تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 144

مساهمون:

ص١٤٤
المشترى : ملزم شد مشترى آن ثمن را .

ادراك

(
edr k
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دريافت و فهم . و دانش و شعور و هنگ و عقل و آگاهى . و هوش و فراست . و اطلاع و احاطه . و مهارت . و قوهء مدركه . و اكتساب و تحصيل . و رسيدگى .

ادراكات

(
edr k t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - دريافتها و آگاهيها . و ادراك‌ها .

ادرام

(
adr m
) ا . پ . درفشى كه نمد زين و تكلتو بدان دوزند .

ادرام

(
edr m
) م . ع . ادرم الصبى ادراما : جنبيد دندان شير آن كودك تا بجايش دندان ديگر برآيد . و ادرم الفصيل : جذعة و يا ثنى شدن گرفت شتر بچه - و آن در سال پنجم و يا ششم باشد . و ادرمت الارض : در ماء برآورد آن زمين و در ماءناك گرديد .

ادران

(
edr n
) م . ع . ادرن الثوب ادرانا : چركين گرديد آن جامه . و ادرنته : چركين گردانيدم او را ( لازم و متعدى ) . و ادرنت الابل : چريدند آن شتران علف ريزهء خشك را .

ادرة

(
adrat
) و (
odrat
) ا . ع . بيمارى دبه كه برآمدن روده از مجراى اربيه در بيضه باشد . و پاره شدن پوست بيضه از رطوبت و جز آن .

ادرجة

(
odrojjat
) ا . ع . نردبان .

ادرد

(
adrad
) ص . ع . مرد بىدندان .

ادرص

(
adros
) ع . ج درص و درص .

ادرع

(
adra '
) ص . ع . اسب و يا گوسپند سپيد سياه سر . و اسب بد اصل .

ادرع

(
adra '
) ا خ . ع . لقب محمد بن عبيد الله كوفى . و طايفهء ادرعيان منسوب به اين شخص‌اند .

ادرع

(
adro '
) ع . ج درع .

ادرعباب

(
edre'b b
) م . ع . ادرعبت الابل ادرعبابا : بطور خود رفتند آن شتران . و يا بشتاب رفتند .

ادرعشاش

(
edre'c c
) م . ع . ادرعش من مرضه ادرعشاشا : به شد از بيمارى و نيكو گرديد .

ادرعفاف

(
edre'f f
) م . ع . ادرعف الرجل فى القتال ادرعفافا : از صف برآمد و پيش برآمد آن مرد در كارزار . و ادرعفت الابل : بسر خود رفتند آن شتران . و يا بشتاب رفتند . و ناس مدرعفون : مردم پيوسته آمادهء سير و سفر .

ادرفن

(
adarfan
) ا . پ . قوباء و جرب و خارش .

ادرك

(
adrak
) ا . پ . زنجبيل تر . و نوعى از گهوارهء كودكان و آن پارچهء چهارگوشه‌اى بود از تيماج و يا جز آن كه در دو كنار وى چوبى قرار دهند و در دو سر آن چوبها طنابى بسته و ميان آن طناب را بحلقه‌اى كه در ديوار نصب است محكم كنند و كودك را در آن گذاشته به حركت آمد و شد حركت دهند و اين گهواره را به زبان طهرانى ننى و به زبان كرمانى گاچو گويند . و نيز ادرك بمعنى تاب مىباشد .

ادرك

(
edrek
) ا . پ . آلوچه و آلوى گيلى و آلوى كوچك .

ادرم

(
adram
) ا . پ . نمد زين و تكلتو .

ادرم

(
adram
) ص . ع . برابر و هموار . و رجل ادرم : مرد بىدندان . و كعب ادرم : شتالنگى كه بسبب پيه و گوشت حجم آن معلوم نشود . و الادرم من العراقيب اللذى عظمت ابرته . و اخ . نام موضعى . و بنو الادرم ج ا خ . : قبيله‌اى از قريش .

ادرمجاج

(
edremj j
) م . ع . ادرمج ادرمجاجا : بدون دستورى درآمد . و در چيزى پنهان درآمد و استوار شد در آن .

ادرمكش

(
adram - kac
) ا . پ . ادرام و درفشى كه نمد زين و تكلتو بدان دوزند .

ادرمه

(
adrame
) ا . پ . ادرم و نمد زين و تكلتو .

ادرنفاق

(
edrenf q
) م . ع . بشتاب رفتن . و پيش رفتن .

ادرنقاع

(
edrenq '
) م . ع . بشتاب گريختن از سختى .

ادرنگ

(
adrang
) ا . پ . آدرنگ و رنج و بلا و محنت . و هلاكت و دمار .

ادرنه

(
aderne
) ا خ . پ . شهرى در روميلى واقع در محل تلاقى رود ماريتزا و رود تونجه و داراى 35000 نفر جمعيت و 190 كيلومتر در شمال غربى قسطنطنيه مىباشد . و مردم آن ترك و بلغار و يونانى و ارمنى و يهودى . و كارخانه‌هاى پارچه‌هاى ابريشمى و پارچه‌هاى كتانى و دباغى آنجا مشهور است .

ادرون

(
edrawn
) م . ع . علف جاى و اخيه .

ادره

(
odre
) ا . پ . نوك كلاه خود و فتقى كه در خايهء مردان بهم رسد .

ادرهمام

(
edrehm m
) م . ع . كلانسال شدن . و برجاى افتادن از پيرى . و ادرهم بصره : تاريك گرديد چشم او .

ادرى

(
adr
) ص . ع . داناتر و اگاه‌تر . و واقف‌تر و بهتر آگاه و واقف .

ادرى

(
adri
) ع . كلمهء فعل . يق لا ادرى يعنى نمىدانم و بيشتر لا ادر ( بحذف ياء ) گويند .

ادريس

(
edris
) ا خ . ع . نام عربى اخنوع پيغمبر . و ابو ادريس ا . : نره و ذكر .

ادريس‌خانه

(
edris - x ne
) ا خ . پ . بهشت و جنت .

ادريون

(
edriun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - نام يك نوع گلى .