تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 324

مساهمون:

ص٣٢٤

افحج

(
afhaj
) ص . ع . آنكه در رفتار پش پاها را نزديك گذارد و پاشنها را دور ج : فحج (
fohj
) .

افحل

(
afhol
) ع . ج فخل (
fahl
) .

افحوص

(
ofhus
) ا . ع . خانهء سنگ خوار . ج : افاحيص (
af his
) .

افخ

(
afx
) م . ع . افخه افخا ( از باب ضرب ) زد بر يافوخ آن .

افخاذ

(
afx z
) ع . ج فخذ (
faxz
) . و (
fexz
) و (
faxez
) .

افخار

(
efx r
) م . ع . افزون داشتن يكى را بر ديگرى در فخر يق افخره عليه . و فرزند نيكو آوردن يق افخرت المراة اذا ولدت ولدا فاخرأ .

افخام

(
efx m
) م . ع . بزرگ داشتن .

افخر

(
afxar
) ص . ع . فاخرتر و گرانمايه‌تر .

افخم

(
afxam
) ص . ع . بزرگ‌قدرتر و گرانمايه‌تر .

افد

(
afad
) م . ع . مدت . و غايت . و اجل . و ميوهء ديررس .

افد

(
afad
) م . ع . شتابى كردن و درنگ نمودن - از اضداد است - و نزديك گشتن - و الفعل من سمع .

افد

(
afed
) ص . ع . كسى كه شتاب كند . و يا درنگ نمايد . و يا نزديك گردد .

افد

(
afed
) ا . پ . شگفت و عجب . و ستايش . و ستايش‌كننده . و هر چيز شگفت و عجيب .

افداء

(
efd '
) م . ع . رقصانيدن پسر خود را . و انبار ساختن براى خرما . و فروختن خرما را . و بزرگ جسم گرديدن . و پذيرفتن سربهاى بندى را يق افداه الاسير اذا قبل منه فديته .

افداح

(
efd h
) م . ع . گران و دشوار يافتن كار را .

افدار

(
efd r
) م . ع . سست گرديدن و باز ايستادن گشن از گشنى .

افداس

(
efd s
) م . ع . تننده افتادن درآوند و خنور .

افدام

(
efd m
) م . ع . جامه را رنگ سرخ سير كردن .

افدان

(
afd n
) ع . ج فدن (
fadan
) .

افدة

(
afadat
) ا . ع . درنگى و تأخير .

افدر

(
afdar
) ا . پ . عمو و برادر و پدر . و برادرزاده . و خواهرزاده .

افدره

(
afdare
) ا . پ . برادرزاده . و خواهرزاده .

افدستا

(
afdest
) ا . پ . مر . افتدستا .

افدع

(
afda '
) ص . ع . مرد كف دست و پاى درون رويه رفته . و كف پاى باريك شكم كه به زمين نرسد . و جمل افدع : شتر سپل بر آمده كج ما بين ران و قدم .

افديدن

(
afdidan
) ف م . پ . شگفتى كردن و تعجب نمودن .

افذ

(
afazz
) ا . ع . تير قمار بىپر .

افذاذ

(
afz z
) ع . ج فذ (
fazz
) .

افر !

(
afr
) پ . كلمهء تحسين يعنى مرحبا و آفرين .

افر

(
afr
) م . ع . افر افرا و افورا (
ofuran
) از باب ضرب : سخت دويد . و سبكى و چالاكى نمود در خدمت . و افر الحر : سخت شد گرما . و افرت القدر : سخت جوشيد ديگ .

افر

(
afr
) و (
afar
) م . ع . افر البعير افرا از باب ضرب و افر افرا از باب سمع : نشاط كرد شتر و فربه شد پس از لاغرى و مشقت .

افر

(
afar
) ا خ . پ . نام جائى در ايران .

افر

(
aforr
) ا خ . ع . شهرى است در عراق .

افرا !

(
afr
) پ . كلمهء تحسين يعنى آفرين و مرحبا .

افراء

(
afr '
) ع . ج فرء (
fara '
) .

افراء

(
efr '
) م . ع . اصلاح چيزى كردن . يا اصلاح كردن فرمودن كسى را . و شكافتن چيزى را . و نكوهيدن . و بريدن يق افريت الاوداج . و كفانيدن گرگ شكم گوسپند را . و بريدن پوست را .

افراث

(
efr s
) م . ع . جگر و شكنبه شكافتن و انداختن آنچه در آن باشد . و سخن چينى نمودن و در بلا انداختن . يا پيش آوردن كسى را تا هدف ملامت مردم گردد .

افراج

(
efr j
) م . ع . گذاشتن و يك سو شدن . و افرجوا عن الطريق و القتيل اى انكشفوا . و افرجوا عن المكان اى تركوه .

افراح

(
afr h
) ع . ج فرح (
farah
) .

افراح

(
efr h
) م . ع . شاد كردن و گران ساختن وام كسى را .

افراخ

(
afr x
) ع . ج فرخ (
farx
) .

افراخ

(
efr x
) م . ع . افرخ الطائر : داراى چوزه گرديد آن مرغ . و افرخت البيضة : شكافته شد آن تخم و بر آمد چوزه . و نيز افراخ : بيرون گرديدن ترس و بيم از دل . يق قلت هذا ليفرخ روعك ( بصيغة الامر ) اى ليخرج فزعك عن قلبك . و افرخ روعك ( بصيغة الامر ) اى سكن جاشك . و نيز افراخ : آشكار گرديدن كار . و پيدا كردن راز نهانى را يق افرخ القوم بيضهم اى ابدوا سرهم .

افراخت‌پاى

(
afr xt - p y
) ص . پ . فرارى و گريزنده . و فقير و مفلس و بىنوا .