تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 95

مساهمون:

ص٩٥
از آنچه در اوست .

اجتياف

(
ejti f
) م . ع . چون واوى باشد باندرون درآمدن يق اجتاف الثور الكناس . و چون يائى بود بوى گرفتن يق اجتافت الجيفة : بوى گرفت آن مردار .

اجتيال

(
ejti l
) م . ع . اجتال اجتيالا : برد آمد . و اجتالهم : برگردانيد آنها را از قصد شان . و اجتال منهم : برگزيد از آنها .

اجثأ

(
ajsa '
) ص . ع . كوزپشت .

اجثاء

(
ejs '
) م . ع . اجثاه اجثاء : بر زانو نشانيد او را . و ايستاده كرد او را بر اطراف انگشتان .

اجثاث

(
ejs s
) م . ع . از بيخ و بن بركندن .

اجثئلال

(
ejse'l l
) م . ع . اجثأل الطائر : پرباد كرد آن مرغ پردار او برافراشت . و اجثأل الريش : پر باد و براراشته شد آن پر . و اجثأل النبت : دراز شد آن گياه و درهم پيچيد و آن‌قدر باليد كه در دست نتوان گرفت . و اجثأل فلان : بخشم آمد فلان و آمادهء جنگ و شر گرديد .

اجحاح

(
ejh h
) م . ع . اجحت المراة : آبستن شد آن زن . ولى بيشتر در سباع استعمال مىشود - و تقول لكل سبعة اذا حملت فاقربت و عظم بطنها قد اجحت .

اجحاد

(
ejh d
) م . ع . كم‌خير شدن و نا باليدن گياه . و اجحد الرجل : محتاج شد آن مرد .

اجحار

(
ajh r
) ع . ج جحر (
johr
) .

اجحار

(
ejh r
) م . ع . اجحر فلان الضب : بسوراخ درآورد فلان سوسمار را و مضطرب ساخت آن را تا بسوراخ درآمد . و اجحرت النجوم : باران نيآورد آسمان . و اجحر القوم : با قحط شدند آن گروه و به قحط رسيدند .

اجحاف

(
ejh f
) م . ع . اجحف به اجحافا : برد آن را . و اجحفت به الفاقة : محتاج گردانيد او را حاجت و مضرت رسانيد . و اجحف به فلان : نزديك به او شد فلان .

اجحاف

(
ejh f
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ظلم و تعدى و ستم و زبر دستى و جور . و اذيت . و اجحاف كردن ف م . : تعدى كردن و ظلم نمودن .

اجحافات

(
ejh f t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - ظلمها و تعديها و زبردستيها و ستمها .

اجحام

(
ejh m
) م . ع . اجحم عنه : باز ايستاد از آن . و اجحم فلانا : نزديك بفلاكت رسانيد فلان را .

اجحان

(
ejh n
) م . ع . اجحن الصبى : ناگوارد كرد آن كودك را . و اجحن على عياله : تنگ گرفت بر عيال خود از فقر يا از بخل .

اجحد

(
ajhad
) ص . ع . كم‌خير و كسى كه كم‌خيرات نمايد .

اجحم

(
ajham
) ص . ع . مرد سرخ چشم و فراخ چشم . ج : جحم (
johom
) و جحمى (
jahm
)

اجحنشاش

(
ejhenc c
) م . ع . اجحنشش بطن الصبى اجحنشاشا : كلان شد شكم آن كودك .

اجخا

(
ajx
) ص . ع . مرد لاغر ران و فراخ پوست .

اجخار

(
ejx r
) م . ع . اجخر رأس البئر : فراخ كرد سر آن چاه را . و اجخر فلان : روان كرد فلان آب را از غير جاى چاه . و كون خود را پاك نشست كه بوى بدان باقى ماند . و بنكاح درآورد زن جخراء را .

اجخى

(
ajx
) ص . ع . مر . اجخا .

اجد

(
ejed
) ا . ع . كلمه‌اى كه شتران را بدان زجر كنند و برانند .

اجد

(
ojod
) ص . ع . ناقة اجد : ماده شتر قوى استوار خلقت كه مهره‌هاى پشت آن بهم پيوسته باشد .

اجد

(
ajadd
) ص . ع . مرد خردپستان .

اجداء

(
ejd '
) م . ع . چون واوى باشد رسيدن بعطا يق اجدى فلان اجداء : رسيد فلان بعطا . و اجدى عليه : عطا كرد بر وى . و قولهم ما يجدى هذا عنك اى ما يغنيك . و چون يائى بود روان گرديدن يق اجدى الجرح اجداء : روان گرديد آن زخم .

اجداب

(
ejd b
) م . ع . اجدب الارض : يافت آن زمين را خشك بىگياه . و اجدب القوم : با قحط شدند آن قوم . و اجدب المكان . خشك بىگياه گرديد آنجاى .

اجداث

(
ajd s
) ع . ج جدث .

اجداح

(
ejd h
) م . ع . اجدح السويق : شورانيد پست را . و اجدح الابل : داغ مجدح نهاد بر ران آن شتر .

اجداد

(
ajd d
) ج . ع . جدّ و جدّ .

اجداد

(
ajd d
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - نياكان و پدران بزرگ . و پدر بر پدر . و پدر پدر . و پدر مادر . و مادر پدر .

اجداد

(
ejd d
) ا . ع . درستى در كار - ضد هزل .

اجداد

(
ejd d
) م . ع . اجدّ النخل : بوقت درو رسيد آن خرما بن . و اجد فلان : رفت فلان بر زمين جدد . و اجد الطريق : جدد گرديد راه . و اجده : نو كرد آن را - و در حق كسى كه جامهء نو پوشد گويند ابل و اجد و احمد الكاسى . و اجدبها امرا اى اجد امره بها نصب الامر على التمييز كقولك قررت به عينا اى قررت عينى به . و اجدت قرونى منه يعنى گذاشتم او را . و اجد فى الامر يعنى كوشيد در آن كار . و اجد اجدادا : حمل على الاسراع يعنى