تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 88

مساهمون:

ص٨٨
و اثعل الورد : انبوه گرديد از مردمان بر آب آينده .

اثعبان

(
osob n
) ا . ع . آب روان .

اثعبان

(
osob n
) و

اثعبانى

(
osob niy
) ص . ع . روى نيك سپيد . و حسين و جميل .

اثعبى

(
as'abiy
) ص . ع . روى بسيار سپيد . و حسين و جميل .

اثعل

(
as'al
) ص . ع . مهتر بزرگ با فضائل و معارف . و كسى كه دندانش از طرف بيرون لثه برآمده باشد . ج :

ثعل

(
so'l
) . و مرد جسيم و تناور .

اثعنجاح

(
es'enj h
) م . ع . : اثعنجح المطر : بسيار و پى هم باريد باران .

اثعنجار

(
es'enj r
) م . ع . اثعنجر الدمع : ريخته شد اشك .

اثعوب

(
os'ub
) ا . ع . آب روان .

اثغاء

(
esq '
) م . ع . عطا كردن . و اتيته فما اثغى شيئا : آمدم نزد او و نداد چيزى . و اثغى شاته : ببانگ آورد گوسپند خود را .

اثغاب

(
asq b
) ع . ج . ثغب (
saqb
) .

اثغار

(
esq r
) م . ع . اثغر الغلام اثغارا : دندان شير انداخت آن كودك . و يا دندان برآورد . و اثعر ( مجهولا ) : افتاد دندانهاى او و يا دندان شير او . و باريك شد دهان او .

اثغار

(
esseq r
) م . ع . اثغر الغلام اثغارا : دندان شير انداخت آن كودك . و يا دندان برآورد .

اثغام

(
esq m
) م . ع . اثغم الوادى : ثغام يعنى درمنه رويانيد . آن وادى . و اثغم الرأس . : سپيد گرديد آن سر مانند در منه . و اثغم الاناء : پر كرد آن ظرف را . و اثغم فلانا : در خشم آورد فلان را . و يا شاد گردانيد او را .

اثغماء

(
asqem '
) ج . ثغام .

اثف

(
asf
) م . ع . اثفه اثفا ( از باب ضرب ) : پيروى كرد او را . و راند و دفع كرد او را . و اثفه ( از باب ضرب و نصر ) : طلب كرد او را .

اثف

(
asef
) ص . ع . پيرو . و تابع و ثابت . و بىقرار . و بىحركت .

اثفاء

(
esf '
) م . ع . اثفى الرجل : سه زن كرد آن مرد . اثفى القدر : بر ديگ پايه نهاد ديگ را .

اثفار

(
asf r
) ع . ج ثفر (
sa far
) .

اثفار

(
esf r
) م . ع . اثفره اثفارا : پار دم ساخت براى آن . و پاردم بست به آن . و اثفره : از پس راند آن را . و اثفرته بيعة سوء : خريد و فروخت بد را بدنبال او بستم . و اثفرت العنز : نزديك زادن رسيد آن بز

اثفال

(
esf l
) م . ع . اثفل الشراب : دردگين شد آن شراب .

اثفان

(
esf n
) م . ع . پينه افكندن كار بر دست كسى يق اثغن العمل اليد .

اثفية

(
osfiat
) و (
esfiyat
) ا . ع . يك پايهء از ديگدان و يك پايهء از سه‌پايه . ج : اثافىّ و اثافى . و ا ج . جماعت مردم . و عدد بسيار يق بقيت من بنى فلان اثفية خشناء : از اولاد فلان عدد بسيار و درشت مانده است .

اثقاب

(
esq b
) م . ع . اثقب النار اثقابا : برافروخت آتش را .

اثقاف

(
esq f
) م . ع . اثقفته ( مجهولا ) : مساوى و مماثل كرده شد بهر من .

اثقال

(
asq l
) ع . ج ثقل (
seql
) . و اثقال الارض : دفينه‌هاى زمين و مردگان قوله تعالى :
وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقالَها .

اثقال

(
esq l
) م . ع . اثقله اثقالا : گران بار كرد او را و بار داد بر او . و اثقلت المراة : گران گرديد و ظاهر شد آبستنى آن زن . و اثقله المرض : سست و گران ساخت او را بيمارى . و كذا اثقله النوم و اللوم .

اثقب

(
asqob
) ع . ج ثقب . (
qabas
)

اثقف

(
asqaf
) ص . ع . ترش‌تر .

اثقل

(
asqal
) ص . ع . سنگين‌تر و گران‌تر .

اثقوب

(
osqub
) ص . ع . مرد دانا و ماهر در هر كار .

اثكال

(
esk l
) ا . ع . خوشهء خرما . ج : اثاكل .

اثكال

(
esk l
) م . ع . اثكلت المراة اثكالا : لازم شد انزن را بيفرزندى . و نيز اثكال : بيفرزند گردانيدن يق اثكلها الله ولدها ( يتعدى و لا يتعدى ) .

اثكول

(
oskul
) ا . ع . خوشهء خرما . ج : اثاكيل .

اثكون

(
oskun
) ا . ع . عرجون و خوشهء خرما .

اثل

(
asl
) ا . ع . درخت شورگز . ج : اثول .

اثل

(
asall
) ص . ع . كسى كه داراى كوسپند زياد و پشم بسيار بود .

اثلاب

(
asl b
) ع . ج ثلب . (
aslb
)

اثلات

(
asal t
) ع . ج اثلة (
aslat
) .

اثلاث

(
asl s
) ع . ج ثلث . (
sols
)

اثلاث

(
esl s
) ع . م . سه شدن يق اثلثوا يعنى سه تا شدند .

اثلاج

(
es j
) م . ع . اثلجتنا السماء : برف باريد . و كذلك اثلج يومنا . و اثلجت نفسى به : يقين كرد دل من و مطمئن گرديد به آن . و اثلجته : شادمان گردانيدم او را . و اثلج فلان : برف زده شد فلان . و به برف رسيد . و اثلج ماء البئر : باز ايستاد آب چاه . و نيز اثلاج : ظفر يافتن و رستگار شدن . و رسيدن چاه كن به گل يق حفر حتى اثلج .

اثلال

(
esl l
) م . ع . اثل الرجل اثلالا : بسيار ثلة گرديد آن مرد يعنى صاحب گوسپند بسيار و پشم زياد شد . و نيز اثلال : رخنه برآوردن . و اصلاح كردن