تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 172

مساهمون:

ص١٧٢
و آرزه‌گر .

ارزى

(
arozziy
) ا . ع . برنج‌فروش .

ارزيتون

(
arzeytun
) ا خ . پ . نام دختر يكى از پادشاهان كه زن بهرام گور بود .

ارزيدن

(
arzidan
) ف ل . پ . شايستن . و سزاوار شدن و لايق گشتن . و قيمت داشتن . و بها داشتن و ارزش داشتن .

ارزيز

(
arziz
) ا . پ . قلعى و رصاص ابيض كه يكى از فلزات معروف است و ماده‌ايست سپيد و سخت‌تر از سرب و بعسرت صدا مىكند و به خوبى قابليت تخته شدن دارد و در صنايع بسيار مستعمل . و خالص آن در طبيعت يافت نمىشود و هميشه مركب با اكسيژن و گوگرد . و به سهولت مىتوان اين فلز را تخته كرد و مفتول نمود . و وزن مخصوص آن 29 ، 7 و داراى طعمى غير مطبوع و مخصوص به خودش و چون وى را مالش دهند بوى منتنى خواهد داشت . و در ايران مسينه آلات غذاخورى را بدان اندود كرده سپيد مىنمايند .

ارزيز

(
erziz
) ا . ع . لرزه . و خستگى نيزه . و يخ‌ريزه . و مرد دراز آواز .

ارزيش

(
arzeyc
) ا . پ . قيمت و بها و ارزش . و قدر و لياقت .

ارزيمام

(
erzim m
) م . ع . سخت بخشم شدن .

ارژن

(
arjan
) ا . پ . ارجن و درخت بادام تلخ دشتى . و دشت ارژن : دشتى ميان شيراز و كازرون .

ارژنگ

(
arjang
) ا خ . پ . نگارخانهء مانى نقاش . و نام خودمانى . و نام ديوى در مازندران كه با رستم جنگ كرد . و نام يكى از پهلوانان توران كه بدست طوس كشته شد . وا . صفحهء نقاشى .

ارژنه

(
arjane
) ا خ . پ . ارجنه كه نام دشتى در فارس باشد .

ارس

(
ars
) ا . پ . اشك چشم . و ارس بزان : چرك كنج چشم بز كوهى و يا گاو كوهى كه بتازى ترياق الحية گويند .

ارس

(
ars
) م . ع . ارس ارسا : ( از باب ضرب ) : كشاورز گرديد .

ارس

(
ors
) ا . پ . درخت سرو كوهى كه بتازى ابهل گويند .

ارس

(
ers
) ا . ع . اصل‌پاك و نژادپاك .

ارس

(
aras
) ا خ . پ . نام رودخانه‌اى در سرحد ايران و قفقاز .

ارس

(
oros
) ص . پ . روسى و اهالى روس .

ارساء

(
ers '
) م . ع . ارسى ارساء : ايستاد برجاى و استوار شد . و ارسيت السفينة : برجاى ايستاده كردم و لنگر زدم آن كشتى را ( لازم و متعدى ) .

ارساب

(
ers b
) م . ع . فرو رفتن چشم بمغاك از گرسنگى يق ارسب اى ذهب عينيه فى رأسه جوعا . و بتك بردن چيزى . الحديث فى وصف اهل النار : اذا طفت بهم النار ارسبتهم الاغلال .

ارساخ

(
ers x
) م . ع . ثابت و استوار گردانيدن چيزى را .

ارساغ

(
ars q
) ع . ج رسغ .

ارساف

(
ers f
) م . ع . ارساف الابل : راندن با قيد شتران را .

ارسال

(
ars l
) ع . ج رسل .

ارسال

(
ers l
) م . ع . برگماشتن . و فرو گذاشتن به خود . و رها كردن . و فرستادن به پيغام و ارسل فلان : بسيار شير شد فلان . و صاحب گله‌ها گرديد .

ارسال

(
ers l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فرستادگى . و پيغام و رسالت . و ارسال رسل : فرستادگى رسول و پيغمبر . و ارسال نامه : نامه‌اى كه با رسول فرستاده شود . و هر نامه‌اى كه كسى براى كسى بفرستد . و ارسال شدن ف ل . : فرستاده شدن . و ارسال داشتن و يا ارسال كردن ف م : فرستادن .

ارسام

(
ers m
) م . ع . ارسمت الناقة ارساما : راندم ماده شتر را تا نشان سپل بر زمين گذاشت .

ارسان

(
ers n
) ا . ع . زمين درشت . و ج رسن .

ارسان

(
ers n
) م . ع . رسن ساختن . و ستور را برسن بستن .

ارسانيقون

(
ars niqun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - زرنيخ زرد .

ارست

(
arast
) ا . پ . كفل حيوانات . و كوهان حيوانات .

ارستدن

(
arastdan
) ف ل . پ . توانستن و قابل شدن و ف م . پيراستن و آراستن و آرايش كردن و زينت دادن .

ارستن

(
arastan
) ف ل و م . پ . ارستدن .

ارستو

(
arastu
) ا . پ . چلچله . و ا خ . ارسطو .

ارسح

(
arsah
) ص . ع . لاغر سرين . ج : رسح .

ارسح

(
arsah
) ا . ع . گرگ و ذئب .

ارسط

(
arast
) و

ارسطا

(
arast
) ا خ . مر . ارسطو .

ارسطاطلس

(
arast tales
) و ارسطا طاليس (
arast t lis
) ا خ . مر . ارسطو .

ارسطلوخيا

(
arastoluxy
) ا . پ . مأخوذ از يونانى - زراوند طويل .

ارسطو

(
arastow
) و (
arestow
) ا خ . پ . فيلسوف و حكيم معروف يونانى معاصر با اسكندر مقدونيائى ملقب بمعلم اول كه از 384 تا 322 قبل از ميلاد در اين دار فانى زيست كرد .