تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 92

مساهمون:

ص٩٢

اجاس

(
ej s
) ا . پ . آلوچه . و قسمى از آلوى دمشقى .

اجاش

(
oj c
) ا ج . ع . جمعيت مختلط .

اجاص

(
ejj s
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - آلو . و زردآلو . و گلابى - چون جيم و ص در لغت تازيان در يك كلمه جمع نمىشود گويند از لغات اجنبى است .

اجاصة

(
ejj sat
) ا . ع . واحد اجاص .

اجاصية

(
ejj siyat
) ا . ع . آش آلو .

اجاعة

(
ej at
) م . ع . اجاعه اجاعة : گرسنه كرد او را . و گرسنه داشت . المثل : اجع كلبك يتبعك : گرسنه‌دار سگ خود را تا تابع تو شود - يضرب فى معاشرة اللئام و ما ينبغى ان يعاملوا به . و نيز گويند جوّع كلبك يتبعك .

اجاغ

(
oj q
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - اجاق . و آلاوه .

اجافة

(
ej fat
) م . ع . چون واوى باشد در گذرانيدن نيزه باندرون . و اجاف الباب : فراز كرد در را . و چون يائى بود بوى گرفتن مردار يق اجافت الجيفة اذا خبشت ريحها .

اجاق

(
oj q
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - ديگدان و آلاوه . و ا ج . خاندان . و خاندان با شرافت . و طايفه .

اجالة

(
ej lat
) م . ع . اجاله و اجال به اجالة : برگردانيد آن را . يق فى الميسر اجل السهام . و كذلك اجالوا الرأى بينهم .

اجالد

(
aj led
) ع . ج اجلد (
ajlad
) . و ا . جلاد .

اجاليد

(
aj lid
) ع . ج . اجّلاد .

اجام

(
ej m
) ع . ج اجمة (
ajamat
) .

اجامر

(
aj mer
) و جامرة (
aj merat
) و

اجامره

(
aj mere
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - گروه غوغا طلب از مردم كه در يك جا گرد آمده باشند . و مردم اوباش .

اجامل

(
aj mel
) ع . ج جمل (
jamal
) .

اجانب

(
aj neb
) ع . ج اجنبى (
ajnabiy
) .

اجانب

(
aj neb
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان بيگانه و اجنبى .

اجانة

(
ejj nat
) ا . ع . پيكان . و پياله . و آوندى كه در آن جامه شويند . ج : اجاجين . و باصطلاح فقه حلقه‌اى از خاك كه گرداگرد بيخ درخت سازند تا در آن آبيارى كنند .

اجاود

(
aj ved
) . و

اجاويد

(
aj vid
) ع . ج جواد .

اجآى

(
aj '
) ص . ع . اسب سرخ تيره .

اجب

(
ajabb
) ا . فرج . و ص . ابعير اجب : شتر كوهان بريده .

اجباء

(
ajb '
) ع . ج جبا .

اجباء

(
ejb '
) م . ع . چون ممهوز باشد سماروغ‌ناك گرديدن يق اجبا المكان : سماروغ‌ناك گرديد آنجاى . و اجبا الزرع : فروخت آن زراعت را پيش از ظهور صلاح آن . و اجبا الشيئى : پنهان كرد آن چيز را . و اجبا على القوم : مشرف شد بر آن گروه . و چون واوى و يائى باشد پنهان نمودن شتر را از مصدق و فروختن كشت نارسيده الحديث : من اجبى فقد اربى .

اجباب

(
ajb b
) ع . ج جبّ .

اجباب

(
ejb b
) م . ع . اجب اللبن اجبابا : كفك برآورد آن شير .

اجباح

(
ajb h
) ع . ج جبح (
jabh
) و (
jebh
) و (
jobh
) .

اجباخ

(
ajb x
) ا . ع . مكانهائى كه داراى درختهاى خرما باشد . و سنگها .

اجبار

(
ejb r
) م . ع . اجبره اجبارا : به ستم بر كارى داشت او را . و به مذهب جبر منسوب كرد ويرا . و شكسته‌بندى كرد استخوان شكستهء ويرا .

اجبار

(
ejb r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ظلم و ستم . و جبر . و هر كار از روى عدم ميل و رغبت و كراهت . و مجبوريت . و ضديت . و اجبار كردن ف م . : به ستم و عدم ميل بكارى واداشتن . و بطور اجبار م ف . : بطور ستم . و كراهت و عدم ميل .

اجبارانه

(
ejb r ne
) ص . پ . كراهتى و عدم رغبتى . و م ف . بطور كراهت . و ستم و ظلم .

اجباس

(
ajb s
) ع . ج جبس (
jebs
) .

اجبال

(
ajb l
) ع . ج جبل (
jabal
) .

اجبال

(
ejb l
) م . ع . اجبلوا اجبالا . بكوه رفتند . و اجبل فلانا : يافت فلان را بخيل . و اجبل الشاعر : دشوار شد بر آن شاعر سخن . و اجبل الحافر : به زمين سخت رسيد چاه كن . و اجبل القوم : نرم آهن شدند آن گروه . و اجبله على الشيئى : مجبول و مجبور ساخت او را بر آن چيز .

اجبان

(
ejb n
) م . ع . اجبنه اجبانا : بد دل يافت و يا بددل شمرد او را .

اجبح

(
ajboh
) ع . ج جبح (
jabh
) و (
jebh
) و (
jobh
) .

اجبس

(
ajbas
) ص . ع ضعيف و سست .

اجبل

(
ajbol
) ع . ج . جبل (
jabal
) .

اجبن

(
ajban
) ص . ع . ترسوتر و جبان‌تر .

اجبن

(
ajbon
) و

اجبنة

(
ajbenat
) ع . ج جبين (
jabin
) .

اجبوء

(
ajbo '
) ع . ج جبء .

اجبه

(
ajbah
) ا . ع . شير بيشه .

اجبه

(
ajbah
) ص . ع . مرد فراخ پيشانى .

اجة

(
ajjat
) ا . ع . سختى و شدت گرما و سوزش آن . و اختلاط يق القوم فى الاجة . ج . اجاج .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 92 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )