسر انگشتان پا راه رود و پاشنه‌اش به زمين نرسد . و مرد فربه دست فربه پاى كوتاه انگشتان . و ستور كه برسم وى خميدگى باشد در رفتن يق فرس اقفد و هو عيب فيه .

اقفر

(
aqfar
) ا . ع . بيابان بىآب و گياه .

اقفز

(
aqfaz
) ا . ع . اسبى كه دستش تا آرنج سپيد باشد .

اقفزة

(
aqfezat
) ع . ج قفيز (
qafiz
) .

اقفس

(
aqfas
) ص . ع آنكه پدرش غير عربى و مادرش عربى باشد . و هر چيز كه ببالد و خميده گردد .

اقفع

(
aqfa '
) ص . ع . مردى كه انگشتان پاى او برگرديده باشد . و مرد هموار سرنگون . ج : قفع (
qof '
) .

اقفعلال

(
eqfe'l l
) م . ع . پرا گرفتن دست . و درهم كشيده شدن .

اقفل

(
aqfol
) ع . ج قفل (
qofl
) .

اقفى

(
aqfi
) و اقفية (
aqfiat
) ج . قفا .

اقل

(
aqal
) و (
aqall
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كم و كمتر . و بسيار كم . و كوچكتر .

اقل

(
aqall
) ص . ع . كمتر و كمترين يق اقل العباد : كمترين بندگان . و رجل اقل : مرد درويش كه او را اندكى از غنا باشد .

اقلا

(
aqallan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور كمتر و كمترين مقدار .

اقلاء

(
aqell '
) ع . ج قليل (
qalil
) .

اقلاب

(
aql b
) ع . ج قلب (
qalb
) و (
qolb
) و (
qelb
) .

اقلاب

(
eql b
) م . ع . خشك شدن پوست انگور . و رسيدن هنگام برگرديدن نان . و ميرانيدن خداى كسى را . و خداوند شتران قلاب‌زده شدن . و برگردانيدن .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 347 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )