تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 85

مساهمون:

ص٨٥
اتيل و برموراتيل و يدوراتيل مىشود يعنى اتر ساده توليد مىگردد . و چون با اسيدها تركيب شود توليد اتر مركب مىنمايد . مر . اسيد .

اتيه

(
atyah
) ص . ع . سرگشته و حيران در بيابانها . و متكبر و مغرور و خودبين . و قولم ما اتيهه ( كلمهء تعجب ) يعنى چه سر گردانست او .

اث

(
ass
) ص . ع . موى و گياه بهم پيچيدهء انبوه . و زن كلان سرين . و هر چيز بسيار بزرگ . ج اثاث .

اثاء

(
es '
) م . ع . تباه كردن درز چرم . و درفش ستبر زده بريسمان باريك دوختن . و اثاى فيهم : كشت ايشان را . و مجروح گردانيد .

اثاء

(
es '
) ج ا . ع . سنگها و احجار .

اثاءة

(
es at
) م . ع . - از اثا و ثوء هر دو مىآيد - يق اثئته به سهم : زدم او را تير .

اثاب

(
as b
) و

اثأب

(
as'ab
) ا . نام درختى .

اثابة

(
es bat
) م . ع . اثاب الحوض اثابة : پر آب گردانيد آن حوض را . و اثاب فلان : بشتافت فلان . و اثاب الرجل : فربه شد آن مرد پس از لاغرى از بيمارى . و اثاب الشيئى : اعادهء آن چيز كرد . و اثابه الله : پاداش دهد او را خداى .

اثابى

(
as biy
) ع . ج . اثبية (
osbayyat
)

اثاث

(
as s
) ا . ع . رخت خانه و مال . و ا ج . همهء مال يعنى شتران و گوسپندان و بندگان و كالاى خانه و جز آن . ج اثئه : (
aessat
) و اثث .

اثاث

(
as s
) م . ع . اث النبات اثاثا و اثاثة و اثوثا ( از باب ضرب و نصر و سمع ) : انبوه شد آن گياه و بهم پيچيد . و اثت المراة : كلان سرين شد آن زن . و اث الشيى : بسيار گرديد آن چيز و بزرگ شد .

اثاث

(
es s
) ع . ج . اثيث و اثّ و اثّة . (
ossat
) .

اثاث البيت

(
as sol - beyt
) ا ج . پ . - مأخوذ از تازى - كالا و متاع خانه كه خنفر و دامال نيز گويند .

اثاثة

(
as sat
) ا . ع . واحد اثاث .

اثاثة

(
as sat
) م . ع . اث اثاثا و اثاثة مر . اثاث را .

اثاثه

(
as se
) ا ج . پ . - مأخوذ از تازى - كاچار و كاچال و ضروريات و ما يحتاج خانه .

اثاثى

(
as siy
) ا . ع . ديگدان . و ا خ . نام اسبى .

اثار

(
es r
) م . ع . اثار اثارا : قصاص يافت .

اثارب

(
as reb
) ع . ج . اثرب و ثرب .

اثارة

(
as rat
) ا . ع . بقيهء از علم كه برگزيده و نقل كرده شود از سلف . و اثر و بقيهء پيه يق سمنت الابل على اثارة : فربه شدند شتران بر بقيهء پيهى كه پيش از اين دارا بودند .

اثارة

(
as rat
) م . ع . اثر الحديث اثرا و اثارة و اثرة ( از باب ضرب و نصر ) : نقل كرد سخن را و روايت نمود . و حديث مأثور : ا . سخنى كه خلف از سلف روايت كند .

اثارة

(
es rat
) م . ع . اثاره اثارة : برانگيخت او را . و اثار الارض : شيار كرد آن زمين را و كاشت . و اثار القرآن : بحث كرد از علم قرآن .

اثافى

(
as fi
) و (
as fiy
) ا . ع . ديگدان و سه‌پايه . ج : اثفية (
osfiyat
) و (
esfiyat
) . و ا خ : نام چند ستاره مقابل رأس القدر . و ثالثة الاثافى : پاره‌سنگ پيوسته بكوه كه پهلوى آن دو سنگ ديگر نهاد بر آن ديگ نهند . و قولهم رماه الله بثالثة الاثافى يعنى مبتلا گرداند او را خداوند به بدترين بلاها - گويا براى بلا سه درجه قرار داده و هر درجه را يك ديگ پايه گفته‌اند . و هو ثالثة الاثافى : او سر فتنه و مبداء فساد است و فتنه نمىخيزد مگر از او .

اثاكيل

(
as kil
) ع . ج اثكول (
askul
) .

اثال

(
as l
) و (
os l
) ا . ع . بزرگى موروثى و بزرگى ذاتى .

اثال

(
es l
) ع . ج اثلة (
aslat
) .

اثال

(
os l
) ا خ . ع . نام مردى . و ج ا خ . نام چند آب . و ا خ . نام صحابى .

اثام

(
as m
) ا . ع . پاداش بدى . و ص . گناهكار . و اخ نام وادى در جهنم .

اثام

(
as m
) م . ع . اثمه الله فى كذا اثما و اثاما ( از باب ضرب و نصر ) : گناهكار شمرد او را خداى در اين كار .

اثام

(
as m
) و (
es m
) ا . ع . پاداش‌بزه . و جريمانه و تاوان .

اثام

(
as m
) و (
es m
) م . ع . اثمه اثاما و اثاما و مأثما ( از باب ضرب ) : پاداش گناه داد او را .

اثام

(
ass m
) ص . ع . گناهكار .

اثامى

(
as mi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مدعى در دعوا .

اثانين

(
as nin
) ع . ج اثنان .

اثاوة

(
es vat
) م . ع . اثوت به و عليه اثوا و اثاوة ( از باب نصر ) : نمامى و سخن چينى از او كردم نزد پادشاه يا غير آن .

اثاولة

(
as velat
) ص ج . ع . اشياخ اثاولة : پيران ديرخيز سست‌رو .

اثايه

(
es yat
) م . ع . اثيت به و عليه

اثيا

(
esiyan
) و اثاية ( از باب ضرب ) : سخن‌چينى و نمامى كردم از او نزد سلطان و غير آن .

اثاية

(
as yat
) و (
es yat
) و (
os yat
) ا خ . ع . نام چاهى در ما بين مكه و مدينه .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 85 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )