تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 343

مساهمون:

ص٣٤٣
و به گفتن چيزى را بر خود ثابت و لازم كردن و اقرار آوردن ف م . : كسى را بر گناه و تقصير خود معترف كردن . و اقرار كردن : اعتراف كردن . و اقرار داشتن ف ل . : استوار بودن و استوارى داشتن .

اقرارنامه

(
eqr r - n me
) ا . پ . قرارنامه و عهدنامه . و تمسك .

اقرارى

(
eqr ri
) ص . پ . منسوب به اقرار . وا . قبولى و چيزى كه كسى قبول كرده و بدان اعتراف نموده باشد .

اقراس

(
eqr s
) م . ع . خنك كردن . و آب فسرانيدن .

اقراش

(
eqr c
) م . ع . غيبت كردن . و سخن‌چينى نمودن . و شكافتن زخم استخوان را بىريزه كردن .

اقراص

(
aqr s
) ع . ج قرص .

اقراص

(
eqr s
) م . ع . بسر انگشت گرفتن و شستن چيزى را . الحديث : ان امرأة سألته عن دم الحيض فقال اقرصيه اى اغسليه به اطراف اصابعك .

اقراض

(
eqr z
) م . ع . وام دادن . و در پاداش كسى جدا كردن پاره‌اى از زمين و جز آن . و پيش فرستادن نيكى و بدى را قوله تعالى :
أَقْرَضُوا اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً .

اقراط

(
aqr t
) ع . ج قرط .

اقراع

(
eqr '
) م . ع . بازداشتن كسى را از كارى . و قرعه انداختن ميان قوم . و قريب به منزل رسيدن مسافر . و بلگام زدن ستور را تا باز ايستد . و فرش گسترانيدن بخشت پخته خانه را . و دائم گرديدن و پائيدن شر و بدى . و به زمين رسيدن غوطه‌زن . و بر يكديگر لگد زدن خرها . و گزين مال را به كسى دادن . و گشن نجيب را جهت گشنى بكس دادن . و بسوى حق بازگرديدن . و نرم و ذليل و خوار شدن . و ارجمند و متبع گرديدن - از لغات اضداد است - . و بازايستادن از كارى . و توانا بودن . و ناپذيرفتن مشورت را .

اقراف

(
eqr f
) م . ع . نزديك كسى رفتن و درآميختن يق ما ابصرت عينى و لا اقرفت يدى اى ما دنت منه . و تهمت نهادن بر كسى . و عيب كردن . و ببدى ياد كردن كسى را . و سرايت كردن بيمارى كسى به ديگرى يق اقرفت آل فلان فلانا اذا اتاهم و هم مرضى فاصابه ذلك .

اقرام

(
eqr m
) م . ع . مهتر گردانيدن . و اقرمت البعير : مقرم قرار دادم آن شتر را .

اقران

(
aqr n
) ع . ج قرن .

اقران

(
aqr n
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - همسران . و نزديكان . و همسايگان .

اقران

(
eqr n
) م . ع . توانستن كردن كارى را . و توانا گرديدن بر آن يق اقرن الامر : و سست شدن و نتوانستن كار يق اقرن عن الامر . و اقرن عن الطريق : برگرديد از راه . و اقرن الدم فى العرق : افزون شدن خون در رگ . و نيز اقران : حج و عمره بهم‌آوردن . و دو تير با هم انداختن . و بر ناقهء خوشرفتار سوار شدن . و ناقهء قرون دوشيدن . و وقت چاشت ذبح كردن قچقار را . و عاجز آمدن از امور آب و زمين خود . و توانا شدن بر آن ( از اضداد است ) . و فراهم آوردن ميان دو سر پستان در دوشيدن . و بر داشتن سرنيزه تا به كسى نرسد . و فروختن تيردان و رسن را . و دو نفر بندى را بيك رسن بستن . و هر شب يك ميل سرمه كشيدن به چشم . و پيوسته باريدن باران . و بلند گرديدن ثريا . و نزديك شدن آنكه دمبل سر كند . و توانائى و قوت دادن .

اقرانيا

(
eqr ni
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - يك قسم درختى .

اقرب

(
aqrab
) ص . ع . نزديكتر . ج : اقارب و اقربون .

اقربا

(
aqreb
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - خويشان و خويشاوندان و عشاير .

اقرباء

(
aqreb '
) ع . ج قريب .

اقربون

(
aqrabuna
) ع . ج اقرب . مر اقارب .

اقرح

(
aqrah
) ا . ع . قسمى از سماروغ . ج : قره‌حان .

اقرح

(
aqroh
) ا خ . ع . موضعى .

اقرحة

(
aqrehat
) ع . ج قراح

اقردة

(
aqredat
) ع . ج قرد .

اقرط

(
aqrat
) ص . ع . تكه‌اى كه گوش آن را آويزان گذاشته باشند .

اقرط

(
aqrot
) و اقرطة (
aqretat
) ع . ج قرط .

اقرع

(
aqra '
) ا . ع . نوعى از مار موى ريخته . و ص . شمشير نيكو آهن . و مرد كل كه موى سر او بعلتى افتاده باشد . ج : قرع و قرعان . و الف اقرع : هزار كامل و تمام . و مكان اقرع : جاى سخت و درشت . و ترس اقرع كذلك . ج : قرع (
qorra '
) . و عود اقرع : چوب پوست باز كرده . و قدح اقرع : كاسهء سوده به سنگ ريزه تا آنكه ظاهر شده باشد طرائق و نگار آن .

اقرعباب

(
eqre'b b
) م . ع . ترنجيده شدن از سردى و غير آن .

اقرعفاف

(
eqre'f f
) م : ع . ورترنجيدن .

اقرعك

(
aqraak
) ا . پ . قسمى از گل سرخ خرد و كوچك .

اقرف

(
aqraf
) ص . ع . سخت سرخ . و ما اقرفه و اقرف به : چه خوش سزاوار است او .

اقرم

(
aqram
) ا . ع . گشن گرامى كه نه بندند آن را و نه باز كنند بر وى . و ا خ . نام پدر يك نفر صحابى .