تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 91

مساهمون:

ص٩١

اجاءة

(
ej at
) م . ع . اجاته اجاءة : آوردم او را . و اجاته اليه : مضطر گردانيدم او را بسوى وى قوله تعالى
فَأَجاءَهَا الْمَخاضُ إِلى جِذْعِ النَّخْلَةِ .
و اجاء النعل : پيوند كرد آن كفش را . و يا بدوال دوخت آن را . المثل : شر ما يجيئك الى فحة عرقوب المعنى : ما الجاك اليها الا شراى فقر و فاقة لان العرقوب لافح له و انما يحوج اليه من لا يقدر على شيئى : دربارهء كسى گويند كه كار او بنهايت اضطرار رسيده باشد .

اجاب

(
ej b
) ا . ع . پاسخ و جواب .

اجابة

(
ej bat
) ا . ع . پاسخ و جواب .

اجابة

(
ej bat
) م . ع . اجابه و اجاب عن سؤاله اجابة : پاسخ داد او را . و اجاب الله دعائه : قبول كرد خدا دعاى او را .

اجابت

(
ej bat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پذيرفتارى و قبول . و دفع براز .

اجاث

(
ej s
) م . ع . اجاثه الحمل اجاثا : گرانبار كرد او را .

اجاج

(
ej j
) ع . ج اجة (
ajjat
) .

اجاج

(
oj j
) ص . ع . ماء اجاج : آب شور و تلخ .

اجاج

(
ajj j
) ا . ع . سوختگى و احتراق . و آفتاب .

اجاجرة

(
aj jerat
) و

اجاجير

(
aj jir
) ع . ج اجّار .

اجاجين

(
aj jin
) ج . ع . اجّانة .

اجاح

(
aj h
) و (
ej h
) و (
oj h
) ا . ع . پرده .

اجاد

(
ej d
) ا . ع . هر چيز كه شبيه به طاق خرد بود .

اجادة

(
ej dat
) م . ع . اجاده اجادة : جيد گردانيد او را . و كذلك اجوده . و اجاد فلان : نيك گفت فلان . و چيزى جيد آورد . و اجاده درهما : بخشيد او را درم . و اجود الفرس : نيكو رو گرديد آن اسب . و اجاد الرجل : خداوند اسب نيكورو گرديد آن مرد . و اجود بالولد و اجاد : پسر جوادزاد . و اجاده النقد : داد او را نقد سره . و اجيدت الارض ( مجهولا ) : باريد باران نيكو بر زمين .

اجادب

(
aj deb
) ع . ج . اجدب و ج ج جدب . زمينهاى صلبى كه آب را نگاهدارد .

اجادل

(
aj del
) ع . ج اجدل .

اجأر

(
aj'atr
) ص . ع . هو اجار منه : آن ستبرتر و كلفت‌تر است از آن .

اجار

(
ej r
) م . ع . اجر العظم اجرا و اجارا و اجورا ( از باب ضرب و نصر ) : به شد استخوان شكسته بر كجى و ناراستى . و اجرت العظم انا : بستم استخوان شكسته را بر كجى و ناراستى ( لازم و متعدى ) .

اجار

(
ejj r
) ا . ع . بام خانه . ج : اجاجير و اجاجرة .

اجارب

(
aj reb
) ع . ج اجرب .

اجارة

(
ej rat
) م . ع . اجاره اجارة : رهانيد او را . و زنهار داد . و اجاره عن الطريق : برگردانيد او را از راه . و اجار المتاع : در ظرف كرد آن متاع را . و اجار الرجل اجارة و جارة : بدرقه گرديد آن مرد را . و پناه داد و حفظ كرد آن را . و ايمن نمود .

اجارة

(
aj rat
) و (
ej rat
) و (
oj rat
) ا . ع . پاداش عمل . و اجرت و مزد و كرايه .

اجارد

(
aj red
) ع . ج اجرد .

اجاره

(
ej re
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كرايه و سلاك . و اجرت و مزد . و مواجب و وظيفه . و ماهانه و روزينه . و خراج . و دخل و سود . و نفع و فايده . و قبول منافع ملك كسى در مدت معين به مبلغ و مقدار معين كه پايكاشت نيز گويند . و اجاره دادن . ف م . : ملكى را در مدت معين به تصرف كسى دادن و در ازاى منافع آن مبلغ و مقدارى خواستن . و اجاره كردن و اجاره نمودن . : كرايه كردن . و ملكى را در مدت معين از كسى خواستن و در ازاى منافع آن مبلغ و مقدارى دادن . و اجاره نامه ا . : مزدنامه .

اجاره‌دار

(
ej re - d r
) ا . پ . زمين‌دار . و فلاح و دهقان . و كرايه‌دار ملك و كسى كه ملكى را اجاره مىكند . و متصرف و ضابط ملك .

اجازة

(
ej zat
) م . ع . اجاز له اجازة : روا داشت براى او . و اجاز على اسمه : اجازت داد بر نام او . و اجاز رأيه : روا داشت رأى او را . و اجاز له البيع : نافذ گردانيد بيع را براى او . و اجزت على الجريح . كشتم آن خسته را . و نيز اجازة . بريدن مسافت . و پس افكندن جاى را برفتن از وى . و گذرانيدن كسى را از جاى . يق اجاز الموضع و اجاز فلانا الموضع و صله و عطا دادن يق اجازه بكذا . و دستورى دادن . و آب دادن ستور و كشت را . و باصطلاح عروض اختلاف حركت حرفى كه متصل حرف روى است . و يا يك روى دال و ديگر روى طاء آوردن و مصراع ديگر را بنظم تمام كردن .

اجازت

(
ej zat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اجازه دادن . و دستورى و رخصت و جواز و لهى .

اجازت‌خواه

(
ej zat - x h
) ص . پ . خواهان رخصت و دستورى .

اجازه

(
ej ze
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اذن و جواز و لهى و دستورى و پروانه و پروانگى و رخصت . و اجازه دادن ف م . و اجازه گرفتن ف ل . : اذن دادن و اذن گرفتن - بيشتر در فتاوى شرعى استعمال مىشود . و اجازه داشتن ف ل . : مجاز بودن در فتاوى شرعى و دستورى داشتن .