تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 94

مساهمون:

ص٩٤

اجتفاف

(
ejtef f
) م . ع . اجتف ما فى الاناء اجتفافا : خورد همهء آنچه در آن آوند بود .

اجتلاء

(
ejtel '
) م . ع . اجتلاه الجدب اجتلاء : بيرون كرد او را قحط از خانمان خود . و اجتلى العروس على بعلها : جلوه داد آن عروس را بر شوهرش . و اجتلاه : نگريست بسوى آن بتأمل . و اجتلى العمامة عن رأسه : برداشت دستار را از پيشانى خود .

اجتلاب

(
ejtel b
) م . ع . اجتلبه اجتلابا : كشيد آن را از جائى به جائى ديگر .

اجتلات

(
ejtel t
) م . ع . نوشيدن . و تمام خوردن چيزى . و اجتلته : زد او را .

اجتلاد

(
ejtel d
) م . ع . بشمشير زدن يكديگر را . و اجتلد ما فى الاناء : نوشيد همهء آنچه را كه در آوند بود .

اجتلاط

(
ejtel t
) م . ع . اجتلطه اجتلاطا : ربود آن را . و اجتلط ما فى الاناء : خورد تمام آنچه در آوند بود .

اجتلاف

(
ejtel f
) م . ع . بركندن و از بيخ برآوردن .

اجتلال

(
ejtel l
) م . ع . اجتل البعر اجتلالا : پشكل برچيد براى آتش افروختن . و اجتله : بهتر آن چيز را گرفت .

اجتلام

(
ejtel m
) م . ع . اجتلم الجزور : گرفت گوشت را كه بر استخوان جزو ربود .

اجتمار

(
ejtem r
) م . ع . اجتمر بالمجمر : عود سوخت در عود سوز .

اجتماع

(
ejtem '
) م . ع . اجتمع اجتماعا : فراهم آمد . و اجتمع الرجل : جوان و قوى گرديد آن مرد . و برآمد تمام ريش وى .

اجتماع

(
ejtem '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مجمع و جمعيت . و گرد آمد نگاه و فراهم آمد نگاه و خرنبار و مجلس و محفل و انجمن . و انبوهى و توده . و انباز . و موافقت و يكدلى و اتفاق . و پيوستگى و اتحاد و يك‌جهتى و هم‌راهى . و باصطلاح نجوم جمع شدن آفتاب و ماه در يك برج و يك درجه و يك دقيقه كه در اين وقت ماه از نظر غايب مىگردد . و اجتماع كردن ف ل . : با يكديگر دسته شدن و با يكديگر مجلس كردن . و گرد آمدن . و در يك‌جا و يك مجلس باهم جمع شدن . و هم‌رأى شدن .

اجتمال

(
ejtem l
) م . ع . اجتمل اجتمالا : پيه ماليد بر خويشتن . و اجتمل الشحم : گداخت پيه را .

اجتناء

(
ejten '
) م . ع . اجتنى الثمرة اجتناء : چيد آن ميوه را . و اجتنينا ماء مطر : وارد شديم به آب باران . و خورديم آن را .

اجتناب

(
ejten b
) م . ع . گوشه گرفتن . و پرهيز كردن . و جنب شدن . و اجتنبه : دور شد از وى .

اجتناب

(
ejten b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پرهيز و دورى و احتراز . و نفرت . و كناره و گريز و پاساد .

اجتناح

(
ejten h
) م . ع . اعتماد كردن بر دو كف دست در سجده و گشاده داشتن هر دو بازو را . و تيز رفتن ماده شتر . و افتادن پاهاى وى در زير دستهايش در تيز روى . و اعتماد نمودن اسب در دويدن بر يك جانب . و نيز اجتناح : ميل كردن .

اجتنان

(
ejten n
) م . پوشيده شدن .

اجتواء

(
ejtev '
) م . ع . اجتواه اجتواء : مكروه داشت او را يق اجتويت البلد اذا كرهت المقام فيه . و ان كنت فى نعمة .

اجتوار

(
ejtev r
) م . ع . اجتوروا اجتوارا . همسايگى كردند .

اجتهاد

(
ejteh d
) م . ع . كوشش نمودن و سخت كوشش كردن . و رأى صواب جستن .

اجتهاد

(
ejteh d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جهد و سعى و كوشش . و آگاهى از روى جهد و كوشش . و شدت سعى و كوشش . و باصطلاح فقه استنباط مسائل شرعيه بقياس از كلام اللّه و حديث و اجماع بشرائط مقرره چنان كه كما هو حقه از محاورات زبان عرب و علم صرف و نحو و شأن نزول آيات و علم حديث و جز آن واقفيت داشته باشد . و اجتهاد كردن ف ل . : سخت كوشش كردن . و كوشش كردن به سختى . و ف م . : تحصيل رأى صواب نمودن .

اجتهادى

(
ejeh di
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب به اجتهاد .

اجتهار

(
ejteh r
) م . ع . اجتهر - الجيش : بسيار شمرد لشكر را . و اجتهر الرجل : ديد آن مرد را بىپرده . و ديدارى يافت او را . و اجتهر البئر : پاك كرد چاه را . و كشيد همهء آب آن را .

اجتهاف

(
ejteh f
) م . ع . اجتهف الشيى : سخت گرفت آن چيز را .

اجتهام

(
ejteh m
) م . ع . در جهمة شب درآمدن . مر . جهمة را .

اجتياب

(
ejti b
) م . ع . دويدن . و مسافت بريدن يق اجتاب الفلاة .

اجتياح

(
ejti h
) م . ع . هلاك گردانيدن . و از بيخ بركندن .

اجتياز

(
ejti z
) م . ع . اجتاز اجتيازا گذشت از جائى . و رفت . و بريد مسافت را . و دوست داشت تجارت را .

اجتياس

(
eji s
) م . ع . نيك جستن چيزى . و در سراى و جاى گشتن براى غارت و بر رسيدن
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 94 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )