تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 87

مساهمون:

ص٨٧
مثل را دربارهء كسى گويند كه حاصل را از دست داده اثر و نشان آن را طلب نمايد .

اثر

(
asar
) م . ع . اثر على اصحابه اثرا ( از باب سمع ) : گزيد براى خود چيزهاى نيكو را نه براى ياران خود . و اثر يفعل كذا : چنين كردن گرفت اى طفق يفعل كذا . و اثر على الامر : قصد كرد بر آن كار . و اثر له : از همه فارغ شده به آن مشغول گشت .

اثر

(
asar
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر آن چيز كه پس از هر كار باقى ماند و دلالت بر وجود آن كند . و هنايش . و عمل و كار . و نشان و علامت . و فايده و قدر . و رونق . و خورشيد اثر ص . : مانند آفتاب تابان و درخشان . و عسكر نصرت اثر : سپاه منصور و مظفر . و اثر پا ا . : نشان پا و چشپر و سراغ و ريستاد . و اثر داشتن ف م . : فايده داشتن . و عمل كردن و مؤثر واقع شدن . و اثر كردن : عمل كردن . و بىاثر ص . : بىفايده . و بىنشان و علامت .

اثر

(
aser
) ص . ع . ساعى و جاهد در فضيلت . و برگزينندهء براى خود هر چيز نيكوئى را .

اثر

(
asor
) ص . ع . رجل اثر : مرد شريف و صاحب فضيلت . و برگزينندهء براى خود هر چيز . نيكوئى را .

اثر

(
osor
) ا . ع . جوهر شمشير . و نشان زخم كه پس از بهبودى باقى ماند . و رونق روى .

اثراء

(
asr '
) ع . ج ثرى (
sar
) .

اثراء

(
esr '
) م . ع . چون واوى باشد بسيار مال شدن . و چون يائى بود بسيار شدن ترى زمين يق اثرت الارض اى كثر ثراها . و اثرى المطر يعنى تا ترى زمين رسيد آن باران .

اثراب

(
esr b
) م . ع . سرزنش كردن و نكوهيدن كسى را بر گناه . و اثرب الكبش : پيه‌ناك گرديد آن قچقار .

اثراد

(
esser d
) م . ع . اثرد الخبز : تريد ساخت آن نان را .

اثرار

(
asr r
) ا . ع . زرشك .

اثرارة

(
esr rat
) ا . ع . زرشك .

اثرام

(
esr m
) م . ع . اثرم گردانيدن كسى را .

اثرب

(
asreb
) ا خ . ع . نام مدينهء منوره .

اثرب

(
asrob
) ع . ج ثرب .

اثربى

(
asrabiy
) ص . ع . منسوب به مدينهء منوره .

اثرة

(
asrat
) م . ع . اثرت البعير اثرة ( از باب نصر ) : رنديدم باطن سپل شتر را .

اثرة

(
esrat
) و (
osrat
) و (
asarat
) ا . فضيلت ( اسم مصدر است ) . و ص . كسى كه چيز هاى خوب را براى خود برگزيند .

اثرة

(
esrat
) ص . ع . بزرگوار و شريف و اصيل . وا . هر كار و امر بزرگ لايق مذاكره .

اثرة

(
osrat
) و (
asarat
) ا . بقيهء از علم كه برگزيده و نقل كرده شود از سلف .

اثرة

(
osrat
) ا . ع . تنگ سال . و حال ناخوش . و بزرگوارى موروثى كه زبانزد مردم باشد . و نشانى كه با آهن در باطن سپل شتر كنند تا بدان در صحرا و بيابان پى آن شتر گيرند . و فعله اثرة ذى اثير : كرد آن را پيش از همه چيز .

اثرة

(
osrat
) م . ع . اثر الحديث اثرا و اثارة و اثرة . مر . اثارة .

اثرة

(
asarat
) ا . ع . فضيلت و سبقت و برترى ( اسم مصدر است ) . يق له علىّ اثرة : او را بر من فضيلت و برترى و سبقت است .

اثردار

(
asar - d r
) ص . پ . مؤثر و با اثر . و واقف و مطلع .

اثردان

(
osrod n
) ا . ع . تريد .

اثر طراز

(
asar - ter z
) ا . پ . تاريخ نويس و مورخ . و نويسنده و مصنف . و اثر طرازان اجتهاد ج ا خ . : مصنفين كتاب‌هاى مقدس .

اثرم

(
asram
) ص . ع . آنكه دندانش از بن برافتاده . و يا دندان پيشين و يا يكى از رباعيات وى افتاده باشد . و يا خاص است با فتادن دندان پيشين . و الاثرم فى العروض ما اجتمع فيه القبض و الخرم و هو فعولن يخرم فيبقى عولن .

اثرماط

(
esremm t
) م . ع . اثرمط السقاء : منتفخ گرديد . و اثرمط الرجل : از غلبهء خشم برآماسيده گرديد آن مرد .

اثرمان

(
asram ne
) ا . بصيغهء تثنيه . ع شب و روز .

اثرنباج

(
esrenb j
) م . ع . اثرنبج جلد الحمل اذا شوى فيبس اعاليه : بسيار برشته شد پوست آن بره .

اثرنتاء

(
esrent '
) م . ع . اثرنتى الرجل : بسيار شد گوشت سينهء آن مرد .

اثرى

(
asr
) ص . ع رجل اثرى : مرد بسيار مال .

اثرى

(
osr
) ص . ع . فضيلت دارنده . و كسى كه چيزهاى خوب براى خود برگزيند ( اسم مصدر است ) .

اثرى

(
asariy
) ص . ع . منسوب به اثر كه بمعنى خبر و سنت آن حضرت صلى اللّه عليه و آله باشد .

اثط

(
asatt
) ص . ع . رجل اثط : مرد كوسه و كلان شكم . و عارض اثط : رخسار افتاده موى .

اثطاط

(
ast t
) ج . ع . ثطّ .

اثعار

(
es ' r
) م . ع . اثعر اثعارا : تجسس اخبار كرد بدروغ .

اثعال

(
es ' l
) م . ع . اثعل الضيفان اثعالا : بسيار شدند مهمانان . و اثعل الاجر : عظيم شد مزد . و اثعل القوم علينا : خلاف كردند آن گروه بر ما . و اثعل الامر : سخت گرديد آن كار به نحوى كه شخص نمىداند كجا روى آورد . و اثعلت الارض : روباه‌ناك شد آن زمين .