تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 323

مساهمون:

ص٣٢٣

افتلاء

(
eftel '
) م . ع . از شير باز كردن . و پروردن . و نگاهداشتن .

افتلات

(
eftel t
) م . ع . ببديهه گفتن يق افتلت الكلام . و افتلت فلان ( مجهولا ) : ناگاه بمرد فلان . و افتلت الامر كذلك .

افتلاذ

(
eftel z
) م . ع . پاره‌اى از مال گرفتن .

افتلاص

(
eftel s
) م . ع . از دست كسى چيزى گرفتن يق افتلصته من يده .

افتلاط

(
eftel t
) م . ع . ناگاه در كارى واقع شدن يق افتلطت بالامر ( مجهولا ) .

افتلاق

(
eftel q
) م . ع . سخن شگفت آوردن . و سخت كوشيدن در دويدن چندانكه از تيزى و سرعت مردم را بشگفت آورد يق مر يفتلق فى عدوه اى يأتى بالعسب من شدته .

افتلال

(
eftel l
) م . ع . رخنه شدن . و هزيمت خوردن لشكر .

افتلام

(
eftel m
) م . ع . بريدن بينى كسى را يق افتلم انفه .

افتن

(
oftan
) ف ل . پ . افتادن و ساقط شدن .

افتنان

(
eften n
) م . ع . سخن گوناگون آوردن .

افتيات

(
efti t
) م . ع . فرمودن كسى را . و بىحكم كسى كار كرده شدن . و در گذشتن . و نو بيرون آوردن كلام را . و بىفرمانده كارى كردن . و فلان لا يفتات عليه ( مجهولا ) بىحكم فلان كارى كرده نشود . و افتات عليه بامر كذا اى فاته به .

افتآت

(
efte t
) م . ع . افتات علىّ الباطل افتآتا : بربست بر من باطل را . و افتات برأيه : براى خود كار كرد . و افتئت فلان ( مجهولا ) ناگاه بمرد فلان .

افتئاد

(
efte d
) م . ع . گوشت را بريان ساختن . و آتش افروختن .

افتئال

(
efte l
) م . ع . شگون گرفتن .

افتياق

(
efti q
) م . ع . نيازمند و درويش گرديدن .

افتيدن

(
oftidan
) ف ل . پ . افتادن .

افتيمون

(
aftimun
) ا . پ . گياهى شبيه به سعر .

افثاء

(
efs '
) م . ع . سستى آوردن . و مانده شدن . و آرميدن . و جاى گرفتن . و دمه برافتادن . و شكستن گرما . و سنگريزه را گرم نموده و آب پاشيده بيمار را بر آن خوابانيدن تا خوى كند يق افثاء و للمريض ( بصيغة الامر ) .

افثاج

(
efs j
) م . ع . گذاشتن . و مانده شدن . و دمه و تا سه برافتادن ( يستعمل معروفا و مجهولا ) .

افثاح

(
afs h
) ع . ج فثح (
faseh
) .

افج

(
afajj
) ص . ع رجل افج : مرد سخت گشاده و گنده پا كه بزشتى انجامد .

افجاء

(
efj '
) م . ع . گشاده و فراخ ساختن نفقه بر عيال .

افجاج

(
efj j
) م . ع . سخت شكافتن زمين را بفدان و به راه فج رفتن . و ميان هر دو پا گشاده گردانيدن . و شتافتن و سرگين انداختن شتر مرغ .

افجار

(
efj r
) م . ع . در پگاه درآمدن . و فاجر يافتن كسى را . و دروغ بربافتن . و زنا كردن . و ناگرديدن . و ميل كردن از حق . و مال بسيار آوردن . و بيرون آوردن آب چشمه را يق افجر الينبوع اى انبط .

افجاس

(
efj s
) م . ع . بنا چيز و باطل فخر كردن .

افجان

(
efj n
) م . ع . پيوسته گياه سداب را خوردن .

افجرة

(
afjerat
) ع . ج فجار .

افجل

(
afjal
) ص . ع . آنكه ميان هر دو پايش دورى باشد .

افجم

(
afjam
) ص . ع . آنكه در كنج دهنش ستبرى باشد .

افجن

(
afjan
) ص . ع . آنكه گياه سداب را پيوسته خورد .

افجه

(
afje
) ا خ . پ . دهى از محال لواسان ما بين رى و دماوند .

افجيج

(
efjij
) ا . ع . رودبار يا وادى فراخ . و وادى تنگ دور تك - از اضداد است .

افچه

(
afce
) و (
ofce
) ا . پ . علامتى كه در كشت‌زار براى رميدن مرغان و جانوران برپا كنند .

افحاء

(
afh '
) ع . ج . فحا و فحا .

افحاء

(
efh '
) م . ع . شكستن گرماى نيمروز يق افح عنك من الظهيرة ( بصيغة الامر ) اى ابرد .

افحاث

(
afh s
) ع . ج فحث (
fahes
) .

افحاج

(
efh j
) م . ع . پس پا شدن از بيم . و گريختن و بازگرديدن . و هر دو پاى حلوبه را گشاده داشتن در دوشيدن .

افحاش

(
efh c
) م . ع . فحش گفتن بر كسى يق افحش عليه فى المنطق .

افحال

(
efh l
) م . ع . بعاريت دادن گشن .

افحام

(
efh m
) م . ع . بازداشتن اندوه كسى را از شعرگوئى . و گريستن بچه چندانكه آوازش سپرى شود يق افحم الصبى ( مجهولا ) . و بانگ كردن گوسپند . و خاموش گردانيدن كسى را بحجت و خصومت . و قطع كردن سخن كسى را . و سير ناكردن در شدت تاريكى . و فرومانده يافتن كسى را يق هاجاه فافحمه : هجو كرد او را پس فرومانده يافتش در جواب .