تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 290

مساهمون:

ص٢٩٠

اطساء

(
ets '
) م . ع . ناگوار كردن كسى را پرى شكم .

اطسمة

(
otsommat
) ا . ع . اطسمة الشيى : ميانه و اشرف هر چيزى . و برگزيده و خيار آن .

اطشاء

(
etc '
) م . ع . زكام‌زده گرديدن .

اطشاش

(
etc c
) م . ع . باران ريزه باريدن .

اطط

(
atat
) ا خ . ع . موضعى ميان كوفه و بصره پس مدينهء آزر .

اطط

(
ottat
) ع . ج آطّ .

اطعام

(
et ' m
) م . ع . خورانيدن كسى را . و رسانيدن درخت ميوه را . يق اطعمت النخلة اذا ادرك ثمرها و صارت ذا طعم . و رسيدن بار درخت يق اطعمت الثمرة : پخته شد و رسيد ميوه . و پيوند دادن شاخى را بشاخ درخت ديگر يق اطعم الغصن : پيوند داد شاخ را بشاخ ديگر .

اطعام

(
et ' m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خورانيدن . و خورش دادن . و طعام خورانيدن . و طعام دادن به كسى . و اطعام مساكين و فقرا كردن ف م . : مهمانى كردن و طعام دادن بمساكين در راه خدا - و اين صفت از صفات مخصوص اهالى مشرق است .

اطعان

(
ette n
) م . ع . يكديگر را نيزه زدن . و همديگر را طعن كردن .

اطعمات

(
at'em t
) ع . ج اطعمة (
at'amat
) و ج ج طعام .

اطعمة

(
at'emat
) ع . ج طعام .

اطعمه

(
at'eme
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - طعامها و خورشها . و اطعمه و اشربه : مأكولات و مشروبات .

اطعن

(
at'an
) ص . ع . طعن‌كننده‌تر . - و عيب‌جوئىكننده‌تر .

اطغاء

(
etq '
) م . ع . طاغى كردن مال كسى را يق اطغاه المال .

اطفا

(
etf
) ا . ع . - مأخوذ از تازى - خاموش كردگى و فرونشاندگى . و اطفا كردن ف م . : خاموش كردن . و اطفاى حرارت كردن : فرونشاندن حرارت . و تسكين دادن و آرام كردن كسى را .

اطفاء

(
etf '
) م . ع . فرونشاندن آتش را .

اطفاح

(
etf h
) م . ع . پر و لبالب نمودن .

اطفاح

(
ettef h
) م . ع . كفك از سر ديگ گرفتن و اطفحت القدر اذا اتخذت طفاحتها .

اطفاذ

(
atf z
) ع . ج طفذ (
tafz
) و (
tafaz
) .

اطفار

(
ettef r
) م . ع . داخل كردن سوار پاى خود را زير بغل دست اسب - و اين عيب سوار است .

اطفاف

(
etf f
) م . ع آگاه گرديدن . و نزديك شدن . و باطفاف پر كردن پيمانه را و بچهء ناتمام زادن ناقه . و فهميدن كار را . و فراگرفتن كسى را به سنگ . و ارادهء فريب كسى را كردن . و فرو گرفتن كسى را .

اطفاق

(
etf q
) م . ع . بمراد رسانيدن كسى را

اطفال

(
atf l
) ع . ج طفل (
tefl
) .

اطفال

(
atf l
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - كودكهاى خرد و بچه‌ها بخصوص بچه‌هاى انسان . و اطفال باغ و بستان : نهال نورسته . و درختهاى نورسيده .

اطفال

(
etf l
) م . ع . در شبانگاه درآمدن . و سرخ گرديدن آفتاب نزديك غروب .

اطفئنان

(
etfe'n n
) م . ع . نرمى كردن . و آرام گزيدن . و نيكو شدن خوى كسى يق اطفان خلقه .

اطل

(
etl
) و (
etel
) ا . ع . تهيگاه . ج : آطال .

اطل

(
otl
) ا . ع . چيزى و ما ذاق اطلا : نچشيد چيزى را .

اطلاء

(
atl '
) ع . ج طلا .

اطلاء

(
etl '
) م . ع . بقطران و جز آن ماليدن . و ميل كردن بسوى خواهش نفس يق ما اطلى نبى قطّ : هرگز بهواى نفس هيچ پيغمبرى ميل نكرد . و كج گرديدن به مردن و مانند آن .

اطلاء

(
ettel '
) م . ع . خويشتن را بقطران و جز آن ماليدن . و موى زهار را بنوره بردن .

اطلاب

(
atl b
) ع . ج طلب (
telb
) .

اطلاب

(
etl b
) م . ع . داد خواستن . و جستن كسى را . و محتاج طلب گردانيدن كسى را - از اضداد است - و دور شدن آب و جز آن كه بدون طلب حاصل نشود .

اطلاب

(
ettel b
) م . ع . جستن .

اطلاح

(
atl h
) ع . ج طلح (
telh
) و (
talh
) .

اطلاح

(
etl h
) م . ع . مانده گردانيدن و هلاك كردن شتر را .

اطلاس

(
atl s
) ع . ج طلس (
tels
) .

اطلاع

(
etl '
) م . ع . قى كردن . و نيكوئى كردن با كسى . و از بالاى نشانه گذرانيدن تير را . و شتابانيدن كسى را . و آگاهانيدن كسى را بر راز خويشتن . و شكوفه آوردن درخت . و برآوردن چيزى را .

اطلاع

(
ettel '
) م . ع . واقف گرديدن . و ديده‌ور شدن بر باطن چيزى . و رسيدن زمينى را . و آمدن نزد كسى . و متوجه شدن . و پنهان گرديدن - از اضداد است - و برآمدن آفتاب و جز آن . و واقف گرديدن بر كارى . و شكوفه برآوردن خرمابن . و آگاه شدن خواستن . و آموختن قوله تعالى :
هَلْ أَنْتُمْ مُطَّلِعُونَ فَاطَّلَعَ
اى هل انتم تحبون ان تطلعوا .