تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 98

مساهمون:

ص٩٨
اجرد : مرد بىموى . ج : جرد . الحديث : اهل الجنة جرد مرد . و فرس اجرد : اسب كوتاه و تنك موى - و هو مدح للفرس - و يوم اجرد : روز تمام . وا . نره . و نرهء ستور . و پشت . و رمى على اجرده ( مجهولا ) اى على ظهره . و الا جرد ا خ . : نام كوهى در عربستان .

اجرد

(
ejredd
) و (
ejred
) ا . ع . گياهى كه در بيخ غارچ رويد و بدان به غارچ پى برند .

اجردان

(
ajrad ne
) ا . بصيغهء تثنيه ع . دو درخت پوست كنده . و دو شاخهء خرما بن . و دو ماه . و يا دو روز . و ما رايته منذ اجردان : نديدم او را در مدت دو روز يا دو ماه .

اجردة

(
ejreddat
) ا . ع . يك گياه اجرد .

اجرذ

(
ajraz
) ص . ع . آنكه در رفتار پيش پايها را نزديك گذارد و پاشنه‌ها را دور .

اجرش

(
ajrac
) ص . ع . نيم كوفته و درشت .

اجرع

(
ajra '
) ا . ع . ريگ هموار نيكو . و گياه آسان گذار . و زمين درشت كه بريگ ماند و ريگ توده‌اى كه هيچ نرويد بر وى و ريگ توده‌اى كه در يك جانب گياه و در يك جانب سنگ‌ريزه دارد .

اجرعباب

(
ejre'b b
) م . ع . بر زمين افتادن .

اجرعنان

(
ejre'n n
) م . ع . اجرعن اجرعنانا : ميل كرد . و جنبيد . و بيك بار افتاد - مقلوب ارجعن .

اجرمزاز

(
ejremz z
) م . ع . اجرمز اجرمزازا : منقبض و گرفته شد . و فراهم گرديد بعض آن بسوى بعضى . و گرد آمد به جائى و سپسا رفت و گريخت . و اجرمز الليل گذشت و تمام شد شب .

اجرنباء

(
ejrenb '
) م . ع . بىتكيه خواب كردن .

اجرنثام

(
ejrens m
) م . ع . اجرنثم اجرنثاما : از بالا به نشيب افتاد . و فراهم آمد . و لازم گرفت جاى را .

اجرنماز

(
ejrenm z
) م . ع . گرد آمدن به جائى . و اجرنمز لوحشى اى انقبض و اجتمع .

اجرهداد

(
ejrehd d
) م . ع . اجرهد اجرهدادا : شتافت . و اجرهد المطر : پيوسته و مستمر گرديد باران . و و اجرهدت الارض : بىگياه گرديد آن زمين . و اجرهدت السنة : سخت گرديد آن سال .

اجرى

(
ajri
) ع . ج جرو .

اجرى

(
ejriy
) ا . ع . روش و عادت . و وكيل و رسول .

اجريا

(
ejri
) و اجرياء (
ejri '
) ا . ع . روش و عادت و خو . و طبيعت .

اجرياء

(
ejri '
) ج ع . جرى و جرىّ .

اجرئباب

(
ejre'b b
) م . ع . اجرئب اجرئبابا : دراز كرد گردن را تا بنگرد .

اجرية

(
ajriat
) ع . ج جرو .

اجرية

(
ajriyat
) ا . ع . روش . و عادت و خو . و طبيعت .

اجرئشاش

(
ejre'c c
) م . ع . اجراش اجرئشاشا : فربه شد جسم او پس از لاغرى . و اجرأشت الابل : پر شد شكم شتران . و فربه شدند .

اجزا

(
ajz
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاره‌ها و قسمتها و بخشها . و جزئها . و داروها و دواها . و مصالح . و معدنيات .

اجزاء

(
ajz '
) ع . ج جزو .

اجزاء

(
ejz '
) م . ع . چون مهموز باشد بىنياز كردن . و دسته كردن كارد و مانند آن . و پيچيده شدن گياه چراگاه . و دختر زادن زن . و حق گزاردن . و مكافات كردن از چيزى . و اجز الابل بالرطب عن الماء : بسنده كنانيد شتران را از آب بعلف . و اجزءه الشيئى : كفايت كرد او را آن چيز . و اجزء الخاتم فى الاصبع : داخل كرد انگشترى را در انگشت . و قولهم : او جزات عنك شاة اى قضت . و اجزات عنك مجزء فلان و مجزء فلان و مجزءته او مجزءته اى اغنيت عنك مغناه و كفيت كفايته . و چون يائى بود يق اجزى كذا عن كذا : نايب غير كافى وى شد . و اجزى عنه مجزى فلان او مجزى فلان و مجزاته او مجزاته : بىنياز كرد از آن . و اجزى السكين : دسته كرد كارد را . و نيز اجزاء : ادا كردن خراج و ماليات .

اجزار

(
ejz r
) م . ع . جزوه شاة : داد او را گوسپند تا ذبح كند و كذلك اجزره الجزور . و اجزر البعير : بهنگام آمد آن شتر كه آن را بكشند . و اجزر الشيخ : بوقت مردن رسيد آن پير . و اجزر النخل : بوقت چيدن خرما رسيد خرما بن .

اجزاع

(
ajz '
) ع . ج جزع .

اجزاع

(
jez '
) م . ع . اجزعه : ناشكيبا كرد او را . و اجزع جزعة او جزعة : باقى گذاشت بقيه را .

اجزال

(
ejz l
) م . ع . ريش كردن پالان كوهان شتر را . و بسيار دادن . و اجزلت له من العطاء اى اكثرت له .

اجزل

(
ajzal
) ص . ع . شترى كه دو شش ريش بود ج : جزل .

اجزم

(
ajz m
) ص . ع . بينى بريده .

اجزن

(
ajzan
) ع . ج جزن .

اجساد

(
ajs d
) ع . ج جسد (
jasad
) . و ذوات الاجساد ج ا . : باصطلاح نجوم برج