تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 100

مساهمون:

ص١٠٠
او را . و بازداشت او را . و اجل الشر عليهم اجلا ( از باب ضرب و نصر ) : بد كرد با ايشان و برانگيخت شر را بر ايشان . و اجل لاهله : كسب كرد و گرد آورد مال را براى عيال خود . و حيله كرد براى عيال خود .

اجل

(
ejl
) و (
ajl
) ا . ع . از بهر و از براى و به سبب و به جهت و فعلته من اجلك و فعلته اجلك (
ajalka
) : كردم آن كار را از بهر تو . و من اجل ذلك : از اين جهت .

اجل

(
ejl
) ا ج . ع . گله‌اى از نر گاوان وحشى و گلهء شتران و آهوان . وا . دردى كه از ناهموارى بالين در گردن بهم رسد . ج : آجال .

اجل

(
ejl
) م . ع . اجل الرجل . اجلا : درد گرفت گردن آن مرد از ناهموارى بالين .

اجل

(
ojl
) ع . ج اجيل .

اجل

(
ajal
) ا . ع . مدت و مهلت در هر چيز . و نهايت زمان عمر . و نهايت مدت اداى قرض . ج : آجال . و بمعنى آرى مانند نعم - ولى اجل را بهتر است كه در جواب تصديق و نعم را در جواب استفهام گويند مثلا در جواب سوف تذهب بايد اجل گفت و در جواب أ تذهب نعم .

اجل

(
ajal
) م . ع . اجل اجلا و اجولا ( از باب سمع ) : پس ماند و درنگ كرد .

اجل

(
ajal
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زمان مردن و هنگام مرگ . و اجل گيا : ريشه‌اى سمى كه بيش نيز گويند . و اجل گشته ص . : كسى كه مدت عمر و زندگانى وى سر آمده باشد . و اجل مسمى ا . : روز رستخيز و روز قيامت . و اجل رسيدن ف ل : رسيدن مدت عمر و زندگانى سرآمدن .

اجل

(
ejjal
) و (
ojjal
) ا . ع . بز نر كوهى .

اجل

(
ajall
) ص . ع . بزرگتر . و بزرگ‌قدرتر . و تواناتر و قوىتر . و مهمتر .

اجلاء

(
ejl '
) م . ع . اجلى فلان اجلاء : رفت فلان از خانمان . و يا بواسطهء قحط رفت از خانمان . و اجلاه الجدب : بيرون كرد او را قحط از خانمان . و اجلى هو : دور شد او و تيز رفت .

اجلاب

(
ajl b
) ع . ج جلب (
jalab
) .

اجلاب

(
ejl b
) م . ع . ترسانيدن . و فراهم آوردن . و اجلب القوم : فراهم آمدند و بانگ كردند آن گروه . و اجلب لاهله : حيله نمود براى اهل خود و كسب كرد . و اجلب الفرس : زجر كرد آن اسب را . و اجلب على فرسه : بانگ زد بر اسب خود وقت دوانيدن تا درگذرد . و اجلب الدم خشك گرديد آن خون . و اجلب الجزح : پوست فراهم آورد آن ريش و به شد . و اجلب القتب : بچرم خام پوشانيد آن پالان را تا خشك گرديد . و اجلب فلانا : يارى داد فلان را . و اجلب العوذة : در چرم دوخت تعويذ را . و اجلبت ابله : نر زادند شتران او .

اجلاد

(
ajl d
) ا . ع . اجلاد الانسان : تن مردم و كالبد آن . ج . اجالد (
aj led
) و نيز اجلاد . ج جلد (
jald
) و (
jeld
) و جليد (
jalid
) .

اجلاد

(
ejl d
) م . ع . اجلدت الارض اجلادا : پشك زده گرديد زمين . و القوم اجلدوا ( مجهولا ) اى اصابهم الجليد . و اجلده اليه : مضطر كرد او را بسوى وى .

اجلاس

(
ejl s
) م . ع . اجلسه اجلاسا : نشانيد او را .

اجلاس

(
ejl s
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انجمن و مجلسى كه در آن براى مهم و پيشرفت كار و قطع نزاع و دعوا گفتگو كنند . و اجتماع و هم‌نشينى و انجمن . و اجلاس داشتن ف ل . : انجمن داشتن و جمع شدن در محلى جهت مشاوره و اجلاس كردن : اجتماع كردن و مشاوره نمودن در كار .

اجلاف

(
ajl f
) ا . ع . لاشهء گوسپند سر و پا بريدهء بىپوست . و ج جلف (
jelf
) و جليف (
jalif
) .

اجلاف

(
ejl f
) م . ع . رنديدن گل از سر خم .

اجلاف

(
ajl f
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مردم سفله و فرومايه . و ستمگار . و لوطى اجلاف : مردم ظريف فرومايه و سبك .

اجلاك

(
ajl ka
) و (
ejl ka
) ا . ع . فعلته من اجلاك : كردم آن را از بهر تو .

اجلال

(
ajl l
) ع . ج جل (
joll
) .

اجلال

(
ejl l
) م . ع . فعله من اجلالك : كرد آن را از بهر تو و كذلك فعله من اجل اجلالك .

اجلال

(
ejl l
) م . ع . توانا گرديدن . و ضعيف شدن . و اجله اجلالا : بزرگ‌قدر گردانيد او را . و ما اجلنى و لا احشانى . نداد مرا نه ماده شتر جليله و نه شتر ريزه . و ما اجلنى و ما ادقنى : نداد مرا نه زياد و نه كم . و نيز اجلال : توانا گرديدن . و ضعيف شدن .

اجلال

(
ejl l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تعظيم و تكريم و احترام و توقير . و بزرگوارى .

اجلة

(
ejlat
) ا خ . ع . نام دهى در يمامه .

اجلة

(
ajellat
) ع . ج جلال و جليل . (
jalil
) .

اجلج

(
ajlaj
) ص . ع . هودج پست سقف كه بر اطرافش ديوار نباشد . و گاو بىسرون . ج : جلج (
joloj
) . و مردى كه پيش سر او كم موى باشد و اطراف سروى داراى موى بود . و كل كه اول درجهء آن را انزع گويند پس اجلج