تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 143

مساهمون:

ص١٤٣
از تازى - درآمد و دخل شخص در گذران و معاش خود - ضد اخراجات - و آنچه در مملكت و يا شهرى از مال التجاره و جز آن داخل مىشود .

ادخان

(
edx n
) م . ع . ادخن الزرع ادخانا : سخت شد دانهء آن زراعت . و ادخنت النار : دود برآمد از آتش .

ادخل

(
adxal
) ص . ع . درونىتر و مونس‌تر .

ادخل

(
adxal
) ا . پ . حدس و قياس و ادگر . و ادخل زدن ف م . : حدس زدن و بطور تخمين گفتن .

ادخن

(
adxan
) ص . ع . كبش ادخن : گوسپند تيره‌گون .

ادخنة

(
adxenat
) ع . ج دخان .

ادد

(
edad
) ع . ج ادة (
eddat
) .

ادد

(
odad
) و (
odod
) ا خ . ع . نام پدر قبيله‌اى از تازيان .

اددى

(
odadiy
) ص . ع . منسوب به قبيلهء ادد .

ادر

(
odr
) ع . ج آدر .

ادر

(
adar
) م . ع . ادر الرجل ادرا : بيمارى ادره برآورد آن مرد .

ادر

(
oder
) ا خ . پ . رودى در آلمان و سرچشمه و مبداء آن مورادى و مىگذرد از برسلو و فرانكفورت و استنن و پس از طى 864 كيلومتر در درياى بالتيك مىريزد .

ادر

(
adarr
) ص . ع . دراز خايه .

ادراء

(
adr '
) ص . ع . خصية ادراء : خايهء كلان بدون فتق .

ادراء

(
edr '
) م . ع چون ممهوز باشد يق ادرات الناقة لضرعها : فرود آورد پستان آن ماده شتر شير را . و فرو گذارد پستان را نزديك ولادت . و چون يائى بود يق ادراه و به : آگاهانيد او را حيله . و ادرى الصيد : فريب داد آن شكار را . و نيز ادراء : خاريدن سر بمدرى .

ادراء

(
edder '
) م . ع . چون مهموز باشد دريئة ساختن براى شكار يق ادرات الصيد . و چون يائى بود فريب دادن . و شانه كردن موى را .

ادراب

(
edder b
) م . ع . ادرب القوم ادرابا : در آمدند آن قوم زمين دشمنان را از بلاد روم .

ادراج

(
adr j
) ا . ع . رجع فلان الى ادراجه : برگشت فلان از همان راهى كه آمده بود . و ذهب دمه ادراج الرياح : خون او رايگان رفت . و نيز ادراج : ج درج .

ادراج

(
edr j
) ا . ع . رجع فلان الى ادراجه : برگشت فلان از همان راهى كه آمده بود .

ادراج

(
edr j
) م . ع ادرجت الناقه ادراجا : گذشت يك سال بر آن ماده شتر و بچه نداد . و ادرج الكتاب : در نورديد آن نامه را . و ادرج الدلو : به نرمى با آن دول آب از چاه كشيد . و ادرج بالناقة : بست سر پستان آن ماده شتر را .

ادرار

(
edr r
) ا . پ . وظيفه و راتبه و وجه گذران و تنخواه . و تكلف .

ادرار

(
edr r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باصطلاح طب كميز و بول .

ادرار

(
edr r
) م . ع . ادرت الناقة ادرارا : بسيار شير داد آن ماده شتر . و ادرت المراة المغزل : بسيار سخت بر گردانيد آن زن دوك را كه گوئى از حركت ايستاد . و ادر الشيى : حركت داد آن چيز را . و ادر الناقة : دوشيد آن ماده شتر را . و ادرت الريح السحاب : دو سيد باد ابر را . و نيز ادرار : برگردانيدن تير با ناخن .

ادرارات

(
edr r t
) ا ج . پ . وظيفه‌ها و راتبه‌ها و تنخواه‌ها . و ادرارها .

ادرارى

(
edr ri
) ص . پ . وظيفه‌اى و راتبه‌اى . و منسوب به ادرار .

ادراس

(
adr s
) ع . ج درس . و ابو ادراس ا . : فرج زن .

ادراس

(
edr s
) م . ع . ادرس الكتاب ادراسا : سبق گفت آن كتاب را .

ادراس

(
edder s
) م . ع . ادرس الكتاب ادراسا : سبق گفت آن كتاب را .

ادراص

(
adr s
) ع . ج درص . و ابو ادراص : ص . احمق . و ام ادراص : سختى و بلا . و موش صحرائى .

ادراع

(
adr '
) ع . ج درع .

ادراع

(
edr
) م . ع . داخل كردن چيزى در چيزى . و ادرع فلان : بىگياه شد حوالى آب فلان . و ادرع الشهر : تجاوز كرد نصف ماه را . و ادرع النعل فى يده : داخل كرد شراك نعل را بدست خود از جانب پاشنه .

ادراع

(
edder '
) م . ع . ادرع الرجل : پوشيد آن مرد زره آهن و يا مدرعة و يا دراعة را . و ادرعت المرأة : پوشيد آن زن پيراهن را . و ادرع فلان الليل : سير كنان داخل شد فلان در تاريكى شب .

ادرانيس

(
edr nis
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - كف دريا .

ادراق

(
adr q
) ع . ج درقة .

ادراك

(
adr k
) ع . ج درك .

ادراك

(
edr k
) م . ع . ادركه ادراكا : در رسيد او را . و ادرك الغلام : بالغ گرديد آن كودك . و ادرك التمر : رسيده شدن آ خرما . و ادرك الشيى : رسيد وقت آن چيز . و منتهى شد و فانى گرديد آن چيز . و ادركته ببصرى : ديدم او را . و ادرك الثمن