و داد او را پشم بسيار . و ادفاه الثوب :
گرم كرد او را جامه . و ادفا القوم : گرد آمدند آن گروه . و چون يائى باشد يق ادفى الظبى ادفاء : دراز شد شاخ آن آهو تا آنكه نزديك سرين وى رسيد . و ادفيت الجريح :
كشتم خسته را . و ادفيته : جامهء گرم پوشانيدم او را .
ادفاء
(
eddef '
) م . ع . ادفا به ادفاء :
جامهء گرم پوشيد .
ادفاع
(
edf '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دور گردانيدن . و دفع كردن بشدت و راندن به سختى .
اين مصدر در كلام عرب نيامده و از كلمات مستعمله در نزد فارسيان است .
ادفاف
(
edf f
) م . ع . ادف الطائر ادفافا : نزديك به زمين پريد آن مرغ . و نيز بر زمين نشسته جنبانيد هر دو بال را . و ادفت عليه الامور : پياپى رسيدند آن كارها .
ادفاق
(
edf q
) م . ع . ادفق الكوز ادفاقا : افشاند آنچه در كوزه بود .
ادفان
(
adf n
) ع . ج دفين .
ادفان
(
eddef n
) م . ع . ادفنه ادفانا :
پوشيده و پنهان كرد آن را . و ادفن العبد :
گريخت آن بنده . و نيز گريخت پيش از رسيدن بشهرى كه در آن فروخته مىشد .
ادفر
(
adfar
) ا . پ . ادف و برادرزاده .
و عمو و خالو .
ادفر
(
adfar
) ص . ع . گنديده و بد بو و متعفن .
و گياه بد بو كه شتر آن را نخورد . ج : دفر .
ادفساس
(
edfes s
) م . ع . ادفس الرجل ادفساسا : سياه شد روى آن مرد بدون بيمارى .
ادفع
(
adfa '
) ص . ع . دفعكنندهتر و دور تر كنندهتر . و چابكتر در دفع و حمل و نقل .
ادفق
(
adfaq
) ص . ع . كج . و مرد خم شدهء از پيرى و اندوه . و شترى كه آرنج وى از هر دو پهلوى او جدا باشد . و شتر دندان بيرون آمده و هلال برابر و سپيد غير مايل به طرفى . و سير ادفق .
رفتار شباب .
ادفوة
(
odfovvat
) و (
adfovvat
) ا خ . ع . دهى نزديك اسكندريه . و موضعى در صعيد مصر .
ادفوى
(
odfaviy
) ص . ع . منسوب به ادفوة .
ادفى
(
adf
) ص . ع . رجل ادفى :
مرد كوز . و طائر ادفى : مرغ دراز بال .
و ظبى ادفى : آهوى دراز شاخ . و علّ ادفى : بز كوهى دراز شاخ كه شاخ وى تا جلو گوش آن آمده باشد .
ادفية
(
odfiat
) ا خ . ع . نام كوهى در عربستان .
ادق
(
adaqq
) ص . ع . دقيقتر و نازكتر و باريكتر . و لاغرتر . و تنگتر . و غامضتر .
ادقاق
(
edq q
) م . ع . ادقه ادقاقا :
باريك گردانيد آن را . و ادق فلانا : گوسپند بخشيد او را . و اتيته فما ادقنى و لا اجلنى : آمدم او را و نداد به من نه گوسپند و نه ماده شتر . و نيز ادقاق : نرم كردن آرد .
ادقال
(
edq l
) م . ع . ادقل النخل ادقالا : خرماى بلايه آورد آن خرمابن .
و ادقلت الشاة : لاغر و خرد گرديد آن گوسپند .
ادقچه
(
adaqce
) ا . پ . پوشش . و روپوش و لفافه . و روپوش منقش .
ادقع
(
adqa '
) ص . ع . جوع ادقع :
گرسنگى سخت كه درد سر آورد . و ا .
خاك .
ادقم
(
adqam
) ص . ع . كسى كه سه دندان وى شكسته باشد .
ادك
(
adok
) ا . پ . فرج زن و ديگر جانوران .
ادك
(
adakk
) ص . ع . شتر بىكوهان .
و شترى كه كوهانش بلند نبود . و اسب پهنا پشت . ج : دكّ .
ادكار
(
eddek r
) م . ع . ادكرت الشئى ادكارا : ياد كردم آن چيز را و به ياد آوردم آن را قوله تعالى
وَ ادَّكَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ .
ادكاس
(
edk s
) م . ع . ادكست الارض ادكاسا : ظاهر كرد آن زمين گياه را .
ادكل
(
adkal
) ص . ع . حجر ادكل :
سنگ مايل بسياهى .
ادكن
(
adkan
) ص . ع . ثوب ادكن :
جامهء مايل بسياهى .
ادگر
(
adgar
) ا . پ . قياس و حدس .
و اندازه . و سنجش و پيمانش و اوخل .
ادل
(
adl
) م . ع . ادل الجرح ادلا ( از باب ضرب ) : بيفتاد پوست ريش خشك شده و به گرديد . و ادل اللبن : جنبانيد شير را تا دوغ گردد . و ادل الشئى :
گرانبار رفت به آن چيز .
ادل
(
edl
) ا . ع . دردى كه در گردن بهم رسد . و هرچه بدان گرانبار روند . و شير خفته و ترش شده .
ادلاء
(
edl '
) م . ع . بچاه فرو رها كردن دول . و ادلى الفرس : برآورد آن اسب نره را تا كميز اندازد و يا بر ماده جهد .
و ادلى فلان فى فلان : زشت گفت فلان دربارهء فلان . و ادلى برحمه :
وسيله و خويشى جست بر قرابت رحم . و ادلى بحجته : دليل آورد . و ادلى اليه بماله : داد او را مال خود . و قوله تعالى :
وَ تُدْلُوا بِها إِلَى الْحُكَّامِ
يعنى الرشوة ليغيروا لكم الحكم .