تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 346

مساهمون:

ص٣٤٦
اقطا ( از باب سمع ) بسيار كشك گرديد آن مرد .

اقطاب

(
aqt b
) ع . ج قطب (
qotb
) .

اقطاب

(
eqt b
) م . ع . درآميختن شراب . و گرد آمدن قوم .

اقطار

(
aqt r
) ع . ج قطر (
qotr
) .

اقطار

(
aqt r
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - كرانه‌ها و اطراف و اكناف و اضلاع . و ديار .

اقطار

(
eqt r
) م . ع . آب چكانيدن . و هنگام چكيدن رسيدن چيزى را . و بر قطر چيزى افگندن يق اقطره اى القاه على القطر . و قطار كردن شتر و جز آن را .

اقطاط

(
aqt t
) ع . ج قطّ .

اقطاع

(
aqt '
) ع . ج قطع (
qet
) و قطيع (
qati '
) . و ص . ثوب اقطاع : جامهء بريده .

اقطاع

(
aqt '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تيول و سيورغال . و ا خ . نام بلوكى از كرمان نزديك جيرفت .

اقطاع

(
eqt '
) م . ع . سرزنش نمودن . و غلبه كردن به حجت بر كسى . و سپرى گرديدن آب چاه . و پسنديده شدن جامه . و بخشيدن كسى را پاره‌اى از زمين خراج يق اقطعه قطيعة . و بريدن دادن شاخه‌هاى درخت را . و باز ايستادن ماكيان از تخم نهادن . و هنگام درودن خرما رسيدن . و سپرى شدن و باز ايستادن باران از قوم . و از جوى گذرانيدن كسى را يق اقطع فلانا اذا جاوز به نهرا . و سپرى و بريده گرديدن حجت و جواب از كسى . و ساكت و ملزم شدن او . و اقطع الامير الجند البلدة : قرارداد امير غلهء آن شهر را جيرهء لشكريان . و چون مردى در شهر غريب باشد مىگويند قد اقطع عن اهله اقطاعا ( مجهولا ) .

اقطاف

(
eqt f
) م . ع . خداوند ستور قطوف گرديدن . و بوقت درو رسيدن انگور يق اقطف الكرم . و اقطف القوم اى حان وقت قطاف كرومهم .

اقطان

(
aqt n
) ع . ج قطن (
qotn
) .

اقطان

(
oqt n
) ع . ج اقط .

اقطانتان

(
aqt nat n
) ا خ . ع . موضعى .

اقطة

(
aqetat
) ا . ع . چيزى است نزديك هزار خانه متصل به شكنبه .

اقطة

(
aqettat
) ع . ج قطاط .

اقطرار

(
eqter r
) م . ع . آماده گرديدن گياه خشك شدن را . و پيچيدن . و آبستن شدن ناقه و دنب و سر برداشتن آن يق اقطرت الناقة اذا لقحت فشالت بذنبها و سمخت براسها .

اقطع

(
aqta '
) ص . ع . مرد دست بريده . و دزد و رهزن ج : قطعان (
qot ' n
) و قطع (
qot '
) و اقاطع .

اقطع

(
aqta '
) ا . ع . مرد كر . و كبوتر سپيد شكم . و قولهم مد فلان و مت الينا بثدى غير اقطع : بخويشى نزديك نزديكى جست فلان بما .

اقطع

(
aqto '
) ع . ج قطيع (
qati '
) و قطع (
qet '
) .

اقطعان

(
aqta ne
) ا . بصيغهء تثنيه . ع . شمشير و قلم .

اقطعة

(
aqteat
) ع . ج قطيع (
qati '
) .

اقطعرار

(
eqte'r r
) و اقطعنان (
etqe'n n
) م . ع . سپرى گرديدن دم از دمه و تاسه .

اقطف

(
aqtaf
) ص . ع . نيك برنده . المثل : فلان اقطف من دزة : فلان از مورچه بهتر مىبرد .

اقطن

(
aqtan
) ص . ع . ظهر اقطن : پشت خم و منحنى .

اقطن

(
aqten
) ا . ع . ماش .

اقطنالوقى

(
aqten luqi
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - بادآورد و شوكة البيضا .

اقطوعة

(
oqtuat
) ا . ع . نشان بريدگى و هجران كه دو دوست پس از ترك دوستى به يكديگر فرستند . او شىء تبعثه الجارية الى اخرى علامة انها صارمتها .

اقطى

(
aqt
) ا . ع . آقطى .

اقطيرار

(
eqtir r
) م . ع . خشك شدن گرفتن گياه . و درپيچيدن و خميدن آن . و خشم گرفتن و گريختن شتر ماده .

اقطيطاء

(
eqtit '
) م . ع . گام نزديك نهادن در رفتار يق اقطوطى اقطيطاء .

اقعاء

(
eq '
) م . ع . تكيه زدن بر چيزى كه در پشت شخصى باشد يق اقعى فى جلوسه اقعاعا . و نيز اقعاء سپسا يكى برگردانيدن اسب را . و بر كون نشستن سگ . و قد نهى عن الاقعاء فى الصلاة - و هو ان يضع اليتيه على عقبيه . و بلند و بر استخوان چسبان گرديدن سر بينى .

اقعاث

(
eq ' s
) م . ع . اسراف كردن يق اقعت اقرجل . و اقعث له العطية : بسيار بخشش داد او را .

اقعاد

(
aq ' d
) و (
eq ' d
) ا . ع . بيمارى كه در ران شتر عارض گردد و بر جاى مانده گرداند او را .

اقعاد

(
eq ' d
) م . ع . خدمت كردن كسى را . و كفايت كردن كسب كسى را . و نشانيدن . و لنگ شدن . و برجاى مانده گردانيدن . و كندن چاه را به قدر قعدة . و نشستن جاى و يا تا آب نارسيده گذاشتن آن را .

اقعار

(
eq ' r
) م . ع . بتك رسانيدن چاه را و دورتك ساختن آن را .

اقعاس

(
eq ' s
) م . ع . توانگر و بسيار چيز و مال گرديدن .