تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 341

مساهمون:

ص٣٤١
چيزى يق اقتور الشيى و اقتاره اذ اقطعه من وسطه مستديرا . و محتاج گرديدن .

اقتياب

(
eqti b
) م . ع . برگزيدن .

اقتيات

(
eqti t
) م . ع . قوت خوردن . و خورش يافتن .

اقتياد

(
eqti d
) م . ع . كشيدن ستور . و كشيده شدن ( لازم و متعدى ) .

اقتياز

(
eqti z
) م . ع . خوردن پلنگ كسى را يق اقتازه النمر .

اقتياس

(
eqti s
) م . ع . برابرى كردن با كسى در قياس . و بروشى رفتن كه ديگرى رفته باشد يق فلان يقتاس بابيه اى يسلك سبيله و يقتدى به . و اندازه كردن چيزى را به چيزى يقال هو يقتاس الشيى بغيره .

اقتياف

(
eqti f
) م . ع . پيروى كردن . و در پى كسى رفتن .

اقتيال

(
eqti l
) م . ع . چون واوى بود حكم كردن بر كسى يق اقتال عليه . و اقتال الشيى : برگزيد آن چيز را . و چون يائى باشد به بدل چيزى چيزى گرفتن . و يا ببدل چيزى خواستن .

اقتيام

(
eqti m
) م . ع . بينى بريدن .

اقتينان

(
eqtin n
) م . ع . نيكو شدن گياه . و بغايت سبزى و نازكى رسيدن مرغزار .

اقثاء

(
eqs '
) م . ع . چون مهموز باشد خيارناك گرديدن جاى . و بسيار خيار گرديدن قوم . و چون واوى بود مال و جز آن فراهم آوردن .

اقجنوش

(
aqajnowc
) ا . پ . ريم آهن كه بتازى خبث الحديد گويند .

اقچه

(
aqce
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - درم و پول .

اقحاح

(
aqh h
) ع . ج قح (
qohh
) .

اقحاد

(
eqh d
) م . ع . كوهان كردن . و كوهان برآوردن .

اقحاص

(
eqh s
) م . ع . دورگردانيدن از چيزى كسى را .

اقحاط

(
eqh t
) م . ع . قحط زده گرديدن قوم يق اقحط الناس و كذا اقحطو ( مجهولا ) . و گائيدن زن بىانزال . و بخشگ سال رسيدن قوم . و قحط رسانيدن در زمين . و قحط ناك گرديدن . يق اقحط الله الارض .

اقحاطى

(
aqh tiy
) ص . ع . منسوب است بقحطان بن عامر كه پدر قبيله‌ايست از عرب .

اقحاف

(
aqh f
) ع . ج قحف (
qehf
) المثل : رماه باقحاف رأسه - وقتى گويند كه خاموش كنند كسى را بآوردن بلا و سختى به روى و يا آنكه او را زبون و تباه كرده و يا از آهنگ و حاجت وى بازداشته باشند .

اقحاف

(
eqh f
) م . ع . سنگريزه در خانه فراهم آورده و بر آن رخت و متاع خانه را گذاشتن .

اقحال

(
eqh l
) م . ع . پوست بر استخوان خشك گردانيدن . و نزار و خشك اندام ساختن .

اقحام

(
eqh m
) م . ع . اقحم اهل البادية ( مجهولا ) : قحط زده گرديدند مردمان بيابان‌نشين و سپس در زمين و يا كشت و يا علف درآمدند . و نيز اقحام : ناگاه كسى را در كارى افگندن بىانديشه . و درافگندن سختى يق اقحم فرسه النهر .

اقحد

(
aqhad
) ا . ع . شتر پهن كوهان .

اقحد

(
aqhod
) ع . ج قحدة (
qahadat
) .

اقحر

(
aqhor
) ع . ج قحر (
qahr
) .

اقحمة

(
aqhamat
) ا . ع . سرماى سخت .

اقحوان

(
aqhav n
) و (
oqhov n
) ا . ع . قسمتى از بابونهء صحرائى كه به فارسى بابونهء گاو چشم گويند . ج : اقاحى . (
aq hi
) و (
aq hiy
) .

اقد

(
aqodd
) ع . ج قد (
qadd
) و (
qedd
) .

اقداء

(
eqd '
) م . ع . اقدى فلان اقداء : از سفر آمد فلان . و اقدى الرجل : پير شد آن مرد . و بمرگ رسيد . و اقدى فلان : پايدارى كرد فلان در راه دين و در كار خير . و اقدى المسك : دميد بوى آن مشك .

اقداح

(
aqd h
) ع . ج قدح و اقداح الميسر : مر . فذّ .

اقداح

(
aqd h
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - كاسه‌ها و پياله‌ها و قدح‌ها .

اقدار

(
aqd r
) ع . ج قدر (
qadar
) و (
qodar
) .

اقدار

(
eqd r
) م . ع . توانا گردانيدن يق اقدره الله عليه .

اقداع

(
eqd '
) م . ع . بازداشتن يق اقدعت فلانا عن الشيى .

اقدام

(
aqd m
) ع . ج قدم . و ذو اقدام ا خ . : كوهى .

اقدام

(
eqd m
) م . ع . پيش درآمدن و دليرى نمودن يق اقدم على الامر . و دلير كردن كسى را . و پيش فرستادن . و سوگند خورانيدن . و بسيار پيشى كردن .

اقدام

(
eqd m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيشرفتگى . و شجاعت و دليرى و جرأت و جسارت و گستاخى و دلاورى . و ثبات و پايدارى . و جهد و كوشش و سعى . و اشتغال . و اقدام نمودن ف ل . : تعجيل كردن و شتاب كردن . و اقدام و اهجام يعنى جلادت و خوف - و اين كلمه را در ترغيب و تحريض بر دفع چيزى گويند كه
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 341 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )