تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 97

مساهمون:

ص٩٧
و پاداش . و با ذكر جميل و ثواب . و اجر داشتن ف ل . : عوض داشتن و مزد و جزا داشتن . و داراى ذكر جميل گرديدن .

اجر

(
ajor
) و (
ojor
) ا . ع . آجر و خشت پخته .

اجراء

(
ajr '
) ص . ع . دلير و بهادر و با جرأت .

اجرء

(
ajro '
) ع . ج جرو و جر و جر . و

اجرا

(
ejr
) ا . پ . پارچه‌اى كه جهت ساختن لباس كافى بود .

اجرا

(
ejr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - وقوع . و حاصل . و آراسته . و مرتب و ادا و اطاعت و اجرا شدن ف ل : وقوع يافتن . و اجرا كردن ف م . : حاصل كردن . و اجراى حق كردن و اجراى شرع كردن : عدالت كردن و حكم به حق نمودن . و اجراى فرمان خدا كردن : اطاعت فرمان خدا كردن . و اجراى حدود كردن ف م . : حد زدن و حد جارى كردن .

اجراء

(
ajr '
) ع . ج جرو و جرو و جرو و جرى .

اجراء

(
ejr '
) م . ع . چون واوى باشد با بچه شدن سباع . و چون يائى بود يق اجراه اجراء : راند او را و روان كرد . قوله تعالى
بِسْمِ اللَّهِ مَجْراها وَ مُرْساها
بالضم من اجريت السفينة و بالفتح من جرت السفينة و رست . و نيز اجراء : وكيل كردن كسى را . و وكيل فرستادن . و دانه بستن گياه .

اجراب

(
ejr b
) م . ع . اجربوا اجرابا : صاحب شتران گرگين شدند .

اجراح

(
aj h
) ع . ج جرح .

اجراد

(
ajr d
) ع . ج . جرد .

اجراذ

(
ejr z
) م . ع . اجرذه اجراذا : بيرون كرد او را و جدا ساخت . و اجرذه اليه : بيچاره كرد او را .

اجرار

(
ejr r
) م . ع . اجر اجرارا : نشخوار كرد شتر . و اجره رسنه : بگذاشت او را هرچه خواهد كند . و اجره الدين : مهلت داد او را در اداى دين . و اجر فلانا اغانيه : تبعيت كرد فلان را در سرود . و پير او گرديد . و اجره : نيزه زد آن را . و گذاشت نيزه را در زخم و مىكشيد آن را . و نيز اجرار . كفانيدن زبان شتر بچه تا شير نخورد .

اجراز

(
ajr z
) ص . ع . ارض اجراز : زمين بىگياه كه هيچ نرويانيده باشد . و يا علف ويرا خورانيده باشند . و زمين باران رسيده . وا . جسم و بدن مار يق طوت الحية الحية اجرازها اى جسمها . و ج جرز و جرز و جرز و جرز .

اجراز

(
ejr z
) م . ع . اجرزت الناقة : لاغر گرديد آن ماده شتر . و نيز اجراز : به قحط و خشك‌سال رسيدن . و مضطر كردن بسوى سختى المثل : اجرزنى و اتبعنى النوافل .

اجراس

(
ajr s
) ع . ج جرس .

اجراس

(
ejr s
) م . ع . آواز كردن بال مرغ بوقت تيز گذشتن . و يق اجرس الطائر اذا سمعت صوت مره . و آواز كردن سرودگوى در حدا . و آواز آمدن از پيرايه . و آواز پاى كسى شنيدن . و اجر سنى السبع در وقتى مىگوئى كه آواز جرس ترا بشنوند .

اجراض

(
ejr z
) م . خدو در گلو گيرانيدن كسى را - و يعدى بالباء يق : اجرضه بريقه .

اجراف

(
ajr f
) ع . ج جرف .

اجراف

(
ejr f
) م . ع . جرف چرانيدن شتر را . و اجرف المكان : رسيد آن . جاى را سيل جراف و به برد آن را .

اجراك

(
ajr ka
) م . ع . فعلت ذالك من اجراك : كردم اين كار را از بهر تو .

اجرال

(
ajr l
) ع . ج جرل و جرل .

اجرال

(
ejr l
) م . ع . اجرل اجرالا : كند زمين را تا بسنك رسيد .

اجرام

(
ajr m
) ا ج . ع . متاع و ادوات چوپان . و ج جرم و جرم .

اجرام

(
ajr m
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - اجسام ، ويژه اجسام كواكب ، و جواهرات . و احجار و اجرام چرخ و يا اجرام فلك : كواكب و ستاره‌ها . و اجرام عنصرى : بدنها و جسدها .

اجرام

(
ejr m
) م . ع . اجرم فلان اجراما : گناه كرد فلان . و اجرم عليه : گناه جست بر وى . و جنايت نهاد . و كذلك اجرم اليه . و اجرم هو : بزرگ و كلان گرديد او . و اجرم لونه : صاف شد گونهء او . و اجرم الدم به : چفسيد خون به او . و نيز اجرام : صاف شدن آواز .

اجران

(
ejr n
) م . ع . اجرن التمر اجرانا : گرد آورد خرماها را در خرمن جاى .

اجران

(
ajrrane
) ا . بصيغهء تثنيه ع . مردمان و پريان .

اجرب

(
ajrab
) ص . ع . گرگين . ج جرب و جربى (
jarb
) و اجارب و ج ج : جراب .

اجربة

(
ajrebat
) ج . ع . جريب و جراب .

اجرة

(
ojrat
) ا . ع . مزد و كرايه .

اجرت

(
ojrat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تزده و مزد . و تلافى . و كرايه و اجاره . و مواجب . و اجرت آسيا كردن و يا آسيا تيز كردن را تزده نيز گويند .

اجرة

(
ajerrat
) ع . ج جرت (
jerrat
) و جرير .

اجرد

(
ajrad
) ص . ع . شترى كه به بيمارى جرد مبتلا شده باشد . و بسيار سبقت‌كننده و درگذرنده . و مكان اجرد : جاى بىگياه . و كذلك فضاء اجرد . ج : اجارد . و رجل