تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 321

مساهمون:

ص٣٢١
ساقط و افتان .

افتاء

(
aft '
) ع . ج فتى (
fatiy
)

افتاء

(
eft
) م . ع . چون مهموز باشد پيوسته و هميشه بودن يق ما افتا يفعل كذا : پيوسته مىكند آن را . و چون يائى بود آشكارا كردن . و جدا گردانيدن جهت شخص كار را يق افتاه فى الامر افتاء . و افتى العالم افتاء ( واوية يائية ) : آشكار كرد آن عالم حكم را . و جواب داد فتوى را .

افتاح

(
eft h
) م . ع . گشاده سوراخ پستان گرديدن ماده شتر .

افتاخ

(
eft x
) م . ع . مانده گرديدن . و تا سه و دمه برافتادن كسى را .

افتاد

(
oft d
) ا . پ . حالت درماندگى . و آغاز زندگانى . و بچگى و طفوليت .

افتادگان

(
oft deg n
) پ . ج افتاده .

افتادگى

(
oft degi
) ا . پ . فروتنى . و خوارى و ذلت . و سقوط .

افتادن

(
oft dan
) ف ل . پ . ساقط شدن و نازل شدن . و واقع شدن . و صادر گشتن . و فوت شدن . و خراب گرديدن . و دور شدن . و تواضع كردن . و زبون گشتن .

افتاده

(
oft de
) ص . پ . ساقط شده . و عاجز . و سقط شده . و خراب شده . و زبون گرديده .

افتار

(
eft r
) م . ع . سست گردانيدن بيمارى كسى را . و شكسته شدن نگاه مرد از فروهشتگى مژگان . و سست گرديدن شراب خوار .

افتافيا

(
aft fi
) ا . پ . مر . افاقيا .

افتاق

(
eft q
) م . ع . جاى باران نارسيده را يافتن . و در آمدن در آن . و خداوند ستوران فربه گرديدن . و به چوب خوشهء خرما مسواك كردن . و گشاده شدن ابراز مردم يق افتق القوم اذا انفتق عنهم الغيم . و آشكار گشتن شعاع آفتاب از جاى ابر شكافته و كذلك القمر يق افتق القمر اذا انفتق عنه السحاب فبدا .

افتاك

(
eft k
) م . ع . به كار خواستهء نفس درآمدن .

افتال

(
eft l
) ص . پ . پراكنده و پاشيده . و شكافته و دريده . و افشان .

افتال

(
eft l
) م . ع . برآمدن غلاف دانهء سلم و طلح .

افتاليدن

(
eft lidan
) ف م . پ . پراكندن و پاشيدن و افشاندن . و شكافتن و دريدن . و تلف نمودن .

افتان

(
eft n
) م . ع . بشگفت آوردن چيزى كسى را . و در فتنه انداختن . و ربودن زن دل را .

افتان

(
oft n
) ص . پ . آنكه مىافتد . و م ف . در حالت افتادن .

افتان افتان

(
oft n - oft n
) م ف . پ . حركت و رفتار بطور افتادگى و بطور آرامى .

افتان‌خيزان

(
oft n - xiz n
) ص . پ . آنكه گاه مىافتد و گاه برمىخيزد . و روندهء بطور عجز و دشوارى . و م ف . بطور آرامى و لنگ لنگان راه رفتن .

افتانيدن

(
oft nidan
) ف م . پ . افگندن و انداختن . و به زير انداختن .

افتايانيدن

(
oft y nidan
) ف م . پ . افتادن فرمودن و افگندن .

افتتاح

(
eftet h
) م . ع . گشادن . و آغاز كردن .

افتتاح

(
eftet h
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آغاز و شروع . و گشودگى و گشايش .

افتتان

(
eftet n
) م . ع . در فتنه افتادن . و در فتنه انداختن كسى را . و رفتن مال و عقل از كسى .

افتثاث

(
eftes s
) م . ع . قهر كردن يق ما افتثوا ( مجهولا ) اى ما قهروا .

افتجاء

(
eftej '
) م . ع . ناگاه برآمدن بر كسى .

افتجار

(
eftej r
) م . ع . از خود گفتن سخنى را و بربافتن آن بىشنيدن و آموختن از كسى .

افتجال

(
eftej l
) م . ع . نو پيدا كردن كارى را .

افتحاث

(
efteh s
) م . ع . بازكاويدن از چيزى .

افتحار

(
efteh r
) م . ع . از خود كردن كارى را . و از خود آوردن سخن و رأى را . و پيروى ناكردن در آن كسى را .

افتحاص

(
efteh s
) م . ع . بازكاويدن از چيزى يق افتحصت عن الشيى .

افتحال

(
efteh l
) م . ع . گشن اصيل گزيدن جهت گشنى شتران .

افتحام

(
efteh m
) م . ع . شراب شبانگاهى نوشيدن .

افتخ

(
aftax
) ص . ع . اسد افتخ . شير فروهشته و دراز . و پهنا كف دست و پا . و كذا رجل افتخ و رجل افتخ الطرف : مرد سست نگاه .

افتخاخ

(
eftex x
) م . ع . خرخر كردن در خواب .

افتخار

(
eftex r
) م . ع . نازيدن . و مآثر كهنه را شمار كردن .

افتخار

(
eftex r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نازندگى و سرافرازى و فخر . و آبرو و حرمت . و زيبائى . و افتخار الاماثل : سرافرازى و سربلندى نسبت بمانندهاى خود . و افتخار كردن ف ل . : فخريه كردن . و سربلند كردن . و نازيدن . و خود را بزرگ پنداشتن . و موجب افتخار گرديدن : موجب فخر و سرافرازى و سربلندى گرديدن .

افتد

(
afted
) ا . پ . ستايش و مدح . و عجب و شگفت . و هر چيز عجيب و شگفت .

افتداء

(
efted '
) م . ع . سرخريدن و