تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 351

مساهمون:

ص٣٥١

اقوياء

(
aqvi '
) ع . ج قوى (
qaviy
) .

اقويلاسمون

(
aquyel samun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - روغن بلسان .

اقه

(
aqh
) ا . ع . مقلوب قاه - فرمان بردارى و اطاعت .

اقهاء

(
eqh '
) م . ع . خواهش طعام ناكردن و ناخوش داشتن آن را . و پيوسته قهوه خوردن . و فرمان‌بردارى سلطان نمودن .

اقهاب

(
eqh b
) م . ع . دست از طعام باز كشيدن و رغبت نكردن به آن .

اقهار

(
eqh r
) م . ع . اقهر الرجل : خداوند ياران مقهور گرديد آن مرد . و اقهر فلانا : ناكام و مقهور يافت فلان را . و اقهر ( مجهولا ) : ذليل و خوار گرديد .

اقهال

(
eqh l
) م . ع . بنا بايست مشغول شدن و نفس خود را آلودن .

اقهام

(
eqh m
) م . ع . حقير شمردن . و چشم فروپوشيدن از چيزى يق اقهم فى الشيى . و نخواستن و ناخوش داشتن چيزى را يق اقهم عن الشيى : و خواهش نكردن طعام را يق اقهم عن الطعام . و اقهم اليه : خواست آن را . و اقهمت السماء ( مجهولا ) : باز شد آسمان از ابر .

اقهب

(
aqhab
) ص . ع . سپيد تيره رنگ .

اقهبان

(
aqhab ? ne
) ا . بصيغهء تثنيه ع . پيل و گاوميش .

اقهر

(
aqhar
) ص . ع . چيره‌تر و قاهرتر .

اقى

(
aqy
) م . ع . اقى اقيا ( از باب ضرب ) : نفرت كرد از طعام و شراب از علتى .

اقياء

(
eqy '
) م . ع . بقى آوردن .

اقياد

(
aqy d
) ع . ج قيد (
qayd
) .

اقياص

(
aqy s
) ع . ج قيص (
qays
) .

اقياظ

(
aqy z
) ع . ج قيظ (
qayz
) و ا خ . نام موضعى .

اقيال

(
aqy l
) ع . ج قيل (
qayl
) . و اقيال اليمن ج ا خ . : پادشاهان يمن .

اقيان

(
aqy n
) ع . ج قين (
qayn
) .

اقيانوس

(
eqy nus
) و (
oqy nus
) ا . پ . - مأخوذ از لاطينى - افسانوس و بحر محيط . و به اين اسم مىنامند آن مقدار آبى كه احاطه كرده است سه ربع از كرهء زمين را يعنى 374 ميليون كيلومتر مربع . و نوعا علماى جغرافيا اقيانوس را تقسيم كرده‌اند به : اقيانوس منجمد شمالى و اقيانوس منجمد جنوبى و اقيانوس اطلس و اقيانوس كبير كه جزء غربى آن را اقيانوس هند نيز مىنامند . مر . زمين .

اقيحى

(
oqayhiy
) ا . ع . مصغر اقحوان .

اقير

(
aqyar
) ص . ع . تلخ‌تر و هذا اقير منه : اين تلخ‌تر است از آن .

اقيس

(
aqyas
) ص . ع . منظم‌تر و صحيح‌تر . و شبيه‌تر .

اقيش

(
oqyac
) ا خ . ع . پدر طايفه‌اى از تازيان . و ا . شتران غير نجيب كه از هر چيز مىگريزند و بدانها در نفرت و وحشت مثل مىزنند .

اقيشر

(
oqaycar
) ا ع . ع . مصغر اقشر (
aqcar
) . و ا خ . لقب مغيرهء شاعر .

اقيصر

(
oqaysar
) ا خ . ع . بتى . و ابن اقيصر : مردى كه در اسب‌شناسى ماهر بود .

اقيط

(
aqit
) ص . ع . ثقيل گرانبار .

اقيعس

(
oqay'as
) ا . ع . مصغر اقعس . مر . اقعس (
aq'as
) .

اك

(
ak
) ا . پ . آك و عيب و عار . و آسيب و آفت .

اك

(
akk
) م . ع . گرم و بىباد شدن روز يق اك يومنا اكا : ( از باب نصر ) . و اكه اكا و اكة : رد كرد او را و تنگى نمود بر وى . و اك فلان : تنگ شد سينهء فلان .

اك

(
akk
) ص . ع . يوم اك : روز گرم بىباد .

اكآء

(
ek ' '
) م . ع . ناپسنديدن چيزى را و مكروه داشتن يق اكأى عنه اكآء .

اكآب

(
ek ' b
) م . ع . غمناك گرديدن . و غمناك گردانيدن ( لازم و متعدى ) . و در نيستى و هلاك افتادن .

اكاء

(
ek '
) ا . ع . سربلند مشك و جز آن .

اكاء

(
ek '
) م . ع . اكى اكاء ( از باب ضرب ) : وثيقه گرفت از قرض خود بگواهان .

اكاء

(
ek '
) و اكاءة (
ek at
) م . ع . - در نزد بعضى اجوف و مهموز اللام و در نزد بعضى غير اجوف است - يق اكاء اكاء و اكاءة : ارادهء كارى كرد ناگاه شخصى در رسيد و از آن ترسيده از ارادهء خود بازماند . و بددلى كرد .

اكابر

(
ak ber
) ع . ج اكبر (
akbar
) .

اكابر

(
ak ber
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان دولتمند و توانا . و مردمان بزرگ و شريف و كبير .

اكاحة

(
ek hat
) م . ع . چون واوى باشد چيره گرديدن در كارزار . و دادن يق ما اكاحه اى ما اعطاه . و چون يائى بود هلاك كردن . و كارگر شدن شمشير يق ما اكاح فيه السيف : شمشير در آن كار گر نشد .

اكاحل

(
ak hel
) ع . ج كحل (
kohl
) .

اكاد

(
ek d
) ا . ع . مفرد اكائد . مر